🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

1. makedonska udarna brigada

Za ovaj pojam je pronađeno 18 hronoloških zapisa, 8 dokumenata i 9 fotografija.

Događaji

0. 6. 1944 Prva makedonska NOU brigada izdala proglas zavedenim balistima u zapadnoj Makedoniji: poziva ih da obustave bratoubilačku borbu i da se u redovima NOVJ bore protiv zajedničkog neprijatelja.

8. 6. 1944 U s. Lokovu (kod Struge), od Grupe makedonskih partizanskih bataljona (1. i 2. bataljona) i novodošlih boraca iz ohridskog sreza, formirana 1. makedonska NOU brigada.

10. 6. 1944 U struškoj Malesiji 1. makedonska NOU brigada održala partijsko savetovanje, uputivši telegrame CK KPJ, generalnom sekretaru KPJ Josipu Brozu Titu i CK KPM.

9. 7. 1944 Kod Debra 1. makedonska NOU brigada i 1. kosovsko-metohijska NOU brigada vodile vrlo oštru osmoćasovnu borbu protiv delova nemačke 297. pešadijske divizije i balističkih snaga. Posle uličnih borbi one su oslobodile grad (sem kasarni), ali su ga morale napustiti zbog dolaska neprijateljskih pojačanja iz Struge. Neprijatelj je imao oko 160 mrtvih vojnika, a brigade - 20 mrtvih i 40 ranjenih boraca.

1. 8. 1944 Prva makedonska NOU brigada i 1. albanska partizanska brigada zauzele Debar (osim kasarni) i oslobodile političke zatvorenike. Istovremeno je na putu Deba-Struga 1. kosovsko-metohijska NOU brigada vodila oštre borbe protiv delova nemačke 297. pešadijske divizije koji su pokušavali da se iz Struge probiju za Debar, u pomoć svome garnizonu. Posle trodnevnih borbi, zbog nestanka municije, brigade NOVJ su se povukle na pl. Karaorman a albanska brigada u Albaniju. U tim borbama neprijatelj je imao oko 150 mrtvih i ranjenih, dok su brigade imale 20 mrtvih i oko 60 ranjenih boraca. Uništeno je više kamiona i nekoliko tenkova.

9. 8. 1944 Na pl. Karaormanu 1. makedonska NOU brigada otpočela četvorodnevne žestoke borbe protiv delova nemačke 297. pešadijske divizije radi odbrane slobodne teritorije u Župi, struškoj Malesiji i pl. Karaormanu. U tim borbama poginulo je 77 neprijateljskih vojnika i više ih je ranjeno. Brigada je imala 2 poginula i 1 ranjenog borca. Ona se povukla na pl. Bistru.

28. 8. 1944 Ovog i nekoliko narednih dana 1. makedonska NOU brigada, sa oko 1000 seljaka iz Debaraca, porušila oko 3 lan pruge Struga-Kičevo, železničke stanice Slivovo, Preseka, Botun, železnižke mostove kod s. Mešeišta i Preseke i mostove na putu kod s. Botuna, s. Melničana i s. Mogorča. Pored toga, uništila je tt liniju u dužini od oko 20 km. Ta pruga nije popravljena sve do oslobođenja Makedonije.

29. 8. 1944 U duhu direktive VŠ NOV i POJ o rušenju komunikacija uz sadejstvo savezničke avijacije, GŠ NOV i PO za Makedoniju naredio 1. makedonskoj NOU brigadi da od 1. do 10. septembra stalno napada i ruši objekte i postrojenja na železničkoj pruzi Gostivar-Kičevo i na komunikacijama Kičevo-Debar i Debar-Gostivar.

1. 9. 1944 Prva makedonska NOU brigada napala balističke snage i zauzela Kičevo. Međutim, kad je neprijatelj prikupio snage i sa pravca s. Drugova napao je u leđa, ona je napustila grad i povukla se za Debarca. Uz put je napala nemačka obezbeđenja kod ž. st. Preseke, s. Slivova i s. Botuna, proterala ih i nanela im gubitke od 8 mrtvih i 3 zarobljena (a kod Kičeva su gubici neprijatelja bili znatno veći). Brigada je imala 12 mrtvih i 18 ranjenih boraca. Zaplenjeno je: minobacač, 7 mitraljeza, 4 automata, 30 pušaka, motocikl, dosta municije, odeće, obuće i druge ratne opreme.

6. 9. 1944 Na pl. Karaormanu (blizu Struge), od jednog dela boraca 1. makedonske NOU brigade i novih boraca, formirana 6. makedonska NO brigada.

8. 10. 1944 Četrdeset osma divizija NOVJ napala Kičevo i uporišta severoistočno od njega, u kojima su se branili balisti. Posle vrlo oštre i uporne borbe 1. makedonska NOU brigada je narednog dana oslobodila Kičevo, ali je, zbog nepovoljne situacije kod ostalih snaga 48. divizije i zbog pritiska novih snaga balista, u toku noći napustila grad, zarobivši oko 200 balista. Brigada je imala oko 10 poginulih i 30 ranjenih boraca. Zaplenjeno je dosta ratnog materijala.

18. 10. 1944 Nastupajući putem Resen-Ohrid, 1. makedonska udarna brigada 48. divizije NOVJ ušla u Ohrid i produžila za Strugu. U Strugi je bilo oko 700 nemačkih vojnika i oko 100 balista, koji su imali jako utvrđene položaje na prilazima građu. U toku ovog i narednog dana ova brigada i 4. šiptarska NO brigada izvršile su nekoliko napada, ali Strugu nisu zauzele, već su se povukle na liniju s. Morovište - Ciglana i držale grad u blokadi. U tim borbama brigade su imale 7 poginulih i 4 ranjena, a neprijatelj je imao oko 40 mrtvih, 15 ranjenih i 14 zarobljenih.

23. 10. 1944 U rejonu s. Malog Vaja (kod Struge) štabovi 4. šiptarske NO brigade, 1. makedonske NOU brigade i 4. bataljona albanske 20. partizanske brigade održali sastanak i dogovorili se o zajedničkom napadu na nemačke snage kod prevoja Ćafa-san. Istoga dana ove su štabove napale nemačke jedinice, ali su oni uz pomoć obližnjih jedinica, taj napad odbili.

25. 10. 1944 Na prevoju Ćafa-san (kod Struge) 1. makedonska NOU brigada, 4. šiptarska NO brigada, 4. bataljon albanske 20. partizanske brigade i meštani iz s. Radolišta napali nemačke delove koji su bili u pokretu ka Strugi i odbacili ih na albansku teritoriju. Zarobljeno je 20 nemačkih vojnika.

31. 10. 1944 U rejonu Bukova (na komunikaciji Resen-Ohrid) delovi 1. makedonske udarne brigade 48. divizije NOVJ odbili napad nemačke kolone koja je pokušala da se iz Resena probije za Ohrid. Gubici neprijatelja: oko 30 mrtvih. Brigada je imala 3 ranjena borca.

1. 11. 1944 U rejonu s. Svinjišta i s Zavoja (blizu Resna) 1. makedonska udarna brigada 48. divizije NOVJ napala jaču nemačku kolonu, ali je posle višečasovne borbe odbačena s položaja. Spalivši veći broj kuća, kolona je produžila pokret za Ohrid. Neprijatelj je imao oko 20 mrtvih i ranjenih. Uništen je 1 automobil i nekoliko zaprežnih vozila. Brigada je imala 1 mrtvog i 7 ranjenih boraca.

2. 11. 1944 U rejonu s. Opejnce i s. Rasine (blizu Ohrida) 1. makedonska udarna brigada 48. divizije NOVJ vodila tešku borbu protiv nemačke kolone. Najzad, uz obostrane velike gubitke, kolona se probila za Ohrid.

6. 11. 1944 Četrdeset osma divizija NOVJ izdala zapovest 1. makedonskoj NOU brigadi, 15. makedonskoj NO brigadi i 4. šiptarskoj NO brigadi da 7. novembra izjutra napadnu i oslobode Ohrid i Strugu.

Fotografije

Povezane odrednice

8. kordunaška divizija NOVJ Debar 6. makedonska brigada Avijacija u oslobodilačkom ratu Borbe u Makedoniji 1944. Josip Broz Tito Svetozar Vukmanović Tempo Albanija u drugom svetskom ratu Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Savezničko bombardovanje Vermahta u Jugoslaviji Završne operacije u Jugoslaviji Borbe u Srbiji 1945. Dobrivoje Radosavljević Struga Gostivar Centralni komitet KPJ Komunistička partija Makedonije Politički komesari u NOR-u Borbe u Sremu 1945. Ohrid 48. makedonska divizija NOVJ 1. albanska partizanska brigada Glavni štab Makedonije 1. kosovsko-metohijska brigada Diverzije u oslobodilačkom ratu Cvetko Uzunovski Italija u drugom svetskom ratu Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Stara Pazova Kičevo 15. makedonska brigada Albanski partizani Resen 1. kosovska brigada 297. pešadijska divizija Sremski front 4. šiptarska brigada Bali Kombetar