- dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima
- tekuće informacije
- nove knjige
- hronologija NOR-a: na današnji dan dan: mesec:
hronološki podaci za:
- Draža Mihailović

- grad Zagreb
- grad Split
- grad Trst
- Divizija Brandenburg
- 373. legionarska divizija
- 2. diverzantski bataljon NOVH
- 3. diverzantski bataljon NOVH
- Diverzantski bataljon GŠ NOV i PO za Vojvodinu
- 15. slovenačka divizija
- 1. slovenačka udarna brigada Tone Tomšič
- 13. slovenačka udarna brigada Mirko Bračič
- 19. slovenačka udarna brigada Srečko Kosovel
- 11. slovenačka udarna brigada Miloš Zidanšek

1941:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 21-12-1941 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija LSSAH * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija * 1. kozačka konjička divizija * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija Hoch und Deutschmeister * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 277. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija Teufel * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija Blaue * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 21-12-1941 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Požega (Hrvatska) * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1941-12-21 - U Rudom, odlukom CK KPJ i naredbom VŠ NOP odreda Jugoslavije, formirana 1. proleterska NOU brigada, u čiji sastav su ušli: po jedan partizanski bataljon Kragujevačkog, Kraljevačkog i Šumadijskog NOP odreda, Beogradski partizanski bataljon Posavskog NOP odreda, 1. crnogorski (lovćenski) i 2. crnogorski partizanski bataljon. * (knjiga)
1941-12-21 - Naredbom VŠ NOP odreda Jugoslavije rasformiran Crnogorski NOP odred za operacije u Sandžaku: jedan deo ušao u sastav 1. proleterske NOU brigade (kao 1. i 2. crnogorski partizanski bataljon), drugi deo (Podgorička partizanska četa) ušao u sastav novoformiranog Crnogorsko-sandžačkog NOP odreda, a treći deo vraćen u Crnu Goru.
1941-12-21 - VŠ NOP odreda Jugoslavije obavestio GŠ NOP odreda za Crnu Goru i Boku o rasformiranju Crnogorskog NOP odreda za operacije u Sandžaku i naredio mu da preduzme rušenje komunikacije i blokadu svih varoši na teritoriji Crne Gore.
1941-12-21 - Naređenjem VŠ NOP odreda Jugoslavije formiran Crnogorsko-sandžački NOP odred, u cilju objedinjavanja partizanskih snaga i uspešnijeg vođenja borbi u Limskoj dolini. Odred je bio pod neposrednom komandom Vš.
1941-12-21 - Na Širokom brijegu (na pl. Kozari) održano vojno-političko savetovanje OK KPJ za Kozaru i 2. krajiškog NOP odreda: izvršena analiza rada od početka ustanka, kao i stanja u tom odredu i u pozadini; ukazano na taktička iskustva iz dotadašnjih borbi; postavljeni zadaci u pogledu formiranja rezervnih (omladinskih) četa, učvršćenja NO odbora, rada sa ženama i omladinom, čišćenja destruktivnih elemenata; doneta odluka da se jedinice reorganizuju u tri bataljona (što je krajem meseca i izvršeno).
1941-12-21 - Posle petodnevnih borbi delovi NOP odreda -Zvijezda-, Romanijskog i Ozrenskog NOP odreda oslobodili dolinu r. Krivaje [U oslobođenu dolinu Krivaje upala je Cerska četnička brigada, čime je osujećen plan GŠ NOP odreda BiH o čvršćem povezivanju NOP odreda i prodoru u bosanski industrijsko-rudarski basen.], zauzeli 80 km železničke pruge Zavidovići-Olovo i 13 železničkih i nekoliko žand. stanica, zarobili ili razoružali veći broj posade.
1941-12-21/22 - Između ž. st. Konjica i Lisičića Konjički bataljon Hercegovačkog NOP odreda srušio putnički voz i zarobio 10 nemačkih i italijanskih vojnika.
1941-12-21 - GŠ NOP odreda za Crnu Goru i Boku uputio saučešće porodicama partizana poginulih prilikom napada na Pljevlja.
1941-12-21 - Na ž. st. Utinja (kod Karlovca) jedinice Kordunaškog NOP odreda razoružale domobransku posadu.
1941-12-21 - Partizani 2. bataljona -Matija Gubec- minirali prugu Ogulin-Sušak (između Fužina i Lokve), izbacili voz iz šina i uništili lokomotivu.
1941-12-21 - Kod Fužina (Gorski kotar), italijanski vojnici dolazeći iz s. Liča, napali i opkolili partizane, ali su se ovi probili iz obruča i ubili 7 italijanskih vojnika.
1941-12-21 - U s. Panju (kod Sinja) borci Sinjskog NOP odreda i Grahovsko-ždralovačke čete 1. krajiškog NOP odreda napali i razoružali domobransku posadu. Zarobljeno je 15 domobrana a dva žandarma su poginula.
1941-12-21 - U s. Grđevici (kod Pakraca) formiran seoski NO odbor.
1941-12-21 - Između Zemuna i s. Batajnice mesne desetine i diverzantske grupe posekle 36 tt stubova.

1942:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 21-12-1942 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija LSSAH * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija * 1. kozačka konjička divizija * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija Hoch und Deutschmeister * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 277. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija Teufel * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija Blaue * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 21-12-1942 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Požega (Hrvatska) * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1942-12-21 - Adolf Hitler izdao naredbu o regulisanju komandovanja na Jugoistoku između nemačkih, italijanskih, bugarskih i ustaško-domobranskih snaga.
1942-12-21 - Šef Pozadinskog odseka VŠ NOV i POJ obavestio GŠ NOV i PO za Hrvatsku i Štab 1. bosanskog udarnog korpusa NGVJ da će rukovoditi vojnopozadinskim komandama direktno, bez posredništva operativnih jedinica, i odredio teritoriju pojedinih vojnih područja.
1942-12-21 - Po naređenju VŠ NOV i POJ formiran Ekonomski odsek GŠ NOV i PO za Hrvatsku.
1942-12-21 - GŠ NOV i PO za Hrvatsku izdao uputstvo o sprovođenju mobilizacije na teritoriji Hrvatske.
1942-12-21 - Po naređenju GŠ NOV i PO za Hrvatsku, 1. slavonska NOU brigada dobila naziv: 12. hrvatska NO brigada.
1942-12-21 - Između s. Brđana i s. Petrinjaca (pruga Zagreb-Beograd) 8. NO brigada Hrvastke napala neprijateljski transportni voz, zarobila 130 domobrana, ubila 25-30 ustaša i 6 nemačkih vojnika i uništila 2 lokomotive i 40 vagona. * (dokument, dokument)
1942-12-21 - Kod s. Dragalića (između Okučana i N. Gradiške) diverzantska grupa 3. operativne zone NOV i PO Hrvatske minirala nemački transportni voz, u kome je poginulo 47 i ranjeno 39 nemačkih vojnika. Uništeni su lokomotiva i 5 vagona. * (dokument)
1942-12-21 - Kod s. D. i G. Zelova (blizu Sinja) 3. bataljon 3. dalmatinske NOU brigade odbio napad ustaških i domobranskih snaga i prinudio ih na povlačenje u pravcu s. Hrvača.
1942-12-21/22 - U s. Majuru (kod Kostajnice) delovi 7. divizije NOVJ zarobili domobransku posadu od 60 vojnika.
1942-12-21 - Između s. Čalme i Srem. Mitrovice delovi 4. bataljona 3. NOP odreda 3. operativne zone NOV i PO Hrvatske pokidali tt veze.

1943:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 21-12-1943 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija LSSAH * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija * 1. kozačka konjička divizija * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija Hoch und Deutschmeister * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 277. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija Teufel * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija Blaue * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 21-12-1943 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Požega (Hrvatska) * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1943-12-21 - Ambasador SSSR-a u Londonu pismeno saopštio britanskom ministru spoljnih poslova da sovjetska vlada -deli gledište britanske vlade da je u interesu borbe jugoslovenskih naroda protiv nemačkog okupatora potrebno da NOP i monarhija pokušaju da nađu osnovu za saradnju- i da je -spremna da učini sve što je mogućno da se nađe kompromis između ovih dveju strana.-
1943-12-21 - Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ da dekoncentriše jedinice i jedan deo prebaci na Romaniju.
1943-12-21 - Nemačke jedinice, pod pritiskom jedinica 9. udarne divizije NOVJ, napustile Glamoč i povukle se u Livno.
1943-12-21/22 - Kod s. Žuglića (na pruzi Mostar-Sarajevo) delovi 9. krajiške udarne brigade i Ramskog NOP odreda 10, udarne divizije NOVJ oštetili oklopni voz i uništili teretni voz od 20 vagona s municijom i drugom ratnom opremom i namirnicama. Zbog brze intervencije nemačke i domobranske posade iz Konjica i Ostrošca izvučena je samo manja količina municije.
1943-12-21 - Delovi 3. proleterske (sandžačke) udarne brigade razbili četnike i ovladali rejonom s. Kosanice i s. Mataruga (kod Pljevalja), zarobivši 44 četnika i zaplenivši 4 mitraljeza i 1 bacač.
1943-12-21 - U s. Fuštanima (Meglen, u Grčkoj) održano partijsko savetovanje kome su prisustvovali delegat CK KPJ (Svetozar Vukmanović Tempo), članovi CK KPM i GŠ, članovi KPJ iz 1. makedonsko-kosovske NOU i 2. makedonske NOU brigade i partijski radnici s terena. Na savetovanju je iscrpno analiziran razvoj partijske organizacije i NOB i postavljeni su zadaci u vezi s njenim daljim radom i s jačanjem NOP-a u svim krajevima Makedonije.
1943-12-21 - U blizini s. Nemškog Ruta i s. Granta (kod Tolmina) 1. bataljon 17. slovenačke brigade -Simon Gregorčič- i 2. bataljon 18. slovenačke (soške) brigade 27. divizije NOVJ vodili oštre borbe protiv nemačkih snaga koje su napadale iz s. Podbrda, s. Koritnice i s. Stržišča. Posle sedmočasovne borbe, u kojoj su pretrpele gubitke od 13 mrtvih i 3 zarobljena, nemačke snage su se povukle u polazne garnizone. Gubici jedinica NOVJ: 6 mrtvih i 13 ranjenih.
1943-12-21 - Između s. Hinja i s. Dvora (kod Žužemberka) 1. slovenačka udarna brigada -Tone Tomšič- i 13. slovenačka (loška) brigada 14. divizije NOVJ napale zaštitnicu motorizovane kolone iz sastava nemačke 162. pešadijske divizije koja je nadirala iz Kočevja, te u višečasovnoj borbi potpuno je razbile, nanevši joj osetne gubitke, dok je glavnina uspela da se probije u Žužemberk.

1944:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 21-12-1944 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija LSSAH * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija * 1. kozačka konjička divizija * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija Hoch und Deutschmeister * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 277. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija Teufel * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija Blaue * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 21-12-1944 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Požega (Hrvatska) * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1944-12-21 - Vrhovni komandant NOV i POJ maršal Jugoslavije Josip Broz Tito čestitao 1. proleterskoj NOU brigadi trogodišnjicu formiranja i njenim borcima, podofocirima i oficirima izrazio veliku zahvalnost zbog vanređnog. junaštva, upornosti i požrtvovanosti u borbi za oslobođenje zemlje i zbog stvaranja bratstva i jedinstva naroda Jugoslavije.
1944-12-21 - Na položajima istočno od Tuzle 27. i 38. udarna divizija 3. udarnog korpusa NOVJ vodile osmodnevnu tešku zadržavajući! odbranu u borbi protiv četnika Avalskog, Mlavskog, Timočkog, Deligradskog, Topličkog, Javorskog, Južnomoravskog i Srpskog udarnog korpusa i uspela da ih razbije. Gubici neprijatelja: oko 550 poginulih i ranjenih i 90 zarobljenih. Zaplenjeno: 3 minobacača, 3 mitraljeza, 64 puške, 10 automata, 10 pištolja i druga ratna oprema. Gubici 27. i 38. divizije NOVJ: 25 poginulih, 70 ranjenih i 4 nestala borca. * (wiki)
1944-12-21 - Iz Širokog Brijega (sada: Lištica) 370. puk nemačke 369. legionarske divizije, ojačan bataljonom ustaške 9. brigade i četom ustaške milicije, izvršio ispad prema s. Kočerinu (akcija -Mars-) odbacivši 13. južnodalmatinsku udarnu brigadu 9. udarne divizije NOVJ i delove 10. hercegovačke udarne brigade 29. udarne divizije NOVJ do linije s. Kočerin - s. Buhovo. Neprijatelj je imao oko 100 a jedinice NOVJ oko 30 izbačenih iz stroja.
1944-12-21 - Nastupajući iz Bijeljine, nemačke jedinice jačine oko 3000 vojnika, posle jednodnevne borbe, odbacile 15. majevičku udarnu brigadu 17. udarne divizije NOVJ iz rejona s. Obarska i probile se ka Brčkom.
1944-12-21 - Na liniji s. Čelić - s. Mrtvice - s. Piperci (kod Brčkog) 2. krajiška udarna brigada 17. udarne divizije NOVJ sukobila se s nemačkim vojnicima, belogardejcima, ustaškom milicijom i četnicima - jačine oko 2000 vojnika. Posle jednodnevne borbe neprijatelju su naneseni sledeći gubici: 23 poginula, 28 ranjenih i 2 zarobljena. Brigada je imala 2 poginula i 22 ranjena borca.
1944-12-21 - Na putu Kiseljak-Busovača delovi 10. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ napali dve nemačke motorizovane kolone i naneli im gubitke od 15 poginulih, 19 ranjenih i 1 zarobljenog vojnika. Uništena su 4 kamiona i 1 putnički automobil. Gubici delova 10. divizije NOVJ: 2 ranjena borca.
1944-12-21 - Pod pritiskom jakih nemačkih snaga od s. Branjeva, 23. srpska brigada 45. divizije NOVJ napustila Janju i povukla se prema Bijeljini.
1944-12-21 - Jedinice 5. proleterske (crnogorske) brigade 3. udarne divizije NOVJ izvršile opšti napad na delove nemačkog 21. brdskog armijskog korpusa duž komunikacije između s. Mateševa i Kolašina. U žestokoj borbi, vođenoj celog dana, neprijatelj je, prema nepotpunim podacima, imao oko 48 mrtvih i oko 70 ranjenih vojnika a 11 četnika je zarobljeno. Zaplenjeno je 11 pušaka, veća količina municije i druga ratna oprema. Peta brigada je imala 5 mrtvih i 22 ranjena borca. * (wiki)
1944-12-21 - Od rana zadobijenih prethodnog dana, u borbi protiv delova nemačke 1. kozačke konjičke divizije kod s. Podrav. Kloštra (blizu Virovitice), umro komandant 2. brigade -Matija Gubec- 32. divizije NOVJ Stevan Došen, narodni heroj. * (wiki)
1944-12-21 - U Splitu održana I konferencija okružnih dopisnika Dalmacije i članova redakcije -Slobodna Dalmacija-. Govorilo se o organizovanju dopisništva.
1944-12-21 - GŠ NOV i PO za Makedoniju, u vezi sa traženjem Operativnog štaba NOV i PO za Kosovo i Metohiju, naredio 41. diviziji NOVJ da u zajednici sa kosovsko-metohijskim jedinicama čisti područje Kačanika, Uroševca i Gnjilana od balista.
1944-12-21 - U rejonu s. Rakoveca (kod Grobelna) 2. slovenačka udarna brigada -Ljubo Šercer- 14. udarne divizije NOVJ vodila oštru troeasovnu borbu protiv nemačkih snaga koje su nadirale iz Grobelna i Št. Jurija. Brigada se, zbog nadmoćnosti neprijatelja, povukla ka s. Lekmarju, a uveče se prebacila u rejon s. Gora (kod Slovenskih Konjica).
1944-12-21/22 - U Cerknom održana pokrajinska konferencija Saveza slovenačke omladine i italijanske antifašističke omladine. Učestvovalo je 40 delegata, među kojima 12 delegata iz italijanske partizanske divizije -Garibaldi Natizone-.






- dokumenti

- originalna nemačka i saveznička dokumentacija
KRIEGSTAGEBUCH DES OBERKOMMANDOS DER WEHRMACHT
   BAND I.: 1940-1941.
  ► BAND II.: 1942.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND III.: 1943.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND IV.: 1944-1945.
     ERSTER HALBBAND

    nekoliko vodiča kroz nemačke zaplenjene dokumente (iz NARA publikacije T733)
- National Archives and Records Administration, US, German documents
    T78, Roll 414 (delovi) - Zbirka dokumenata Vrhovne komande armije (Oberkommando des Heeres) - prikazi armijskih snaga i gubitaka po armijskim grupama
    Himmler file - Drawer # 6 - Folder # 232 (Handschar Division) T175 roll 70
    T311, Roll 175 - DOKUMENTI ARMIJSKE GRUPE E (Heeresgruppe E)
    T314, Roll 1630 - DOKUMENTI DEVEDESETPRVOG ARMIJSKOG KORPUSA (XCI. Armeekorps) oktobar-decembar 1944.
    T315, Roll 2154 - DOKUMENTI NEMAČKE 369. PEŠADIJSKE DIVIZIJE (369. Infanterie Division) 1942/1943.
    T315, Roll 2155 - DOKUMENTI NEMAČKE 369. PEŠADIJSKE DIVIZIJE (369. Infanterie Division) 1943.
    T315, Roll 2271 - DOKUMENTI 718. NEMAČKE DIVIZIJE (718. Infanterie Division / 118. Jäger Division) 1942/1943.
    T354, Roll 606 - Zbirka dokumenata II SS oklopnog korpusa jun-decembar 1943 (II. SS-Panzerkorps, Juni-Dezember 1943)
    T501, Roll 255 - Zbirka dokumenata okupacionih komandanata na Balkanu 1944.
 
- sh dokumenti i prevodi

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom I - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U SRBIJI
    KNJIGA 1 - BORBE U SRBIJI 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. TOM II - DOKUMENTI VRHOVNOG ŠTABA NOV I POJ
    KNJIGA 1 - BILTENI VRHOVNOG ŠTABA

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom III - dokumenti NOVJ - BORBE U CRNOJ GORI
    KNJIGA 1 - godina 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom IV - dokumenti NOVJ - BORBE U BOSNI I HERCEGOVINI
    KNJIGA 1 - maj-septembar 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom V - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U HRVATSKOJ
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VI - BORBE U SLOVENIJI
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VII - BORBE U MAKEDONIJI
    KNJIGA 1 - juli 1941-septembar 1943.

ZBORNIK NOR-a. tom VIII - DEJSTVA NA JADRANU
    KNJIGA 1 - juli 1942-januar 1944.

ZBORNIK NOR-a. tom IX - DOKUMENTI ORGANIZACIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE
    KNJIGA 1 - avgust 1941-avgust 1942.

ZBORNIK NOR-a. tom X - JUGOSLOVENSKO RATNO VAZDUHOPLOVSTVO U NARODNOOSLOBODILAČKOM RATU
    KNJIGA 1 - maj 1942-februar 1945.

ZBORNIK NOR-a. tom XI - OPERACIJE JUGOSLOVENSKE ARMIJE 1945.
    KNJIGA 1 - PRVA ARMIJA, 1. mart-15. maj 1945.




ZBORNIK NOR-a. tom XV, DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE
    knjiga 1 - DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE U NAPADU I OKUPACIJI JUGOSLAVIJE

ZLOČINI NA JUGOSLOVENSKIM PROSTORIMA U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU - ZBORNIK DOKUMENATA: tom I, ZLOČINI NDH
    knjiga 1: godina 1941.

NARODNOOSLOBODILAČKA BORBA U DALMACIJI 1941-1945. ZBORNIK DOKUMENATA
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 4: listopad-prosinac 1942.
    knjiga 6: travanj-lipanj 1943.
    knjiga 7: srpanj-kolovoz 1943.
    knjiga 8: rujan-listopad 1943.

SJEVEROZAPADNA HRVATSKA U NARODNOOSLOBODILAČKOJ BORBI I SOCIJALISTIČKOJ REVOLUCIJI 1941-1945, GRAĐA
    knjiga 1: godina 1941.

HISTORIJSKI INSTITUT SLAVONIJE: GRAĐA ZA HISTORIJU NARODNOOSLOBODILAČKOG POKRETA U SLAVONIJI
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 2: siječanj-lipanj 1942.
    knjiga 3: srpanj-prosinac 1942.
    knjiga 9: 16 studeni-31. prosinac 1943.



ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOÐENJA BOSNE I HERCEGOVINE
    KNJIGA 1 - 1943. I 1944. GODINA

Institut za historiju radničkog pokreta Hrvatske: ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOĐENJA HRVATSKE –zbornik dokumenata
    1944 (od 10. svibnja do 31. prosinca)
BIBLIOTEKA

- knjige


Italija


Drugi svetski rat u Jugoslaviji

- posebno
    FOTOGALERIJA   -   nove slike  
    
    
    
    

- knjige savezničkih autora
- knjige nemačkih autora
- knjige domaćih autora
    Dušan Lukač: TREĆI RAJH I ZEMLJE JUGOISTOČNE EVROPE:
-o ustanku
-ndh
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
- o četnicima Draže Mihailovića
- jedinice NOV I POJ
-- brigade
    Slobodan Špegar Špego: ILUSTROVANA MONOGRAFIJA PRVE KRAJIŠKE BRIGADE
        
        
        
        
-- divizije i korpusi
    Lado Ambrožič-Novljan: PETNAJSTA DIVIZIJA
        

Žužemberška operacija
        

Wolkenbruch II
        

Boj za Žužemberk od 1. do 4. maja 1944
        

Sovražnikov vdor v Belo krajino od 13. do 15. novembra 1944
-- partizanski odredi
- bitke i ratne operacije
    EDICIJA ZA POBEDU I SLOBODU:
     knjiga 2: Beogradska operacija : učesnici govore : okrugli sto 18. okt. 1984
     knjiga 3: Kninska operacija : učesnici govore : okrugli sto 1. dec. 1984
     knjiga 5: Mostarska operacija : učesnici govore : okrugli sto 13. februar 1985.
- ratna zbivanja po oblastima
    PETROVAC U NOB – ZBORNIK SJEĆANJA:
    Dragoslav Dimitrijević - Beli: NARODNI HEROJ DARINKA RADOVIĆ
- antifašistička borba u gradovima
    ZAGREB 1941-1945. – ZBORNIK SJEĆANJA:
- vazduhoplovstvo
- mornarica
- različite službe
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
   VEZE U NOB-u 1941-1945. – RATNA SEĆANJA
    knjiga 1
    SANITETSKA SLUŽBA U NOR-U, zbornik radova
- zločini