- dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima
- arhivski fond:
- Nemački dokumenti sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington)
ukupno trenutno sadrži 84 kompletnih rolni sa ukupno 94175 listova dokumenata
- aktuelno:
- Pretraga kroz beleške uz nemačke dokumente sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington - notes search)
search string 1:
search string 2:
Vojnoistorijski institut je početkom šezdesetih godina dobio od National Archive nemačke zaplenjene dokumetne koji se odnose na Jugoslaviju u obliku mikrofilmova. To je dovelo do značajnog skoka u kvalitetu istoriografskog istraživanja u Jugoslaviji. Oko 2.000 dokumenata je prevedeno i objavljeno u ediciji Zbornika Vojnoistorijskog instituta (takođe dostupnih na sajtu, videti linkove dole). Međutim, radilo se o redakcijskom izboru, a rolne su bile samo ograničeno dostupne iz tehničkih razloga, pa se često postavljalo pitanje reprezentativnosti i pouzdanosti. S obzirom da je danas dostupna velika masa originalnih nemačkih dokumenata iz WW2 u digitalnom formatu, i to ne u obliku nekog redakcijskog izbora, nego svi redom, u obliku kompletnih rolni, i s obzirom da interesovanje postoji, pravljenje neke vrste javnih beleški o sadržaju pojavilo se kao logična i korisna ideja koja može olakšati navigaciju i ubrzati pretragu. Ovaj posao je tek u začetku - na sajtu je trenutno dostupno ukupno 84 kompletnih rolni dokumenata, sa ukupno 94175 listova dokumenata, a broj beleški uz dokumente je trenutno svega 993 (dakle oko 1%) - ali nadamo se značajnom porastu s vremenom.
Beleške radi više istoričara, pa ima dosta stilskih i sadržajnih nedoslednosti. Neka imena navedena su u s-h obliku, a neka u nemačkom originalu, pa je stoga dobra ideja izbegavati dijakritike, ili ponoviti traženu reč u obliku sa i bez dijakritika. Pretraga kroz beleške radi tako što unesete traženu reč (ili deo reči) u jedno polje, a u drugo unesete alternativni oblik pisanja tog pojma, ili neki drugi pojam, i pritisnete dugme "traži!". Pretraga je "case sensitive", odnosno, ako reč u belešci počinje velikim slovom, a Vi je ukucate malim slovima, ta beleška neće biti uvrštena u rezultat. U rezultate će biti uvrštene sve beleške u kojima se nalazi bilo koja od unetih reči. Niz rezultata sa slikama odgovarajućih dokumenata će biti prikazan u novom tabu odnosno prozoru.
Par saveta: S obzirom na aktuelnost, najtraženiji su dokumenti koji se odnose na DM-četnike. Trenutno takvih beleški ima 430. Ako Vas npr zanimaju izveštaji o gubicima, njih u dokumentima ima veoma mnogo, ali su u beleškama slabije zastupljeni. Pri tome treba imati u vidu da se ponekad pojavljuju sa rečju "mrtvih", "mrtav", "poginuli", i varijantama, a ima ih priličan broj koji su obeleženi sa "KIA" - profesionalna deformacija istoričara rata .
- tekuće informacije
- nove knjige
- hronologija NOR-a: na današnji dan dan: mesec:
hronološki podaci za:
- Draža Mihailović

- grad Zagreb
- grad Split
- grad Trst
- Divizija Brandenburg
- 373. legionarska divizija
- 2. diverzantski bataljon NOVH
- 3. diverzantski bataljon NOVH
- Diverzantski bataljon GŠ NOV i PO za Vojvodinu
- 15. slovenačka divizija
- 1. slovenačka udarna brigada Tone Tomšič
- 13. slovenačka udarna brigada Mirko Bračič
- 19. slovenačka udarna brigada Srečko Kosovel
- 11. slovenačka udarna brigada Miloš Zidanšek

1941:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 21-10-1941 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 21-10-1941 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1941-10-21 - Jake ustaško-domobranske snage otpočele čišćenje pl. Šamarice, gde su se nalazili logori Šestog rejona NOP odreda Korduna i Banije. U dvodnevnom čišćenju neprijatelj je pronašao i spalio dva napuštena logora.
1941-10-21 - U s. Sponcu (kod Lebana) od dela Kukavičkog NOP odreda i novodošlih boraca formiran Jablanički NOP odred.
1941-10-21 - U Kragujevcu 3. bataljon 749. puka nemačke 717. pešadijske divizije i Nedićev 5. dobrovoljački odred otpočeli masovno streljanje u kome su pobili oko 7000 ljudi od 16 do 60 godina starosti, kao odmazdu zbog pretrpljenih gubitaka u borbama protiv partizana. Tada su streljani i politkomesar Kragujevačkog NOP odreda Svetozar Dragović, član KPJ Nada Naumović i direktor gimnazije Milivoje Pavlović, narodni heroj.
1941-10-21 - Na putu Kraljevo-Kruševac Rudarska četa Kopaoničkog NOP odreda i delovi Kraljevačkog NOP odreda napali nemačku kolonu i naneli joj gubitke od oko 100 mrtvih i ranjenih. Partizani su zaplenili 20 pušaka, 1 mitraljez, 2 automata i dr.
1941-10-21 - U Petrovgradu (sada: Zrenjanin) nemačka policija uhapsila 19 članova KPJ i 40 članova SKOJ-a i nešto kasnije ih streljala.
1941-10-21 - Nemačka avijacija bombardovala Čačak i putnički voz kod grada. Srušeno nekoliko kuća i nastradalo nekoliko stanovnika.
1941-10-21 - Nemačka Vrhovna komanda obavestila komandanta oružane sile za Jugoistok da mu se sa istočnog fronta stavlja na raspolaganje nemačka 113. pešadijska divizija kao pojačanje za borbu protiv NOP-a u Srbiji.

1942:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 21-10-1942 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 21-10-1942 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1942-10-21 - Delovi italijanskog 18. armijskog korpusa, sa ustaškom Crnom legijom i delovima četničke Dinarske divizije sa polukružne osnovice: Kupres, Šujica, Duvno, Imotski, Sinj, Vrlika, ukupno 12-14 bataljona, otpočeli livanjsku operaciju (-Beta-, -Livno-) za ovlađivanje slobodnom teritorijom oko Livna, deo nemačko-italijanske protiv ofanzive (ciklusa operacija -Dinara-). Dok su 1. dalmatinska NOU brigada i 3. NOP odred 4. operativne zone NOP odreda Hrvatske uspešno zadržavali ostalih pet koIona, izbijanjem kolone iz Kupresa u Livno prisililo je partizanske jedinice da 26. oktobra napuste odbranu i na ostalim pravcima i povuku se prema pl. Kamešnici i Glamoču.
1942-10-21 - Glavnina nemačke 718. pešadijske divizije, ojačana ustaško-domobranskim snagama (devet pešadijskih bataljona, 4 artiljerijska diviziona i jedan oklopni bataljon), i nemačko-domobransko-četnička borbena grupa -Tomas-, jačine oko dva bataljona, otpočela jedanaestodnevnu drugu jajačku operaciju (-Jajce II-) za razbijanje partizanskih jedinica u Janju i Pljevi, deo nemačko-italijanske protivofanzive (ciklusa operacija -Dinara-), Treća sandžačka NOU brigada i 3. krajiški NOP odred izvukli su se na greben Vitoroga bez većih gubitaka. Nemački vojnici su opljačkali i spalili sva napuštena sela i na najsvirepiji način pobili deo stanovništva, koje je, ostalo kod kuća.
1942-10-21 - PK KPH za Dalmaciju poslao SK KPH za Hvar uputstvo o sakupljanju smokava u makarskom srezu radi ishrane vojske i uputstvo o ulozi Partije u odnosu na NO odbore povodom nekih učinjenih grešaka.
1942-10-21 - Između ž. st. Javornik i Lič. Jesenica (na pruzi Zagreb-Split) jedinice 4. ličkog NOP odreda napale italijanski železnički transport, nanevši mu velike gubitke i uništivši 15 vagona.
1942-10-21 - U s. Sopotskom (blizu Resna) Bitoljsko-prespanski NOP odred -Damjan Gruev- vodio borbu protiv bugarske vojske i policije resenskog garnizona koji su blokirali selo dok je on održavao politički zbor. Odred se, zbog pritiska jačih neprijateljskih snaga, pod borbom izvukao na pl. Biglu.
1942-10-21 - Iz s. Ležimira (kod Srem. Mitrovice) delovi 3. NOP odreda 3. operativne zone Hrvatske, posle dvodnevnog puškaranja, proterali 5. četu 16. ustaškog bataljona u pravcu s. St. Divoša. Poginule su 3 a ranjene 4 ustaše.
1942-10-21 - Na ž. st. Batuši (kod Požarevca) delovi Požarevačkog NOP odreda demolirali postrojenja i zapalili jedan vagon.

1943:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 21-10-1943 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 21-10-1943 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1943-10-21 - Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ da svoja operativna dejstva orijentiše prema Srbiji, kao trenutno najvažnijem strategijsko-političkom cilju.
1943-10-21 - U Jajcu, na svečanosti povodom predaje diploma slušaocima kursa Oficirske škole NOVJ, kojoj su prisustvovali članovi VŠ NOV i POJ, delegati savezničke vojne misije akreditovane pri Vrhovnom štabu i predstavnici narodnooslobodilačkih masovnih organizacija, vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito održao govor. Slušaocima su potom predali diplome, a prvoj trojici predali i automate s ugraviranom posvetom: da im je to dar od Vrhovnog komandanta.
1943-10-21 - Kod s. Sijeraca (blizu Sokolca) 2. bataljon 2. krajiške udarne brigade 27. udarne divizije NOVJ napao i razbio četničku Azbukovačku brigadu. Poginulo je 180 četnika (među kojima ceo štab brigade) i ranjeno 50. Bataljon 2. krajiške NOU brigade nije imao gubitaka.
1943-10-21 - Štab 2. udarnog korpusa NOVJ doneo odluku da glavninu svojih snaga izvuče iz doline r. Morače i gornjeg toka r. Tare i r. Lima prema severoistoku da bi izbegao udare nemačke 118. lovačke i 297. pešadijske divizije, četnika i balista i doveo jedinice u pogodniji položaj za dejstvo, a 2. proletersku diviziju orijentisao prema Priboju radi razbijanja četnika.
1943-10-21 - Na slobodnu teritoriju Žumberka otpočeo napad nemačkih SS motorizovanih divizija -Viking- i -Herman Gering- iz Karlovca, s. Draganića i Jastrebarskog i delova nemačke SS oklopne divizije -Adolf Hitler- i 162. pešadijske turkestanske divizije iz Novog Mesta i Metlike. Posle trodnevnih borbi kod s. Okića, s. Sv. Jane, s. Pribića, s. Relića i s. Baroni-Sela 13. proleterska NOU brigada -Rade Končar-, veštim manevrom (sa tek pristiglim ranjenicima iz Slovenije), prebacila se u Turopolje, a zatim, preko r. Kupe, na Kordun. Gubici neprijatelja nisu utvrđeni. Brigada je imala 14 mrtvih, 40 ranjenih i 33 nestala.
1943-10-21 - Na položajima pl. Goljak - s. Gomanjce (kod Klane) jedinice 1. slovenačke NOU brigade -Tone Tomšič- zaustavile nemačku kolonu koja je nadirala iz Rijeke. U višečasovnoj oštroj borbi neprijatelj je pretrpeo znatne gubitke. Uništena su dva kamiona.
1943-10-21 - Posle borbi protiv 4. slovenačke NOU brigade 15. divizije NOVJ kod s. Šentjerneja i s. Škocijana nemačke snage zauzele Novo Mesto (koje su jedinice NOVJ držale od kapitulacije Italije).
1943-10-21 - Kod s. Srednjeg (blizu Cedada), na osnovu naredbe Operativnog štaba zapadnu Sloveniju, od Briško-beneškog i Tolminskog NOP odreda formirana 3. slovenačka (soška) NO brigada.
1943-10-21 - Iz Ogulina, Vrbovskog, Delnica i Mrzle Vodice jake snage nemačke 71, pešadijske divizije otpočele nastupanje ka slobodnoj teritoriji Slovenije. Posle dvodnevnih borbi neprijatelj je probio odbranu 1. udarne brigade i 2. NOP odreda 13. divizije NOVJ i 2. udarne brigade -Ljubo Šercer- 14. divizije NOVJ na položajima Risnjak
1943-10-21 - Crni Lug - s. Kuželj - s. Skrad, izbio u Gerovo i Brod na Kupi, a odatle produžio nastupanje ka Kočevju.
1943-10-21 - Nastavljajući i dalje akcije u Sremu nemačka 1. kozačka divizija, delovi 173. rezervne divizije i policijske jedinice preduzeli -Čišćenje terena- između r. Bosuta i r. Save. Druga i 4. vojvođanska NOU brigada i deo 2. sremskog NOP odreda pod borbom su se povukli ka r. Savi i zajedno sa GŠ NOV i PO za Vojvodinu prebacili iz rejona šume Lisnika (kod Srem. Rače) u istočnu Bosnu. Glavnina 2. sremskog NOP odreda sa delom 1. odreda probila se iz obruča u zapadni deo Fruške gore. Neprijatelj je do 27. oktobra pljačkao i terorisao stanovništvo ovoga kraja, pobio mnoge istaknute simpatizere NOP-a i spalio s. Jamenu, gde je streljao 30 staraca.
1943-10-21 - U blizini s. Ilinaca (kod Šida) 1. četa 2. sremskog NOP odreda iznenada napala bombama ustašku kolonu. U tročasovnoj borbi neprijatelj je pretrpeo gubitke od oko 150 mrtvih, dok je četa imala samo 1 mrtvog i 1 ranjenog.
1943-10-21 - Iz s. Obilića, s. Kosovog Polja i drugih sela oko Prištine 33 nova borca prešli demarkacionu liniju i stigli na teritoriju Jablanice, gde su se priključili 1. južnomoravskom NOP odredu. (Od njih i od novođošlih boraca kasnije je formiran Kosovski partizanski bataljon.)

1944:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 21-10-1944 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 21-10-1944 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1944-10-21 - Posle desetodnevnih borbi savezničke snage zauzele Ahen, prvo veće mesto na nemačkoj teritoriji.
1944-10-21 - VŠ NOV i POJ uputio Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ naređenje povodom oslobođenja Beograda: ovu pobedu treba najsvečanije proslaviti i vatre na brdima paliti tri dana. (Depeše slične sađržine upućene su i drugim potčinjenim štabovima.)
1944-10-21 - Jedinice 10. crnogorske brigade i delovi 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ, podržani artiljerijom, savladali jak otpor nemačke i četničke posade i oslobodili Grahovo. U toj borbi neprijatelj je imao 120 mrtvih i 50 zarobljenih vojnika. Zaplenjeno: 2 topa, 2 minobacača, 15 p. mitraljeza, veća količina municije i drugog ratnog materijala. Gubici jedinica NOVJ: 8 mrtvih i 12 ranjenih boraca.
1944-10-21 - Deseta dalmatinska udarna brigada 20, divizije NOVJ oslobodila s. Aržano (kod Imotskog), koje je branilo 700 nemačkih vojnika i ustaša.
1944-10-21 - Kod o. Dugog otoka britanske motorne topovnjače MGB 662, 659 i 674 i torpedni čamci MTB 637 i 638 potopili 2 nemačka desantna jurišna čamca a 2 zarobili.
1944-10-21 - U avionskoj nesreći iznad pl. Dinare poignuo komandant 8. korpusa NOVJ general-major Vladimir Ćetković Vlado, narodni heroj.
1944-10-21 - Otpočeo dvodnevni rad IV partijske konferencije za okrug Liku. Analiziran je dotadašnji rad partijske oragnizacije u Lici i postavljeni su novi zadaci.
1944-10-21 - Kod ž. st. Čulinec (na pruzi Novska-Zagreb) delovi 3. diverzantskog odreda Grupe diverzantskih odreda GŠ NOV i PO za Hrvatsku miniranjem srušili prugu i nemački transportni voz, te uništili lokomotivu i 8 vagona, a ostale vagone oštetili. Poginulo je i ranjeno oko 400 nemačkih oficira i vojnika. Saobraćaj je obustavljen 40 časova.
1944-10-21/22 - Kod Obrovca 5. dalmatinska udarna brigada 19. divizije NOVJ napala nemačke položaje i u višečasovnoj borbi imala 6 mrtvih i 28 ranjenih boraca.
1944-10-21 - Prezidijum ASNOM-a dostavio oblasnim NO odborima uputstvo o koriščenju i zaštiti šume, planinske paše, rasadnika i lova i ribolova.
1944-10-21 - Štab 16. korpusa NOVJ izdao naredbu komandama područja i mesta: da 23. oktobra otpočne mobilizacija svih sposobnih muškaraca od 18 do 35 godina; da mobilizacija traje najduže 10 dana; da se ljudstvo od 30 do 35 godina starosti upotrebi za pozadinsku službu po područjima.
1944-10-21 - Štab 15. korpusa NOVJ naredio divizijama da od ljudstva koje je ranije služilo u konjičkim jedinicama formiraju konjičke eskadrone.
1944-10-21 - S položaja severno od s. G. Orizara, man. Sv. Blagoveštanja i s. Brodeča (na komunikaciji Skoplje-Kačanik) 1. bataljon 16. makedonske brigade Kumanovske divizije NOVJ iznenada napao nemačku kolonu od oko 80 kamiona, te uništio 26 kamiona, ubio oko 30, ranio 25 i zarobio 3 vojnika i zaplenio 7 pušaka, 2 automata i drugu ratnu opremu.
1944-10-21 - Iz s. Čanaklija i s. Gečerlija (kod Strumice) 21. makedonska i Artiljerijska brigada 51. divizije NOVJ proterale nemačke delove. Neprijatelj je imao 8 poginulih vojnika.
1944-10-21 - Kod Radovišta 20. makedonska brigada 51. divizije NOVJ celoga dana vodila borbu protiv nemačkih delova koji su se iz Strumice izvlačili za Štip. Brigada je imala 5 mrtvih i 8 ranjenih boraca.
1944-10-21 - U rejonu s. Biljače (blizu Kumanova) 1. bataljon 18. makedonske NO brigade napao nemačku kolonu i prinudio je da se, uz veće gubitke, povuče prema putu Kumanovo-Bujanovac.
1944-10-21 - Minersko-sabotažni vod Južnoprimorskog NOP odreda minirao železničku prugu Tržič-Ronke-Gorica i srušio vojni transportni voz. Uništeno je 26 vagona. Među poginulim i ranjenim je bilo 120 nemačkih oficira i veći broj vojnika.
1944-10-21 - Posle dvodnevnih borbi 7. slovenačka udarna brigada -France Prešern- 31. divizije NOVJ uništila nemačko uporište u s. Poljanama (kod Škofje Loke). Za to vreme su 3. slovenačka udarna brigada -Ivan Gradnik- i 16. slovenačka brigada -Janko Premrl Vojko- 31. divizije NOVJ vodile oštre borbe protiv nemačkih kolona koje su iz Škofje Loke, s. Gorenje Vasi i s. Selca nadirale u pomoć opkoljenoj posadi. Svi napadi neprijatelja su odbijeni, a uporište je minirano i spaljeno s posadom.
1944-10-21 - Kod ž. st. Sv. Jedert (blizu Slovenj-Gradeca) 2. bataljon 13. slovenačke brigade -Mirko Bračič- 14. divizije NOVJ zaustavio putnički voz i napao nemačku posadu. Poginulo je 7 a zarobljeno 11 neprijateljskih vojnika, dok je železnička kompozicija uništena.
1944-10-21 - Iz garnizona Kamnik, Vransko, Črna i Železna Kapla nemački 28. i 17. SS policijski puk i nastavni puk -Brandenburg- otpočeli ofanzivna dejstva na slobodnu teritorija Gornje savinjske doline. U teškim petodnevnim borbama jedinice 1. slovenačke udarne brigade -Tone Tomšič- i 13. slovenačke brigade -Mirko Bračič- 14. divizije NOVJ, Kamniško-zasavski i Koruški NOP odred, Podoficirska škola 4. operativne zone NOV i PO Slovenije i bataljon narodne odbrane uspeli su, uz velike obostrane gubitke, da neprijatelja odbace u polazne garnizone.
1944-10-21 - Na položajima s. Županje Njive - s. Črnelec - s. Nova Štifta (kod Kamnika) 1. slovenačka udarna brigada -Tone Tomšič- 14. divizije NOVJ vodila teške borbe protiv nemačke kolone koja je iz Kamnika nadirala ka Gornjem Gradu. Brigada se 22. oktobra uveče, zbog nadmoćnosti neprijatelja, povukla na položaje severno od puta Nova Štifta - Gornji Grad.
1944-10-21 - Na položajima s. Okonina - s. Št. Janž - s. Šmihel (kod Mozirja) 13. slovenačka brigada -Mirko Bračič- 14. divizije NOVJ vodila teške borbe protiv nemačke kolone koja je dolinom r. Savinje nadirala ka s. Bočni i s. Šmartnu ob Dreti.
1944-10-21 - Na položajima kod s. Solčave (na Savinjskim alpima) jedinice Koruškog NOP odreda i Podoficirske škole 4, operativne zone NOV i PO Slovenije vodile teške borbe protiv nemačkih kolona koje su iz s. Črne i Železne Kaple (u Austriji) nadirale u pravcu s. Solčave.
1944-10-21 - U s. Velikim Lipljenima (kod Grosuplja) delovi 18. divizije NOVJ razbili 4. pokretni bataljon slovenačkih domobrana. Poginulo je preko 60 domobrana a zaplenjena je veća količina oružja i materijala.
1944-10-21 - Jedinice 31. gardijskog pešadijskog korpusa Crvene armije i jedinice GŠ NOV i PO za Vojvodinu oslobodile Sombor.
1944-10-21 - Jedinice Bačkopalanačkog NOP odreda oslobodite Bačku Palanku.
1944-10-21 - Posle šestočasovnih borbi protiv delova nemačke Borbene grupe -Fišer- (14. puk 7. SS divizije -Princ Eugen-, 749. puk 117. pešadijske divizije i oko dva bataljona 1. brdske divizije) i Borbene grupe -Hart- (Štab 359. puka, dva pešadijska bataljona, jedan divizion i četa tenkova) 17. udarna divizija NOVJ i 113. divizija Crvene armije oslobodile Kragujevac. U tim borbama je poginulo 400, ranjeno preko 400 i zarobljeno 150 neprijateljskih vojnika. Zaplenjeno je: 9 topova raznih kalibara, 11 minobacača, 44 p. mitraljeza, 15 automata, 10.000 pušaka, 13 tromblonskih i protivtenkovskih pušaka, 20 pištolja, 150.000 metaka i 200 bombi. Pored ostalog, uništena su 2 tenka, 16 kamiona, 3 motocikla, 2 voza sa 10 vagona nafte i 10 vagona raznog materijala. Jedinice 17. divizije su imale 52 mrtva, 198 ranjenih i kontuzovanih i 28 nestalih boraca.
1944-10-21 - Na odseku s. Stubline - s. Skela (kod Obrenovca) završene dvodnevne borbe jedinica 16. udarne divizije NOVJ protiv oko 3.000 nemačkih vojnika koji su se probijali od Avale. Poginulo je oko 800 a zarobljeno oko 1.000 nemačkih vojnika. Ostatak se probio prema Šapcu, a delom se rasuo po terenu, gde je kasnije uništen ili zarobljen od partizanskih jedinica i naroda toga kraja.
1944-10-21 - Kod Umke, u borbi protiv nemačkih snaga koji su se probijali od Avale, 1. bataljon 17. udarne brigade 28. udarne divizije NOVJ ubio oko 130 nemačkih vojnika, a zaplenio 6 p. mitraljeza, 3 automata, 25 pušaka, 10 pištolja, 12.500 metaka i dosta druge opreme. Bataljon je imao 2 mrtva i 3 ranjena borca.
1944-10-21 - Jedinice 3. srpske udarne brigade 2. proleterske udarne divizije NOVJ izvršile neuspeo napad na nemačke položaje u rejonu s. Vitanovca (kod Kraljeva). Imale su 6 ranjenih boraca.
1944-10-21 - Kod Arilja pet bataljona 37. udarne divizije NOVJ vodili sedmočasovnu borbu protiv četničkih snaga. Neprijatelj je imao oko 40 mrtvih. Zaplenjen je 1 p. mitraljez, 4 pištolja i nekoliko pušaka. Jedinice 37. divizije su imale 3 poginula i 7 ranjenih boraca.
1944-10-21 - Jedinice 7. vojvođanske NOU brigade izvršile koncentričan napad na ustaško-domobransku posadu u s. Kamenici (kod Petrovaradina). Posle šestočasovne borbe one su oslobodile Kamenicu i odbile neprijateljsku intervenciju iz Petrovaradina, zarobivši 59 vojnika i zaplenivši 3 p. mitraljeza, 36 pušaka, 88 bombi i mnogo druge ratne opreme.
1944-10-21/22 - Na odseku s. Skela - s. Kupinovo i kod Umke jedinice 16. i 36. udarne divizije 12. udarnog korpusa NOVJ, sa 117. i 374. protivavionskim pukom, 144. i 563. bacačkim pukom i 221. haubičkim pukom Crvene armije, forsirale r. Savu i počele operacije u Sremu.









- dokumenti

- originalna nemačka i saveznička dokumentacija
KRIEGSTAGEBUCH DES OBERKOMMANDOS DER WEHRMACHT
   BAND I.: 1940-1941.
  ► BAND II.: 1942.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND III.: 1943.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND IV.: 1944-1945.
     ERSTER HALBBAND

    nekoliko vodiča kroz nemačke zaplenjene dokumente (iz NARA publikacije T733)
- National Archives and Records Administration, US, German documents
    T78, Roll 414 (delovi) - Zbirka dokumenata Vrhovne komande armije (Oberkommando des Heeres) - prikazi armijskih snaga i gubitaka po armijskim grupama
    Himmler file - Drawer # 6 - Folder # 232 (Handschar Division) T175 roll 70
    T354, Roll 606 - Zbirka dokumenata II SS oklopnog korpusa jun-decembar 1943 (II. SS-Panzerkorps, Juni-Dezember 1943)
    T501, Roll 255 - Zbirka dokumenata okupacionih komandanata na Balkanu 1944.
 
- sh dokumenti i prevodi

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom I - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U SRBIJI
    KNJIGA 1 - BORBE U SRBIJI 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. TOM II - DOKUMENTI VRHOVNOG ŠTABA NOV I POJ
    KNJIGA 1 - BILTENI VRHOVNOG ŠTABA

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom III - dokumenti NOVJ - BORBE U CRNOJ GORI
    KNJIGA 1 - godina 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom IV - dokumenti NOVJ - BORBE U BOSNI I HERCEGOVINI
    KNJIGA 1 - maj-septembar 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom V - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U HRVATSKOJ
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VI - BORBE U SLOVENIJI
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VII - BORBE U MAKEDONIJI
    KNJIGA 1 - juli 1941-septembar 1943.

ZBORNIK NOR-a. tom VIII - DEJSTVA NA JADRANU
    KNJIGA 1 - juli 1942-januar 1944.

ZBORNIK NOR-a. tom IX - DOKUMENTI ORGANIZACIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE
    KNJIGA 1 - avgust 1941-avgust 1942.

ZBORNIK NOR-a. tom X - JUGOSLOVENSKO RATNO VAZDUHOPLOVSTVO U NARODNOOSLOBODILAČKOM RATU
    KNJIGA 1 - maj 1942-februar 1945.

ZBORNIK NOR-a. tom XI - OPERACIJE JUGOSLOVENSKE ARMIJE 1945.
    KNJIGA 1 - PRVA ARMIJA, 1. mart-15. maj 1945.




ZBORNIK NOR-a. tom XV, DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE
    knjiga 1 - DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE U NAPADU I OKUPACIJI JUGOSLAVIJE

ZLOČINI NA JUGOSLOVENSKIM PROSTORIMA U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU - ZBORNIK DOKUMENATA: tom I, ZLOČINI NDH
    knjiga 1: godina 1941.

NARODNOOSLOBODILAČKA BORBA U DALMACIJI 1941-1945. ZBORNIK DOKUMENATA
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 4: listopad-prosinac 1942.
    knjiga 6: travanj-lipanj 1943.
    knjiga 7: srpanj-kolovoz 1943.
    knjiga 8: rujan-listopad 1943.

SJEVEROZAPADNA HRVATSKA U NARODNOOSLOBODILAČKOJ BORBI I SOCIJALISTIČKOJ REVOLUCIJI 1941-1945, GRAĐA
    knjiga 1: godina 1941.

HISTORIJSKI INSTITUT SLAVONIJE: GRAĐA ZA HISTORIJU NARODNOOSLOBODILAČKOG POKRETA U SLAVONIJI
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 2: siječanj-lipanj 1942.
    knjiga 3: srpanj-prosinac 1942.
    knjiga 9: 16 studeni-31. prosinac 1943.



ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOÐENJA BOSNE I HERCEGOVINE
    KNJIGA 1 - 1943. I 1944. GODINA

Institut za historiju radničkog pokreta Hrvatske: ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOĐENJA HRVATSKE –zbornik dokumenata
    1944 (od 10. svibnja do 31. prosinca)
BIBLIOTEKA

- knjige


Italija


Drugi svetski rat u Jugoslaviji

- posebno
    FOTOGALERIJA   -   nove slike  
    
    
    
    

- knjige savezničkih autora
- knjige nemačkih autora
- knjige domaćih autora
    Dušan Lukač: TREĆI RAJH I ZEMLJE JUGOISTOČNE EVROPE:
-o ustanku
-ndh
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
- o četnicima Draže Mihailovića
- jedinice NOV I POJ
-- brigade
    Slobodan Špegar Špego: ILUSTROVANA MONOGRAFIJA PRVE KRAJIŠKE BRIGADE
        
        
        
        
-- divizije i korpusi
    Lado Ambrožič-Novljan: PETNAJSTA DIVIZIJA
        

Žužemberška operacija
        

Wolkenbruch II
        

Boj za Žužemberk od 1. do 4. maja 1944
        

Sovražnikov vdor v Belo krajino od 13. do 15. novembra 1944
    Stanko Petelin: ENAINTRIDESETA DIVIZIJA
        

Nemška ofenziva *Traufe*
        

Rušenje proge Rakek-Postojna-Košana
        

Osvobajanje Bohinja in blejske kotline
        

Napad na Železnike
-- partizanski odredi
- bitke i ratne operacije
    EDICIJA ZA POBEDU I SLOBODU:
     knjiga 2: Beogradska operacija : učesnici govore : okrugli sto 18. okt. 1984
     knjiga 3: Kninska operacija : učesnici govore : okrugli sto 1. dec. 1984
     knjiga 5: Mostarska operacija : učesnici govore : okrugli sto 13. februar 1985.
- ratna zbivanja po oblastima
    PETROVAC U NOB – ZBORNIK SJEĆANJA:
    Dragoslav Dimitrijević - Beli: NARODNI HEROJ DARINKA RADOVIĆ
- antifašistička borba u gradovima
    ZAGREB 1941-1945. – ZBORNIK SJEĆANJA:
- vazduhoplovstvo
- mornarica
- različite službe
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
   VEZE U NOB-u 1941-1945. – RATNA SEĆANJA
    knjiga 1
    SANITETSKA SLUŽBA U NOR-U, zbornik radova
- zločini