- dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima
- arhivski fond:
- Nemački dokumenti sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington)
ukupno trenutno sadrži 84 kompletnih rolni sa ukupno 94175 listova dokumenata
- aktuelno:
- Pretraga kroz beleške uz nemačke dokumente sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington - notes search)
search string 1:
search string 2:
Vojnoistorijski institut je početkom šezdesetih godina dobio od National Archive nemačke zaplenjene dokumetne koji se odnose na Jugoslaviju u obliku mikrofilmova. To je dovelo do značajnog skoka u kvalitetu istoriografskog istraživanja u Jugoslaviji. Oko 2.000 dokumenata je prevedeno i objavljeno u ediciji Zbornika Vojnoistorijskog instituta (takođe dostupnih na sajtu, videti linkove dole). Međutim, radilo se o redakcijskom izboru, a rolne su bile samo ograničeno dostupne iz tehničkih razloga, pa se često postavljalo pitanje reprezentativnosti i pouzdanosti. S obzirom da je danas dostupna velika masa originalnih nemačkih dokumenata iz WW2 u digitalnom formatu, i to ne u obliku nekog redakcijskog izbora, nego svi redom, u obliku kompletnih rolni, i s obzirom da interesovanje postoji, pravljenje neke vrste javnih beleški o sadržaju pojavilo se kao logična i korisna ideja koja može olakšati navigaciju i ubrzati pretragu. Ovaj posao je tek u začetku - na sajtu je trenutno dostupno ukupno 84 kompletnih rolni dokumenata, sa ukupno 94175 listova dokumenata, a broj beleški uz dokumente je trenutno svega 993 (dakle oko 1%) - ali nadamo se značajnom porastu s vremenom.
Beleške radi više istoričara, pa ima dosta stilskih i sadržajnih nedoslednosti. Neka imena navedena su u s-h obliku, a neka u nemačkom originalu, pa je stoga dobra ideja izbegavati dijakritike, ili ponoviti traženu reč u obliku sa i bez dijakritika. Pretraga kroz beleške radi tako što unesete traženu reč (ili deo reči) u jedno polje, a u drugo unesete alternativni oblik pisanja tog pojma, ili neki drugi pojam, i pritisnete dugme "traži!". Pretraga je "case sensitive", odnosno, ako reč u belešci počinje velikim slovom, a Vi je ukucate malim slovima, ta beleška neće biti uvrštena u rezultat. U rezultate će biti uvrštene sve beleške u kojima se nalazi bilo koja od unetih reči. Niz rezultata sa slikama odgovarajućih dokumenata će biti prikazan u novom tabu odnosno prozoru.
Par saveta: S obzirom na aktuelnost, najtraženiji su dokumenti koji se odnose na DM-četnike. Trenutno takvih beleški ima 430. Ako Vas npr zanimaju izveštaji o gubicima, njih u dokumentima ima veoma mnogo, ali su u beleškama slabije zastupljeni. Pri tome treba imati u vidu da se ponekad pojavljuju sa rečju "mrtvih", "mrtav", "poginuli", i varijantama, a ima ih priličan broj koji su obeleženi sa "KIA" - profesionalna deformacija istoričara rata .
- tekuće informacije
- nove knjige
- hronologija NOR-a: na današnji dan dan: mesec:
hronološki podaci za:
- Draža Mihailović

- grad Zagreb
- grad Split
- grad Trst
- Divizija Brandenburg
- 373. legionarska divizija
- 2. diverzantski bataljon NOVH
- 3. diverzantski bataljon NOVH
- Diverzantski bataljon GŠ NOV i PO za Vojvodinu
- 15. slovenačka divizija
- 1. slovenačka udarna brigada Tone Tomšič
- 13. slovenačka udarna brigada Mirko Bračič
- 19. slovenačka udarna brigada Srečko Kosovel
- 11. slovenačka udarna brigada Miloš Zidanšek

1941:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 27-09-1941 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 27-09-1941 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1941-9-27 - Zaključen je vojni sporazum između vlada SSSR-a i izbegličke vlade Čehoslovačke Republike kojim je predviđeno stvaranje čehoslovačkog korpusa na teritoriji SSSR-a.
1941-9-27 - Vlada SSSR-a uputila notu De Golovom Nacionalnom komitetu: priznaje Slobodnu Francusku i namerava da joj ukaže svaku pomoć kako u borbi protiv Nemačke i njenih saveznika tako i, posle potpune pobede nad zajedničkim neprijateljem, pri uspostavljanju nezavisne i velike Francuske.
1941-9-27 - Delovi Trebevićkog bataljona Bosansko-hercegovačke brigade NOP odreda zauzeli i razoružali posadu žand. st. Umoljane (kod Konjica).
1941-9-27 - Kod Poganih međa (na putu Titograd-Kolašin) delovi bataljona -Marko Miljanov- Zetskog NOP odreda napali motorizovanu kolonu italijanske policije, ubili 6 policajaca i jednog oficira i uništili 3 motocikla.
1941-9-27 - Kod Stalka (na putu Ogulin-Novi) Bribirski NOP odred zaplenio italijanski kamion sa hranom i zarobio 2 oficira i 8 vojnika.
1941-9-27 - U s. Turjanskom (kod Korenice) partizani napali italijanske vojnike koji su sprovodili uhapšene rodoljube. Poginuo je italijanski podoficir, a svi uhapšeni su oslobođeni.
1941-9-27 - Na brdu Rasici (kod Ljubljane) nemačke policijske jedinice razbile Rašičku partizansku četu. Ostatak čete se kasnije priključio Gorenjskom partizanskom bataljonu.
1941-9-27 - U oslobođenom Užicu (sada: Titovo Užice) formiran Radnički partizanski bataljon. On je, pored proizvodnje i obezbeđenja grada, uzimao učešća i u borbenim dejstvima ostalih jedinica Užičkog NOP odreda.
1941-9-27 - U Petrovaradinu ustaše izvršile provalu i otpočele hapšenje komunista i skojevaca koji su, pod rukovodstvom OK KPJ za južnu Bačku, organizovali izvlačenje oružja, municije i eksploziva iz vojnih magacina u Petrovaradinu.
1941-9-27 - Kukavički NOP odred napao na Vučje (kod Leskovca) razoružao 20 finansa, zaplenio 20 pušaka i oštetio fabriku štofa, koja je radila za okupatora.
1941-9-27 - U Užicu (sada: Titovo Užice) otpočeo rad partizanske ložionice i radionice za opravku lokomotiva i železničkih vagona.
1941-9-27 - Kod s. Mikulovca (blizu Prokuplja) delovi Topličkog NOP odreda odbili napad četnika Koste Pećanca.
1941-9-27 - Između Stalaća i Kruševca delovi Rasinskog NOP odreda porušili železnički most.
1941-9-27 - Na brdu Kraljevici (kod Zaječara) obešen član KPJ Đorđe Simeonović, narodni heroj.
1941-9-27 - U s. Lisi (kod Ivanjice) na zboru građana izabran MNO odbor.

1942:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 27-09-1942 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 27-09-1942 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1942-9-27 - Otpočeo dvodnevni sastanak proširenog Oblasnog komiteta KPJ za Bos. krajinu. Analizirana je situacija i sumirani su rezultati borbi i rada posle oblasne konferencije u Skender-Vakufu; data je ocena partijskih organizacija po okruzima; razmatrano je sprovođenje izbora NO odbora, poboljšanje agitacije i propagande i rada omladinskih organizacija, pitanje ishrane vojske i naroda.
1942-9-27 - Povodom pojačane aktivnosti partijskih organizacija i pristalica NOP-a u svim krajevima Crne Gore, četnička Glavna nacionalna komanda uputila raspis područnim jedinicama: da se putem energične akcije -letećih odreda-, propagande i obaveštajne službe -po svaku cenu- onemogući rad komunista i njihovih simpatizera i pripreme uslovi za njihovo potpuno uništenje.
1942-9-27 - Jedinice 9. hrvatske NO brigade, posle dvodnevnih borbi, zarobile posadu (101 četnika) u s. Raduču (kod Gospića), porušile železničku prugu u dužini od 6 km i zaplenile 90 pušaka, 1 mitraljez i oko 7600 metaka.
1942-9-27 - Na r. Mrežnici kod Generalskog Stola jedinice 3. bataljona 5. hrvatske NO brigade porušile most.
1942-9-27 - Kod Prokljanskog jezera Primorska partizanska četa napala motorni čamac 1. čete italijanskog bataljona -Vespri- prilikom njenog prevoženja iz Zatona u Skradin. Poginuo je 1 oficir, a ranjeno je 8 vojnika i 1 oficir.
1942-9-27 - Na ž. st. Klajman (sada: Vasil Antevski, na pruzi Tatov Veles - Prilep), napala 3. četa NOP odreda -Dimitar Vlahov-, zaplenila nešto oružja i municije i pokidala telefonsku liniju.
1942-9-27 - U šumi Lisnik (kod Srem. Rače) Bosutska partizanska četa napala krstareći odred žandarma i ustaša, jačine oko 50 vojnika, i u kraćoj borbi nanela mu gubitke.
1942-9-27 - U napadu na rudnik u s. Rudovcima (kod Lazarevca) 1. šumadijski NOP odred ubio 3 i razoružao 4 četnika.
1942-9-27 - Između ž. stanica Javorac i Obradove Stolice (na pruzi Paraćin-Zaječar) delovi Timočkog NOP odreda porušili prugu, usled čega su iskočili lokomotiva i jedan vagon.

1943:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 27-09-1943 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 27-09-1943 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1943-9-27/28 - Kod s. Han-Bile dve čete 1. krajiške udarne brigade 5. udarne divizije NOVJ minirale prugu Travnik-Lašva i uništile nemački transportni voz. Poginulo je 40 nemačkih vojnika i oficira.
1943-9-27 - Četvrta proleterska udarna brigada 3. udarne divizije NOVJ zauzela Kolašin posle 14-časovne borbe protiv 2. bataljona 83. puka italijanske divizije -Venecija- i oko 300 četnika. Italijanski bataljon je prišao toj proleterskoj brigadi, dok su razbijeni četnici u neredu odstupili ka s. Mateševu. Neprijateljski gubici: 30 mrtvih i oko 30 ranjenih. Brigada je imala 6 mrtvih i 12 ranjenih. Zaplenjeno je 6 mitraljeza, 6 p. mitraljeza, 6 minobacača, 46 pušaka, 300 ručnih bombi i veća količina municije.
1943-9-27 - U blizini s. Trepče (kod Nikšića) 2. bataljon 5. crnogorske NOU brigade napao delove četničke Nikšićke brigade i u višečasovnoj borbi pretrpeo gubitke od 5 mrtvih.
1943-9-27 - Split zauzele snage nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-, 92. motorizovanog puka i 27. ustaškog bataljona posle dvodnevnih borbi protiv 1. dalmatinske udarne i 4. dalmatinske (splitske) brigade u rejonu Klisa. U prodoru iz Sinja ka Splitu nemačke jedinice (oko 2500 Vojnika i oficira) imale su 176 mrtvih i nestalih i 557 ranjenih.
1943-9-27 - U rejonu s. Krašića (kod Jastrebarskog) delovi nemačkog 5. tenkovskog puka, sa bataljonom nemačkog 14. SS policijskog puka i ustaško-domobranskim jedinicama iz Karlovca i Jastrebarskog, podržavani avijacijom, napali 13. proletersku NOU brigadu -Rade Končar- i odbacivši je, ušli u s. Krašić i s. Hrženik, ali su se pred veče povukli u polazne rejone. Brigada je imala 35 mrtvih, 27 ranjenih i 15 nestalih, a neprijatelj 9 mrtvih i 26 ranjenih.
1943-9-27 - U Splitu nemačke jedinice zarobile 9.000 vojnika i oko 300 oficira (uglavnom iz italijanske divizije -Bergamo-). Nemci su zarobljene oficire, zbog ranije predaje partizanima, stavili pod preki sud i većinu streljali. (Do ulaska nemačke vojske u Split, u Italiju je prebačeno oko 3000 italijanskih vojnika i oficira.)
1943-9-27 - U s. Ždrelcu (na o. Pašmanu) formirana Obalska komanda Kninskog sektora. (Od 5. oktobra nosi naziv: Komanda Mornarice za severnodalmatinsku obalu i severnodalmatinske otoke, potčinjena Štabu 19. divizije NOVJ.)
1943-9-27 - Jedinice 2. brigade (moslavačke) 2. operativne zone NOV i PO Hrvatske i Moslavački NOP odred napali nemačko-domobransku posadu u s. Vrbovcu (kod Križevaca) i domobransku stražu koja je obezbeđivala tvornicu suhomesnatih proizvoda u s. Đurđišću. te zarobili 57 domobrana i 4 žandarma, uništili tvornička postrojenja i zaplenili oko 200 kola suhomesnatih proizvoda.
1943-9-27 - Kod s. Metnaja (blizu Stične) 2. bataljon 5. slovenačke NOU brigade -Ivan Cankar- napao nemačku kolonu koja je pokušala da se iz Litije probije na oslobođenu teritoriju i odbacio ju je uz znatne gubitke.
1943-9-27 - Između s. Vognja i Srem. Mitrovice Diverzantska grupa 1. sremskog NOP odreda minirala prugu i uništila lokomotivu i 4 vagona a oštetila 6 vagona nemačkog transportnog voza.
1943-9-27 - PK KPJ za Vojvodinu uputio svim članovima KPJ u Banatu pismo u kome je dao ocenu dotadašnjeg rada Partije i postavio naredne zadatke.
1943-9-27/28 - u Sopot upali delovi Kosmajskog NOP odreda i demolirali uređaje i zgradu pošte.

1944:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 27-09-1944 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 27-09-1944 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1944-9-27 - Vrhovni komandant savezničkih snaga u Evropi general Dvajt Ajzenhauer objavio proklamaciju u kojoj se kaže da će SAD, V. Britanija, SSSR i Francuska po svršetku rata izvršiti okupaciju Nemačke i u njoj obrazovati vojnu savezničku vladu.
1944-9-27 - Otečestvenofrontovska vlada Bugarske prekinula diplomatske odnose sa Kraljevinom Mađarskom.
1944-9-27 - VŠ NOV i POJ naredio Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: zadržati sve savezničke grupe i pojedince koji nemaju dozvolu VŠ NOV i POJ za ulazak u zemlju i o tome odmah izvestiti VŠ.
1944-9-27 - VŠ NOV i POJ naredio Štabu 6. korpusa NOVJ: dejstvima izvesnih delova toga korpusa u rejonu Bosanske i Nove Gradiške olakšati borbe jedinica 5. udarnog korpusa NOVJ oko Banje Luke; izvestiti da li neprijatelj prikuplja snage u Bos. Gradiški, Novoj Gradiški, Slav. Brodu i Derventi. Ujedno ga obavestio da se priprema napad na Bosansku Gradišku.
1944-9-27 - VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 8. korpusa NOVJ: saveznici nemaju pravo da se iskrcaju na kopno bez našeg znanja i odobrenja; u vezi s tim, obalu treba posesti i kontrolisati. (Sutradan je ista direktiva upućena i Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ.)
1944-9-27 - Nastupajući iz Bos. Gradiške radi deblokade snaga u Banjoj Luci, nemačka borbena grupa -Panvic- odbacila 8. krajišku udarnu brigadu 4. udarne divizije NOVJ i 13. krajišku udarnu brigadu 39. divizije NOVJ na istočne padine pl. Kozare i prodrla u Šibića Han.
1944-9-27/28 - Nastupajući od Dervente ka Banjoj Luci, nemačka borbena grupa -Rudno- u rejonu s. Klašnica forsirala r. Vrbas i obrazovala mostobran.
1944-9-27 - U Bijelo Polje ušla 7. crnogorska brigada 3. udarne divizije NOVJ.
1944-9-27 - Jedinice 10. crnogorske brigade Primorske operativne grupe izvršile snažan napad na komunikaciju Grahovo-Risan, koju su zaposeli nemački vojnici i četnici. Posle kraće borbe, one su ovladale položajima iznad komunikacije i neprijatelja odbacile u s. Crkvice, s. Grkovac, s. Dragalj i Grahovo.
1944-9-27 - Posle dvodnevne žestoke borbe na Petrovom polju (kod Drniša) jedinice 20. divizije NOVJ zauzele pećinu u kojoj se bilo utvrdilo oko 500 nemačkih vojnika. Poginulo je 159, ranjeno oko 200 i zarobljeno 100 neprijateljskih vojnika. Gubici 20. divizije: 15 mrtvih i 30 ranjenih boraca.
1944-9-27 - Kod o. Kosmača 4 nemačka broda zarobila patrolni čamac PČ 62 iz Lastovske flotile 5. pomorsko-obalskog sektora Mornarice NOVJ.
1944-9-27 - Kod ž. st. V. Trgovište (na pruzi Zagreb-Varaždin) delovi 3. diverzantskog odreda Grupe diverzantskih odreda GŠ NOV i PO za Hrvatsku minirali prugu i srušili teretni voz, uništivši 6 vagona.
1944-9-27/28 - Kod s. Lekenika (na pruzi Zagreb-Sisak) delovi Karlovačke brigade 34. divizije NOVJ i 2. diverzantskog odreda Grupe diverzantskih odreda GŠ NOV i PO za Hrvatsku porušili želenzičku prugu i železnički most.
1944-9-27 - GŠ NOV i PO za Makedoniju naredio Štabu 4. operativne zone NOV i PO Makedonije da u što kraćem roku razbije balističke snage na prostoru Kičevo-Gostivar i oslobodi pomenute gradove.
1944-9-27/28 - Na pruzi Skoplje-Kačanik delovi 8. NO brigade (nazivana i Preševskom) srušili most na r. Lepencu. Zbog toga nemačke jedinice četiri dana nisu mogle koristiti ovu prugu za izvlačenje ka Kosovu polju.
1944-9-27 - Otpočela nemačka ofanziva na odseku Zapadne Benečije. Posle teških borbi kod s. Platišča (biizu Kobarida) 4. bataljon 17. slovenačke brigade -Simon Gregorčič- preoacio se, bez gubitaka, na položaje kod s. Brezja, a italijanska partizanska divizija -Garibaldi Osopo-, koja je pretrpelaosetne gubitke, 1. oktoora se prebacila na područje Goriških brda. 
1944-9-27 - Iznenadnim napadom 3. bataljon 1. slovenačke udarne brigade -Tone Tomšič- 14. divizije NOVJ zauzeo nemačko uporište u s. Jagaru kod Prsgerskog, zarobivši posadu, jačine 16 ljudi, koja je obezbeđvala železničku prugu Celje-Maribor i zaplenivši 19 pušaka, 2 p. mitraljeza i drugu opremu.
1944-9-27 - Kod Krsta (na putu Bor-Žagubica) 7. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ dočekala u zasedi nemačku kolonu i povratila je u Bor. Poginulo i ranjeno 15 neprijateljskih vojnika.
1944-9-27 - U s. Krupaji (kod Žagubice), goneći razbijene četnike, jedinice 14. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ zaplenile 5 kamiona, štampariju, radio-aparat, 35 sanduka dinamita, 75 ručnih bombi, protivtenkovsku pušku, 700 litara benzina, 160 litara motornog ulja, 80 kg nafte i drugi materijal.
1944-9-27 - Kod G. Milanovca i s. Konjuše jedinice 21, udarne divizije NOVJ vodile borbu protiv nemačkih vojnika i protiv četnika Šumadijske grupe korpusa. Neprijatelj je imao 17 mrtvih, 18 ranjenih i 12 zarobljenih, a 21. divizija 1 ranjenog borca. Zaplenjene su 2 puške.
1944-9-27 - U blizini s. Ponikovico i s. Trdića (kod Titovog Užica) jedinice 2. krajiške udarne brigade 17. udarne divizije NOVJ u borbi ubile oko 30 nemačkih vojnika.
1944-9-27 - Između s. Budisave i s. Šajkaša (kod Novog Sada) diverzantska grupa Novosadskog NOP odreda miniranjem pruge oštetila lokomotivu i nekoliko vagona.
1944-9-27 - U s. Slišanu (kod Leskovca), na sastanku ONO odbora za okrug Leskovac, izabrano Okružno povereništvo za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih pomagača.
1944-9-27/28 - U s. Bošnjanu i s. Smilovcu (kod Paraćina) jedinice 45. divizije NOVJ ubile 27 i zarobile 46 četnika, zaplenivši 95 pušaka i 7 p. mitraljeza, mitraljez, 48.000 metaka i drugu ratnu opremu. Divizija je imala 2 mrtva i 6 ranjenih boraca.
1944-9-27/28 - Između s. Šavrana i s. G. i D. Stepoša (kod Kruševca) 3. srpska udarna brigada 2. proleterske udarne divizije NOVJ napala četnike i potisnula ih ka s. Gari i s. Vučku, zarobivši 20 četnika i zaplenivši šestoro kola razne municije i 60 mina za minobacač. Brigada je imala 2 poginula borca.
1944-9-27/28 - U s. Metkoviću (kod Šapca) tri bataljona 5. krajiške (kozarske) udarne brigade 11. udarne divizije NOVJ razbila grupu od oko 1000 četnika.
1944-9-27/28 - Na pl. Venčacu i s. G. i D. Satornji (kod Aranđelovca) 1. krajiška udarna brigada 5. udarne divizije NOVJ u borbi ubila 15 nemačkih vojnika a zaplenila p. mitraljez i dosta drugog materijala. Ona je imala 1 poginulog i 10 ranjenih boraca.
1944-9-27/28 - U G. Milanovac ušla 2. proleterska udarna brigada 21. udarne divizije NOVJ, a nemački vojnici se povukli za Kragujevac. Brigada je, uz to, iz s. Semedraže proterala četničke jedinice.









- dokumenti

- originalna nemačka i saveznička dokumentacija
KRIEGSTAGEBUCH DES OBERKOMMANDOS DER WEHRMACHT
   BAND I.: 1940-1941.
  ► BAND II.: 1942.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND III.: 1943.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND IV.: 1944-1945.
     ERSTER HALBBAND

    nekoliko vodiča kroz nemačke zaplenjene dokumente (iz NARA publikacije T733)
- National Archives and Records Administration, US, German documents
    T78, Roll 414 (delovi) - Zbirka dokumenata Vrhovne komande armije (Oberkommando des Heeres) - prikazi armijskih snaga i gubitaka po armijskim grupama
    Himmler file - Drawer # 6 - Folder # 232 (Handschar Division) T175 roll 70
    T354, Roll 606 - Zbirka dokumenata II SS oklopnog korpusa jun-decembar 1943 (II. SS-Panzerkorps, Juni-Dezember 1943)
    T501, Roll 255 - Zbirka dokumenata okupacionih komandanata na Balkanu 1944.
 
- sh dokumenti i prevodi

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom I - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U SRBIJI
    KNJIGA 1 - BORBE U SRBIJI 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. TOM II - DOKUMENTI VRHOVNOG ŠTABA NOV I POJ
    KNJIGA 1 - BILTENI VRHOVNOG ŠTABA

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom III - dokumenti NOVJ - BORBE U CRNOJ GORI
    KNJIGA 1 - godina 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom IV - dokumenti NOVJ - BORBE U BOSNI I HERCEGOVINI
    KNJIGA 1 - maj-septembar 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom V - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U HRVATSKOJ
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VI - BORBE U SLOVENIJI
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VII - BORBE U MAKEDONIJI
    KNJIGA 1 - juli 1941-septembar 1943.

ZBORNIK NOR-a. tom VIII - DEJSTVA NA JADRANU
    KNJIGA 1 - juli 1942-januar 1944.

ZBORNIK NOR-a. tom IX - DOKUMENTI ORGANIZACIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE
    KNJIGA 1 - avgust 1941-avgust 1942.

ZBORNIK NOR-a. tom X - JUGOSLOVENSKO RATNO VAZDUHOPLOVSTVO U NARODNOOSLOBODILAČKOM RATU
    KNJIGA 1 - maj 1942-februar 1945.

ZBORNIK NOR-a. tom XI - OPERACIJE JUGOSLOVENSKE ARMIJE 1945.
    KNJIGA 1 - PRVA ARMIJA, 1. mart-15. maj 1945.




ZBORNIK NOR-a. tom XV, DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE
    knjiga 1 - DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE U NAPADU I OKUPACIJI JUGOSLAVIJE

ZLOČINI NA JUGOSLOVENSKIM PROSTORIMA U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU - ZBORNIK DOKUMENATA: tom I, ZLOČINI NDH
    knjiga 1: godina 1941.

NARODNOOSLOBODILAČKA BORBA U DALMACIJI 1941-1945. ZBORNIK DOKUMENATA
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 4: listopad-prosinac 1942.
    knjiga 6: travanj-lipanj 1943.
    knjiga 7: srpanj-kolovoz 1943.
    knjiga 8: rujan-listopad 1943.

SJEVEROZAPADNA HRVATSKA U NARODNOOSLOBODILAČKOJ BORBI I SOCIJALISTIČKOJ REVOLUCIJI 1941-1945, GRAĐA
    knjiga 1: godina 1941.

HISTORIJSKI INSTITUT SLAVONIJE: GRAĐA ZA HISTORIJU NARODNOOSLOBODILAČKOG POKRETA U SLAVONIJI
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 2: siječanj-lipanj 1942.
    knjiga 3: srpanj-prosinac 1942.
    knjiga 9: 16 studeni-31. prosinac 1943.



ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOÐENJA BOSNE I HERCEGOVINE
    KNJIGA 1 - 1943. I 1944. GODINA

Institut za historiju radničkog pokreta Hrvatske: ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOĐENJA HRVATSKE –zbornik dokumenata
    1944 (od 10. svibnja do 31. prosinca)
BIBLIOTEKA

- knjige


Italija


Drugi svetski rat u Jugoslaviji

- posebno
    FOTOGALERIJA   -   nove slike  
    
    
    
    

- knjige savezničkih autora
- knjige nemačkih autora
- knjige domaćih autora
    Dušan Lukač: TREĆI RAJH I ZEMLJE JUGOISTOČNE EVROPE:
-o ustanku
-ndh
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
- o četnicima Draže Mihailovića
- jedinice NOV I POJ
-- brigade
    Slobodan Špegar Špego: ILUSTROVANA MONOGRAFIJA PRVE KRAJIŠKE BRIGADE
        
        
        
        
-- divizije i korpusi
    Lado Ambrožič-Novljan: PETNAJSTA DIVIZIJA
        

Žužemberška operacija
        

Wolkenbruch II
        

Boj za Žužemberk od 1. do 4. maja 1944
        

Sovražnikov vdor v Belo krajino od 13. do 15. novembra 1944
    Stanko Petelin: ENAINTRIDESETA DIVIZIJA
        

Nemška ofenziva *Traufe*
        

Rušenje proge Rakek-Postojna-Košana
        

Osvobajanje Bohinja in blejske kotline
        

Napad na Železnike
-- partizanski odredi
- bitke i ratne operacije
    EDICIJA ZA POBEDU I SLOBODU:
     knjiga 2: Beogradska operacija : učesnici govore : okrugli sto 18. okt. 1984
     knjiga 3: Kninska operacija : učesnici govore : okrugli sto 1. dec. 1984
     knjiga 5: Mostarska operacija : učesnici govore : okrugli sto 13. februar 1985.
- ratna zbivanja po oblastima
    PETROVAC U NOB – ZBORNIK SJEĆANJA:
    Dragoslav Dimitrijević - Beli: NARODNI HEROJ DARINKA RADOVIĆ
- antifašistička borba u gradovima
    ZAGREB 1941-1945. – ZBORNIK SJEĆANJA:
- vazduhoplovstvo
- mornarica
- različite službe
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
   VEZE U NOB-u 1941-1945. – RATNA SEĆANJA
    knjiga 1
    SANITETSKA SLUŽBA U NOR-U, zbornik radova
- zločini