🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

3. dalmatinska udarna brigada

Za ovaj pojam je pronađeno 29 hronoloških zapisa, 37 dokumenata i 3 fotografija.

Događaji

12. 11. 1942 U s. Vrbi (kod Sinja), po naređenju Štaba 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske, od Mosećkog i Mosorskog partizanskog bataljona i Rogozničke partizanske čete formirana 3. dalmatinska NOU brigada.

28. 11. 1942 Jedinice 3. dalmatinske NOU brigade zauzele ustaško uporište u s. Bisko (kod Sinja).

4. 12. 1942 Kod s. Podstrane (na komunikaciji Split-Omiš) 6. bataljun 3. dalmatinske NOU brigade napao italijansku kolonu i ubio ili ranio oko 40 italijanskih vojnika, a zaplenio veliku količinu oružja. Za odmazdu, italijanski vojnici su u tom selu zapalili 30 kuća i ubili 23 stanovnika.

4. 12. 1942 Jedinice 1. bataljona 3. dalmatinske NOU brigade otpočele dvodnevno razoružavanje četničkih i domobranskih posada u selima: Gracu, Otavieama, Kanjanama, Kadinoj Glavici, Parčiću, Miočiću i Biočićit (sva kod Drniša).

15. 12. 1942 Između ž. stanica Labin i Kaštel Stari (na pruzi Knin-Split) jedinice 3. bataljona 3. dalmatinske NOU brigade napale italijanski transportni voz. U četvoročasovnoj borbi italijanski vojnici su imali 12 mrtvih i veći broj ranjenih, a pruga je oštećena za duže vreme.

21. 12. 1942 Kod s. D. i G. Zelova (blizu Sinja) 3. bataljon 3. dalmatinske NOU brigade odbio napad ustaških i domobranskih snaga i prinudio ih na povlačenje u pravcu s. Hrvača.

27. 12. 1942 Delovi 3. dalmatinske NOU brigade zauzeli s. Poljicu (kod Imotskog), koje su branili ustaše i milicioneri. U toku borbe neprijatelj je imao 4 mrtva i 3 zarobljena vojnika.

21. 2. 1943 Na prostoriji pl. Ljubeć - s. Tihaljina - pl. Malić (kod Ljubuškog) ustaške, domobranske i četničke snage napale jedinice 9. divizije NOVJ. U borbama do 26. februara, 9. divizija NOVJ je odbila napad neprijateljskih snaga. Prvog dana borbe na pl. Maliču je poginuo komandant 1. bataljona 3. dalmatinske NOU brigade Stevo (Stevana) Opačić, narodni heroj.

12. 4. 1943 Po naređenju VŠ NOV i POJ rasformirana 9. divizija NOVJ, a ljudstvom njene 4. i 5. brigade popunjene 1, 2. i 3. dalmatinska NOU brigada.

27. 4. 1943 Jedinice italijanskog 6. armijskog korpusa (ostaci razbijene divizije -Murđe-, divizija -Marke- bez jednog puka, po jedan ojačani puk divizija -Mesina- i -Emilija-, te 73. legija crnih košulja divizije -Sasari-), sa četničkim Nevesinjskim, Trebinjskim i Nikšićkim korpusom i tri bataljona domobranske 6. pešadijske divizije, počele napad iz Blagaja, Stoca, s. Meke Grude, prevoja Kobilje glave i Vilusa. U petodnevnim borbama one su potisnule zaštitničke delove 3. udarne divizije NOVJ i 3. dalmatinske NOU brigade i ovladale Dabarskim, Nevesinjskim i Gatačkim poljem.

28. 4. 1943 Pukovska borbena grupa -Skoti- italijanske divizije -Mesina-, četnički Trebinjski korpus i dve brigade Romanijskog korpusa, nastupajući od Blagaja i Stoca zauzeli Nevesinje, iz koga su se povukli zaštitnički delovi 3. dalmatinske NOU brigade.

18. 5. 1943 Kod s. Graca i s. Orlja (blizu Pljevalja) jedinice nemačke 369. legionarske divizije odbacile 6, istočnobosansku i 3. dalmatinsku NOU brigadu i 7. brigadu 7. divizije NOVJ na levu obalu r. Čehotine.

24. 5. 1943 Nemačka 369. legionarska divizija, podržana avijacijom, forsirala r. Čehotinu kod s. Graca (blizu Pljevalja), odbacila delove 7. divizije NOVJ i 3. dalmatinske NOU brigade i obrazovala mostobran na levoj obali.

2. 6. 1943 Na Vučevo izbila 3. dalmatinska NOU brigada i preuzela položaje 6. istočnobosanske udarne brigade Drinske operativne grupe, koja je upućena ka s. Tjentištu da sadejstvuje s jedinicama određenim za prodor preko r. Sutjeske.

6. 6. 1943 Po naređenju Vrhovnog štaba NOV i POJ rasformirana 3. dalmatinska NOU brigada i njenim ljudstvom popunjene jedinice 1. i 2. proleterske udarne divizije NOVJ.

8. 9. 1943 Kod s. Vrlike (blizu Knina), po naređenju Štaba 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske, ponovo formirana 3. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ.

15. 9. 1943 Na položajima južno od s. Dicma dočekali su ih delovi 3. dalmatinske udarne i Cetinske brigade i prinudili ih da se, uz velike gubitke, povuku u Sinj, a manje delove okružili U zaseoku Sv. Jakovu. Istovremeno je 1. dalmatinska udarna brigada odbila neprijatelja koji je pokušao da se probije iz blokiranog Klisa.

5. 12. 1943 Delovi nemačke 118. lovačke divizije i 3. bataljona ustaške 5. brigade, nastupajući iz Aržana, ušli u Duvno. Pokušaj neprijatelja da se probije ka Šujici sprcčila je 3. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ.

9. 4. 1944 U rejonu s. Miljkovići, s. Perkovići, s. Cubrice dve brigade četničkog 1. bosanskog korpusa iz s. Vrlike i s. Uništa napale 9. dalmatinsku brigadu 20. divizije NOVJ i potisle je ka Debelom brdu na pl. Dinari. Uvođenjem u borbu delova 10. dalmatinske brigade 20. divizije i 3. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ iz rejona s. Vrdova ka s. Bračevu Docu i iz s. Peulja ka s. Cetini, četnici su odbačeni ka Vrlici.

25. 5. 1944 Za vreme nemačkog vazđušnog desanta na Drvar 8. korpus NOVJ uputio 1. bataljon 3. dalmatinske brigade 9. divizije NOVJ za Drvar usiljenim maršem. Bataljon je uveče 25/26. maja napao neprijatelja u Drvaru.

4. 6. 1944 Na pl. Vijencu (u rejonu vrha Jedovnik) 13. dalmatinska brigada 9. divizije NOVJ i Grahovsko-peuljski NOP odred vodili ogorčenu borbu u okruženju protiv delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i 373. legionarske divizije. U toku noći oni su se probili iz okruženja zapadno od komunikacije Bos. Grahovo - Drvar, a štabovi 8. korpusa NOVJ i 9. divizije, sa 3. dalmatinskom udarnom brigadom i savezničkim misijama (sovjetskom i anglo-američkom), ostali su u okruženju na Tisovoj kosi.

10. 9. 1944 Na putu s. Otrić - D. Lapac 3. bataljon 3. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ napao nemačku kolonu i uništio 4 kamiona sa oko 20.000 kg brašna.

11. 9. 1944 U s. Kupirovu (kod Gračaca) jedinice 3. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ napale domobransku posadu i odbile napad delova nemačke 373. legionarske divizije i četnika koji su pristigli iz s. Srba. Poginulo je 7, ranjeno 15 i zarobljeno 25 neprijateljskih vojnika.

20. 9. 1944 Na Krčkom brdu i Gradini, kod s. Srba (na putu D. Lapac - Knin), jedinice nemačke 373. legionarske divizije napale 5. italijanski bataljon 3. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ i nanele mu gubitke od 5 mrtvih i 21 ranjenog borca.

28. 10. 1944 Treća dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ oslobodila Imotski i zarobila 129 neprijateljskih vojnika.

5. 4. 1945 Posle dvodnevnih borbi protiv delova nemačke 392. legionarske divizije, ustaškog 7. senjskog i 3. jurišnog bataljona i jednog nemačkog bataljona, 3. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA sa tri bataljona mornaričke pešadije oslobodila o. Pag. Poginulo je 65 i zarobljeno 160 neprijateljskih vojnika. Jedinice JA su imale 29 mrtvih i 52 ranjena.

12. 4. 1945 Iz Karlobaga, s. Jablanca i sa o. Paga 2, dalmatinska proleterska udarna brigada i 3. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA sa Kvarnerskim odredom mornaričke pešadije izvršile desant i, posle oštre borbe protiv nemačke posade, oslobodile o. Rab. Nemački gubici: mrtvih 190 vojnika i 5 oficira i zarobljenih 325 vojnika i 8 oficira. Desantne snage JA su imale 4 mrtva i 23 ranjena.

28. 4. 1945 Posle višečasovne borbe protiv nemačkih jedinica 2. dalmatinska proleterska udarna i 3. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA oslobodile Opatiju.

30. 4. 1945 U Istri 3. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA oslobodila Lupogiav i Buzet.

Dokumenti

Izvještaj štaba Četvrte operativne zone Hrvatske od 12 studenog 1942 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o formiranju Treće dalmatinske NOU brigade i njenim budućim zadacima

Izvještaj Štaba 3. dalmatinske NOU brigade od 28. novembra 1942. Štabu 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske o organizaciji bataljona u Brigadi

Izvještaj velikog župana Velike župe Cetina od 9. decembra 1942. Ministarstvu unutarnjih poslova NDH o borbama s jedinicama 3. dalmatinske udarne brigade

Pismo Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 6. siječnja 1943. Sektorskom rukovodstvu za srednju Dalmaciju u vezi povlačenja Drugog bataljona s tog Sektora

Naređenje pomoćnika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 23 januara 1943 god Štabu Treće dalmatinske NOU brigade Četvrte operativne zone NOV i PO Hrvatske za napad na neprijateljska uporišta u rejonu Knina

Uputstvo Politodela 11. hrvatske (3. dalmatinske) brigade 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske od 23. januara 1943. bataljonskim partijskim biroima o organizaciji kulturno-prosvetnog rada

Uputstvo Politodjela Treće dalmatinske brigade 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske od 23. siječnja 1943. bataljonskim partijskim biroima o organizaciji kulturno-prosvjetnog rada

Izvještaj Štaba Četvrte operativne zone od 24 siječnja 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o akcijama Treće dalmatinske NOU brigade i Sjevernodalmatinskog bataljona

Izvještaj Štaba Četvrte operativne zone od 24. siječnja 1943. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o akcijama Treće dalmatinske NOU brigade i Sjevernodalmatinskog bataljona

Obavještenje Štaba Treće dalmatinske brigade od 28 siječnja 1943 god. Štabu Druge proleterske divizije NOV i PO Jugoslavije o prodiranju četnika na Vršinu

Obavještenje Štaba Treće dalmatinske brigade od 28. siječnja 1943. Štabu Druge proleterske divizije NOV i PO Jugoslavije o prodiranju četnika na Vršinu

Prijedlog Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 29 siječnja 1943 god. Štabu Druge proleterske divizije NOV i POJ za sadejstvo u sprečavanju četničkog prodora u Strmicu

Prijedlog Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 29. siječnja 1943. Štabu Druge proleterske divizije za sadejstvo u spriječavanju četničkog prodora u Strmicu

Pismo Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 30 siječnja 1943 god. Štabu Pete dalmatinske NO brigade o sadejstvu u borbi protiv četnika na području Strmice

Pismo Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 30. siječnja 1943. Štabu Pete dalmatinske NO brigade o sadejstvu u borbi protiv četnika na području Strmice

Izvještaj Politodjela 3. dalmatinske NOU brigade 4. operativne zone od 3. veljače 1943. Centralnom komitetu KPJ o partijsko-političkom i kulturno-prosvjetnom radu

Izveštaj Politodela 3. dalmatinske (11. hrvatske) brigade 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske od 3. februara 1943. Centralnom komitetu KPJ o partijsko-političkom i kulturno-prosvetnom radu

Uputstvo Centralnog komiteta KPJ od 14. februara 1943. Politodelu 3. dalmatinske NOU brigade o osnovnim zadacima i sistemu rada

Uputstvo Centralnog komiteta KPJ od 14. veljače 1943. Politodjelu 3. dalmatinske NOU brigade o osnovnim zadacima i sistemu rada

Izvještaj štaba Treće dalmatinske brigade od 5 marta 1943 god. štabu Devete dalmatinske NOU divizije o situaciji na sektoru Široki Brijeg-Imotski-Posušje

Izvještaj Štaba Treće dalmatinske brigade od 5. ožujka 1943. Štabu Devete dalmatinske NOU divizije o situaciji na sektoru Široki Brijeg - Imotski - Posušje

Uputstvo zamjenika političkog komesara 3. dalmatinske brigade 9. NOU divizije od 25. ožujka 1943. bataljonskim biroima i partijskim ćelijama o stvaranju plana za sedam radnih dana

Uputstvo zamenika političkog komesara 3. dalmatinske (11. hrvatske) brigade 9. NOU divizije od 25. marta 1943. bataljonskim biroima i partijskim ćelijama o stvaranju plana za sedam radnih dana

Izveštaj zamenika političkog komesara 3. dalmatinske (11. hrvatske) brigade 9. NOU divizije od aprila 1943. sekretaru Divizijskog partijskog komiteta o partijsko-političkom radu

Izvještaj politodjela Treće dalmatinske NOU brigade od 5 aprila 1943 god. Centralnom komitetu Komunističke partije Jugoslavije o stanju i radu u Brigadi

Izveštaj Politodela 3. dalmatinske (11. hrvatske) brigade 9. NOU divizije od 5. aprila 1943. Centralnom komitetu KPJ o radu skojevske organizacije

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 12 aprila 1943 Štabu Devete NOU divizije da od ljudstva čitave divizije formira jaku Treću dalmatinsku NOU brigadu, a ostatak ljudstva uputi za popunu Prve i Druge dalmatinske NOU brigade

Izveštaj zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 1 maja 1943 Aleksandru Rankoviću o rasporedu Desete hercegovačke NOU brigade i o prebacivanju Treće dalmatinske NOU brigade na sektor Pljevalja

Obavještenje Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 16 maja 1943 god. Štabu Treće sandžačke NOU brigade o prodoru neprijatelja u Čajniče

Izvještaj zamjenika političkog komesara 3. dalmatinske brigade 9. divizije od 23. prosinca 1943. Centralnom komitetu Komunističke partije Jugoslavije

Pohvala vrhovnog komandanta NOV i POJ maršala Jugoslavije Josipa Broza Tita od juna 1944. boračkom i rukovodećem sastavu 3. dalmatinske NOU brigade za uspešne borbe protiv nadmoćnijih nemačkih snaga na sektoru Bosansko Grahovo - Tičevo

Dvomesečni izveštaj pomoćnika političkog komesara 3. dalmatinske brigade 9. NOU divizije od 16. jula 1944. Centralnom komitetu KPJ i Oblasnom komitetu KPH za Dalmaciju o radu partijske i skojevske organizacije u brigade

Izvještaj Štaba 3. dalmatinske brigade od 18. septembra 1944. Štabu 9. divizije NOVJ o napadu na Kupirovo, Brotnju, Suvaju i Srpski Klanac

Izvještaj Štaba 3. dalmatinske brigade od 1. oktobra 1944. Štabu 9. divizije NOVJ o borbama u septembru

Izvještaj Štaba 3. dalmatinske brigade od 29. oktobra 1944. Štabu 9. divizije NOVJ o napadu na neprijateljsku kolonu na komunikaciji Imotski - Duvno

Izveštaj pomoćnika političkog komesara 3. dalmatinske brigade 9. NOU divizije od 23. decembra 1944. centralnim komitetima KP Jugoslavije i Hrvatske i Oblasnom komitetu KPH za Dalmaciju o organizacionom stanju i političkom i kulturno-prosvetnom radu

Naređenje Štaba 9. NOU divizije od 29. januara 1945. štabovima 2. proleterske i 3. dalmatinske brigade za zatvaranje pravca Široki Brijeg - Imotski i za dejstvo ka Ljubuškom

Fotografije

Povezane odrednice

Saradnja četnika sa okupatorom Borbe u Hrvatskoj 1945. 8. dalmatinski korpus NOVJ Vrlika 369. legionarska divizija (vražja) Istra u oslobodilačkom ratu Italijanski partizani Završne operacije u Jugoslaviji 1. dalmatinska proleterska udarna brigada Borbe u Dalmaciji 1942. 7. SS divizija Prinz Eugen Borbe u Hrvatskoj 1943. Trebinjski korpus JVuO Knin Bitka na Sutjesci Vrhovni štab NOVJ Druga neprijateljska ofanziva Imotski Operacija Weiss Borbe u Crnoj Gori 1943. Borbe na Jadranu 1945. 7. banijska divizija NOVJ Borbe u Dalmaciji 1944. Komunistička partija Hrvatske Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Donji Lapac 5. dalmatinska udarna brigada Desant na Drvar Stolac Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. Trebinje 392. legionarska divizija (plava) Opatija Borbe u Dalmaciji 1943. Kultura i umetnost u oslobodilačkom ratu Borbe u Lici 1944. Borbe u Hrvatskoj 1942. Borbe u Hrvatskoj 1944. Josip Broz Tito Borbe u Hercegovini 1943. Široki Brijeg Sinj Karlobag 373. legionarska divizija Tiger Centralni komitet KPJ SKOJ 18. pešadijska divizija Messina 9. dalmatinska divizija NOVJ Vilus Kapitulacija Italije Posušje Nevesinje 2. dalmatinska proleterska udarna brigada Nikšić 118. lovačka divizija Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Rab Borbe u Istri 1945. Gacko Pljevlja Italija u drugom svetskom ratu 6. istočnobosanska proleterska udarna brigada Avijacija u oslobodilačkom ratu Narodni heroji Jugoslavije Labin 2. proleterska divizija NOVJ Drvar Srb Operacija Schwarz Luftwaffe u Jugoslaviji Bosansko Grahovo Politički komesari u NOR-u Aleksandar Ranković Četnici u drugom svetskom ratu 20. dalmatinska divizija NOVJ