🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

4. srpska brigada (2. južnomoravska)

Za ovaj pojam je pronađeno 44 hronoloških zapisa, 40 dokumenata i 5 fotografija.

Događaji

21. 11. 1943 U s. Bucima (kod Kruševca) formirana 2. južnomoravska NO brigada, u čiji su sastav ušli: Udarni bataljon Rasinskog NOP odreda, 2. (Jablanički) bataljon 1. južnomoravskog NOP odreda i Omladinski bataljon 2. južnomoravskog NOP odreda.

23. 11. 1943 U s. V. Plani (kod Prokuplja) 2. južnomoravska NO brigada napala bugarsku posadu jačine bataljona. U borbi, koja je vođena od 9 do 15 časova, bugarski vojnici su izbačeni iz sela, ali su se, pod zaštitom pristiglog pojačanja i uz podršku avijacije, izvukli ka Prokuplju. Gubici brigade: 2 poginula i 6 ranjenih.

26. 11. 1943 ONO odbor za leskovačko-toplički okrug i štabovi 2. južnomoravske NO brigade i 1. južnomoravskog NOP odreda izdali proglas o izdajničkom radu Milana Nedića i Draže Mihailovića, pozivajući nasilno mobilisane da napuste izdajnike i da stupaju u NO vojsku

1. 12. 1943 U varošicu Aleksandrovac (kod Kruševca) upale 2. južnomoravska NO brigada i jedna četa Jastrebačkog NOP odreda, te zapalile arhivu sreza, opštine, finansijske i poreske uprave i zaplenile veću količinu materijala iz rasadnika, poljoprivredne škole i bolnice.

8. 12. 1943 Radi objedinjavanja i usklađivanja dejstva 2. južnomoravske NO brigade i 1. južnomoravskog NOP odreda formiran zajednički Operativni štab.

10. 12. 1943 U s. Barju i s. Miroševcu (kod Lebana) 2. južnomoravska NO brigada i 1. južnomoravski NOP odred (bez 3. bataljona) napali četnički Leteći korpus Gorskog štaba za južnu Srbiju. Četnicima je pristiglo pojačanje iz susednih sela, pa su se jedinice NOVJ povukle i prebacile preko r. Jablanice. Četnici su imali oko 30 mrtvih, a jedinice NOVJ 8 mrtvih i 14 zarobljenih. Poginuo je i komandant bataljona Blagoje Kostić Marko, narodni heroj.

15. 12. 1943 U s. Kosančiću (kod Leskovca) 2. južnomoravska NO brigada i 1. južnomoravski NOP odred (bez 3. bataljona) napali i razbili jedan četnički leteći korpus, upućen iz istočne Srbije protiv jedinica NOV u Pustoj reci. Poginulo je ili zarobljeno 110 četnika (među kojima i 3 oficira), ranjen ih je veći broj, dok se ostatak spasao bekstvom ka J. Moravi. Gubici jedinica NOVJ: 7 mrtvih (među kojima i komandant 2. južnomoravske NO brigade Stojan Ljubić, narodni heroj) i 13 ranjenih. Zaplenjena je veća količina oružja i opreme.

22. 12. 1943 Od Kosmajskog i Šumadijskog partizanskog bataljona formirana Privremena šumadijska NO brigada sastava dva bataljona. Brigada je istog dana u s. Baroševcu (na pruzi Lajkovac-Aranđelovac) razbila četničku grupu, ubila 4 i zarobila 3 četnika, uništila putnički voz i demolirala skretnice i uređaje na ž. stanici.

26. 12. 1943 Na ž. st. Pečenjevci (na pruzi Leskovac-Niš) 2. južnomoravska NO brigada napala bugarsku posadu, ali zbog otpora neprijatelja napad nije uspeo, kao ni pokušaj miniranja pruge.

26. 12. 1943 U s. Živkovcima (kod Aranđelovca) delovi Privremene šumadijske NO brigade napali delove SDS i četnike, ubili 6, ranili 2 i zarobili 2 neprijateljska vojnika, dok su se ostali, iskoristivši maglu, izvukli ka s. Belanovici.

30. 12. 1943 U s. Brezovcu (kod Aranđelovca) udružene bugarske jedinice, delovi SDS i četnici napali Privremenu šumadijsku NO brigadu. Ona se posle oštre borbe povukla ka pl. Venčacu, uz gubitke od 3 poginula i 4 ranjena.

2. 1. 1944 U s. Kruševici (kod Aranđelovca) Privremena šumadijska NO brigada napala četnike i proterala ih iz sela. Poginuo je 1 i ranjen 1 četnik.

4. 1. 1944 Kod s. Kruševice (blizu Aranđelovca) Privremena šumadijska NO brigada razbila četnike i nanela im više gubitaka u mrtvim i ranjenim, dok je 3 četnika zarobila. Brigada je imala 1 poginulog borca.

6. 1. 1944 U s. Dučini (na Kosmaju) Privremena šumadijska NO brigada napala i razbila četnike.

11. 1. 1944 U s. Mirosaljcima (kod Aranđelovca) jedna četa 2. bataljona Privremene šumadijske NO brigade razbila četnike.

12. 1. 1944 U s. Prkosavi (kod Sopota) Privremena šumadijska NO brigada izvršila napad na četnike i razbila ih, nanevši im gubitke od 2 poginula.

13. 1. 1944 U Leskovac upao 2. bataljon 2. južnomoravske NO brigade i iz bolnice izvukao troja kola sanitetskog materijala i prebacio ga u partizansku bolnicu u s. Dobroj Vodi.

20. 1. 1944 U s. Vlahovu (blizu Prokuplja) 2. južnomoravska NO brigada napala bugarsku posadu od 120 vojnika. Pošto u tročasovno.j borbi nije uspela da likvidira neprijatelja zbog otpora iz utvrđenih zgrada i zbog pojačanja iz Prokuplja, ona se povukla ka pl. Pasjaci. Neprijatelj je imao 6 mrtvih i 8 ranjenih vojnika. Brigada je imala 3 poginula i 10 ranjenih boraca.

23. 1. 1944 Kod s. G. Toponice (blizu Prokuplja) 2. južnomoravska NO brigada sukobila se s četničkim Topličkim korpusom (oko 800 četnika), te u borbi vođenoj od 11 časova do mraka odbacila četnike ka s. G. Konjuši. Poginulo je 13 a ranjeno 20 četnika. Brigada je imala 1 poginulog i 4 ranjena borca.

2. 2. 1944 Radi lakšeg rukovođenja pri izvođenju zajedničkih akcija 2. južnomoravske brigade, Zaječarsko-timočkog NOP odreda i Ozrenskog partizanskog bataljona, GŠ NOV i PO za Srbiju formirao Privremeni operativni štab.

2. 2. 1944 U s. Darosavi (sada: Partizani, kod Aranđelovca) Privremena šumadijska NO brigada napala na oko 300 četnika. Borba je trajala 4 časa. Neprijatelj je imao 14 mrtvih i 8 zarobljenih. Brigada je istog dana vodila borbu i s četnicima u s. Mirosaljcima (kod Aranđelovca), ubila jednog i ranila više četnika i zaplenila 1 pušku. Brigada je imala 4 poginula, 1 ranjenog i 2 nestala borca.

3. 2. 1944 Na aerodromu kod Kruševca 2. južnomoravska NO brigada, Zaječarsko-timočki NOP odred i Ozrenski partizanski bataljon napali nemačku posadu, ali se, zbog otpora nemačkih vojnika i zbog intervencije 5. puka SDK iz Kruševa povukli ka pl. Jastrepcu. Zaplenjena je avionska i puščana municija.

4. 2. 1944 U s. Brajkovcu (kod Aranđelovca) Privremena šumadijska NO brigada vodila borbu protiv četnika. Poignuo je jedan njen borac.

10. 2. 1944 U s. Mirosaljcima (kod Aranđelovca) Privremena šumadijska NO brigada napala četnike i posle kraće borbe naterala ih u bekstvo.

10. 2. 1944 U s. Baroševcu (kod Aranđelovca) jedinice Privremene šumadijske NO brigade na pale četnike i posle jednočasovne borbe zauzele selo.

12. 2. 1944 U s. Darosavi (sada: Partizani, kod Aranđelovca) Privremena šumadijska NO brigada vodila borbu protiv četnika i žandarma SDS. Neprijatelj je imao više mrtvih i ranjenih, a brigada NOVJ 1 ranjenog borca. Brigada je istog dana rasformirana, a njeni bataljoni su ušli u sastav 1. šumadijskog i Kosmajskog NOP odreda.

12. 3. 1944 Glavni štab NOV i PO za Srbiju formirao Operativni štab južnomoravskih brigada. Pod njegovu komandu su stavljene 2, 3. i 4. južnomoravska NO brigada i 9. srpska NO brigada.

19. 3. 1944 Na položajima Arbanaška pl. - s. Rgaje - s. Đurevac (kod Prokuplja), u oštroj borbi, jedinice Operativnog štaba južnomoravskih brigada (2. i 4. NO južnomoravska, 9. srpska NO brigada i 1. južnomoravski NOP odred) slomile napade četničkog Rasinskog i Topličkog korpusa i u protivnapadu - ovog i narednog dana - proterale ih preko r. Toplice ka pl. Kopaoniku. Poginulo je 25 i ranjeno 50 boraca NOVJ. Među poginulima bio je i komandant 2. južnomoravske NO brigade Savo Eraković, narodni heroj. Četnici su imali preko 200 mrtvih i veći broj ranjenih.

28. 3. 1944 U s. Belom Kamenu (kod Prokuplja) 2. južnomoravska NO brigada napala bataljon RZK, ali se posle četvoročasovne borbe, zbog snažnog otpora neprijatelja, povukla. Poginulo je 8 neprijateljskih vojnika. Brigada je imala 2 mrtva borca.

30. 3. 1944 U s. Belom Kamenu (kod Prokuplja) 2. i 4. južnomoravska NO brigada napale bataljon RZK. U borbi vođenoj celo po podne neprijatelj je pretrpeo gubitke od 20 mrtvih i izbačen je iz sela ka Prokuplju. Gubici brigada bili su osetni; pored ostalih, poginuo je komandant 2. južnomoravske NO brigade Vladimir Bukilić, narodni heroj.

7. 5. 1944 Po naređenju Glavnog štaba NOV i PO za Srbiju preimenovane južnomoravske NO brigade: 2. južnomoravska NO brigada u 4. sprsku, 4. južnomoravska u 6. srpsku, 5. južnomoravska u 7. srpsku, 6. južnomoravska u 8. srpsku NO brigadu (samo 9. srpska NO brigada nije menjala svoj naziv).

17. 5. 1944 Po dogovoru Operativnog štaba južnomoravske zone i nekih bugarskih oficira, 1. bataljon bugarskog 123. pešadijskog puka iz Lebana pristao da pređe na stranu NOVJ. On je iz Lebana došao na položaj Caričina i predao se, s naoružanjem, 4. srpskoj NO brigadi koja ga je tu sačekala. Ukupno se predalo 230 vojnika i oficira. Od njih je formiran bugarski partizanski bataljon -Georgi Dimitrov-.

15. 6. 1944 Dvadeset prva udarna divizija NOVJ napala na Blace, koje su branili ojačani 2. bataljon bugarskog 123. puka, 20-40 nemačkih vojnika i manji delovi SDS. Napad na samo mesto je vršila 5. srpska brigada, dok je 4. srpska brigada zatvorila pravac koji iz Prokuplja i s. Beloljina vođi ka Blacu, a 6. srpska brigada je zatvarala pravac od Kuršumlije. Usled prodora jednog bugarskog bataljona iz Beloljina i Prokuplja u Blace, 21. divizija se povukla posle 36 časova borbe.

18. 6. 1944 U Brus upala 4. srpska brigada 21. udarne divizije NOVJ i zaplenila 4.000 kg brašna.

18. 7. 1944 U Brus ušla 4. srpska udarna brigada 21. udarne divizije NOVJ. Tu je zaplenila 4000 kg brašna koje je pripadalo četnicima.

2. 8. 1944 Kod s. Vlasova (blizu Prokuplja) 4. srpska udarna brigada 21. udarne divizije NOVJ napala jednu četničku brigadu i posle dvočasovne borbe prinudila je da u neredu odstupi ka s. Statovcu.

13. 8. 1944 Četvrta srpska udarna brigada 21. udarne divizije NOVJ napala Kuršumliju i uspela da delom snaga prodre u grad, ali se, u zoru, zbog snažnog otpora neprijatelja (delova bugarskog 122. pešadijskog puka i manjeg broja nemačkih vojnika) povukla južno od grada.

14. 8. 1944 Jedan bataljon 4. srpske udarne brigade 21. udarne divizije NOVJ napao ž. st. Pepeljevac (blizu Kuršumlije), te ubio jednog i zarobio 8 bugarskih vojnika, zapalio zgradu stanice, porušio prugu i zaplenio 8 pušaka i 15.000 metaka.

28. 8. 1944 U Kuršumliju, iz koje su se bugarski vojnici povukli ka Prokuplju, ušli delovi 4. srpske udarne brigade 21. udarne divizije NOVJ.

30. 8. 1944 Kod s. Rataja (blizu Kruševca) delovi 1. krajiške udarne brigade 5. udarne divizije i 4. srpske udarne brigade 21. udarne divizije NOVJ razbili leteću brigadu četničkog Rasinskog korpusa i delove četničkog 2. kosovskog korpusa i proterali ih preko r. Z. Morave. Četnici su imali 40 mrtvih, više ranjenih i 27 zarobljenih. Gubici jedinica NOVJ: 3 ranjena borca.

21. 9. 1944 Delovi 7. SS divizije -Princ Eugen-, posle borbe protiv jedinica 2. proleterske udarne brigade 21. udarne divizije NOVJ, probili se iz Čačka u G. Milanovac, a zatim nastavili proboj prema Rudniku i Kragujevcu, Istoga dana je 4. srpska udarna brigada vodila borbu protiv četnika na položaju Ržanik-Parac i kod s. Banje (blizu G. Milanovca), a 5. srpska udarna brigada protiv nemačkih vojnika na Mutinjskoj kosi (iznad Rudnika). Neprijatelj je imao 17 mrtvih, 35 ranjenih i 40 zarobljenih, a 21. divizija 2 mrtva i 6 ranjenih i kontuzovanih boraca.

22. 9. 1944 Tri bataljona 2. proleterske udarne brigade 21. udarne divizije NOVJ, posle kraće borbe, zauzeli G. Milanovac. Istog dana 4. srpska udarna brigada u okolini s. Belog Polja (kod G. Milanovca) vodila borbu protiv četnika Levačke brigade i pripadnika SDS a 5. srpska udarna brigada protiv delova nemačkog 14. puka 7 SS divizije -Princ Eugen- kod Rudnika i G. Trešnjevice. Neprijatelj je imao 33 poginula, 65 ranjenih i 110 zarobljenih. Zaplenjeno je 140 pušaka, 3 mitraljeza i dosta drugog materijala. Jedinice NOVJ imale su 4 mrtva i 5 ranjenih boraca.

23. 9. 1944 U s. Lipovcu i s. Vraćevšnici (kod G. Milanovca) 4. srpska udarna brigada 21. udarne divizije NOVJ napala četničke snage i, posle petočasovne borbe, slomila njihov otpor i zauzela ta sela. Istog dana je 5. srpska udarna brigada napala na oko 300 četnika u s. Zagradu i odbacila ih prema s. Šatornji a na položaju s. Salaši - Rudnik - s. Zagrade vodila borbu protiv delova nemačke 7 SS divizije -Princ Eugen-. Neprijatelj je imao 62 poginula i oko 50 ranjenih; zarobljeno je 108 četnika. Zaplenjeno je: 3 p. mitraljeza, oko 110 pušaka, 3 vagona brašna i dosta druge opreme. Jedinice NOVJ su imale 5 mrtvih i. 18 ranjenih i kontuzovanih boraca.

26. 9. 1944 Kod s. Vujetinaca i s. Borče (blizu G. Milanovca) jedinice 4. srpske udarne brigade 21. udarne divizije NOVJ vodile borbu protiv četnika 1. ravnogorskog korpusa, te ubile dva, ranile tri i zarobile nekoliko četnika.

Dokumenti

Izveštaj Štaba Druge južnomoravske NO brigade od novembra 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o borbi sa Bugarima kod Velike Plane

Poziv Okružnog NO odbora za Leskovački i Toplički okrug, Štaba Druge južnomoravske NO brigade i Štaba Prvog južnomoravskog NOP odreda od 26 novembra 1943 god. narodu Toplice, Jablanice, Kosanice, Morave i Leskovačkog sreza

Izveštaj Brigadnog komiteta 2. južnomoravske brigade od 27. novembra 1943. Pokrajinskom komitetu KPJ za Srbiju

Izveštaj Štaba Druge južnomoravske NO brigade od 3 decembra 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o napadu na Aleksandrovac

Izvod iz izveštaja Okružnog komiteta KPJ za Kruševac od 6 decembra 1943 god. Pokrajinskom komitetu KPJ za Srbiju o borbama Druge južnomoravske NO brigade i Rasinskog NOP odreda u Rasini i Župi

Izveštaj zajedničkog operativnog štaba Druge južnomoravske NO brigade i Prvog južnomoravskog NOP odreda od 11 decembra 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o borbama na Barju i Oruglici sa četnicima Draže Mihailovića

Izveštaj zajedničkog Operativnog štaba Druge južnomoravske NO brigade i Prvog južnomoravskog NOP odreda od 17 decembra 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o borbi u s. Kosančiću

Izveštaj brigadnog komiteta Druge južnomoravske NO brigade od 19 decembra 1943 god. Pokrajinskom komitetu KPJ za Srbiju o radu partiske organizacije u brigadi

Naredba Štaba Druge južnomoravske NO brigade od 26 decembra 1943 god. o osudi na smrt streljanjem špijuna Gvozdena Stefanovića

Izveštaj Štaba Druge južnomoravske NO brigade od 28 decembra 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o akciji na železničku prugu Niš - Lajkovac, kod s. Brestovca 26 decembra 1943 godine

Izveštaj štaba Druge južnomoravske NO brigade od 11 januara 1944 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o borbama protiv četnika u Gornjoj Jablanici

Izveštaj Štaba 2. južnomoravske NO brigade od 19. januara 1914. Glavnom štabu Srbije o diverziji na pruzi Niš - Beograd u blizini s. Kočana

Izveštaj štaba Druge južnomoravske NO brigade od 21 januara 1944 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o napadu na Bugare u s. Vlahovu

Pismo štaba Druge južnomoravske NO brigade od 23 januara 1944 god. Komandi jablaničkog područja o borbama sa četnicima

Izveštaj štaba Druge južnomoravske NO brigade od 1 februara 1944 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o borbama protiv četnika u Toplici

Naredba Glavnog štaba NOV i PO Srbije od 2 februara 1944 god. o postavljanju Operativnog štaba Druge južnomoravske NO brigade i Timočko-ozrenskog NOP odreda

Izveštaj sekretara Brigadnog komiteta 2. južnomoravske NO brigade od 14. februara 1944. Pokrajinskom komitetu KPJ za Srbiju o političkom radu bataljonskih partijskih organizacija

Naređenje komandanta Dvadeset prve NOU divizije od 28 jula 1944 god. štabovima Četvrte i Šeste srpske NO brigade u vezi s prelaskom komunikacije Lebane - Leskovac

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 2 avgusta 1944 god. Štabu divizije o borbi Prvog i Drugog bataljona protiv četnika kod Vlasova

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 2 avgusta 1944 god. komandantu divizije o teškoćama u pogledu ishrane brigade

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 3 avgusta 1944 god. Štabu divizije o pokretu brigade u pravcu Mehane

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 5 avgusta 1944 god. Štabu divizije o rasporedu brigade i neprijateljskim snagama u Kuršumliji

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 9 avgusta 1944 god. Štabu divizije o napadu na Kuršumliju

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 13 avgusta 1944 god. Štabu divizije o situaciji na položajima brigade između Kuršumliske Banje i Rače

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 17 avgusta 1944 god. Štabu divizije o napadima na Kuršumliju i železničku stanicu Barlovo

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 31 avgusta 1944 god. Štabu Divizije o borbama protiv četnika oko Aleksandrovca

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 3 septembra. 1944 god. štabovima Druge proleterske, Četvrte i Pete srpske NOU brigade za razmeštaj duž komunikacije Brus - Milentija i mobilizaciju ljudstva radi popune jedinica Divizije

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 5 septembra 1944 god. štabovima Druge proleterske, Četvrte i Pete srpske NOU brigade za forsiranje Ibra na sektoru Ušće - Pusto Polje

Zapovest Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 9 septembra 1944 god. štabovima Druge proleterske, Četvrte i Pete srpske NOU brigade za prebacivanje na prostoriju Vučkovica - Donji Dubac i obezbeđivanje prema Čačku, Guči i Ivanjici

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 9 septembra 1944 god. Štabu Divizije o rezultatu borbe prilikom prelaska Ibra 7/8 septembra 1944 godine

Naređenje Štaba Dvadeset prve divizije od 10 septembra 1944 god. štabovima Druge proleterske, Četvrte i Pete srpske NOU brigade za napad na Guču

Izveštaj Štaba Četvrte srpske udarne brigade od 23 septembra 1944 god. Štabu Dvadeset prve NOU divizije o borbi protiv četnika kod Vraćevšnice i Lipovca na drumu Kragujevac - Donji Milanovac

Naređenje Štaba Druge proleterske divizije od 27 septembra 1944 god. štabovima Treće srpske udarne brigade, Prvog i Petog bataljona Četvrte proleterske brigade za napad na četnike

Izveštaj Štaba Četvrte srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 4 oktobra 1944 god. Štabu divizije o borbama protiv četnika na prostoru između Čačka i Gornjeg Milanovca

Naređenje Štaba Četvrte proleterske brigade od 14 oktobra 1944 god. štabovima bataljona i Štabu Šeste srpske brigade za napad na neprijatelja na prostoru zapadno od Kruševca

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 16 oktobra 1944 god. Štabu Četvrte srpske brigade za presecanje nemačke kolone koja nadire od Grocke ka Beogradu

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 16 oktobra 1944 god. Štabu Pete srpske brigade da se poveže sa Četvrtom brigadom i napadne Nemce na prostoru Boleč-Kaluđerica

Izveštaj Štaba Četvrte srpske brigade Dvadeset prve NOU divizije od 18 oktobra 1944 god. o zaplenjenom materijalu na prostoriji sela Boleča

Izveštaj Štaba Četvrte srpske brigade Dvadeset prve NOU divizije od 23 oktobra 1944 god. Štabu divizije o kretanju grupe razbijenih Nemaca prema Obrenovcu

Izvod iz Operaciskog dnevnika Štaba Četvrte srpske udarne brigade Dvadeset prve NOU divizije od 11 do 15 novembra 1944 godine

Fotografije

Povezane odrednice

Obrazovanje u oslobodilačkom ratu Toplički korpus JVuO Vladimir Bukilić Saradnja četnika sa okupatorom Bitka za Srbiju Borbe za Kruševac 1944. Omladina u ratu Niš Borbe u Srbiji 1944. 1. južnomoravski partizanski odred Milan Nedić Beograd Ivanjica 5. krajiška udarna divizija NOVJ Završne operacije u Jugoslaviji 4. proleterska (crnogorska) udarna brigada Borbe na Kosovu i Metohiji 2. južnomoravski partizanski odred 21. srpska divizija NOVJ Beogradska operacija Kragujevac 7. SS divizija Prinz Eugen Pokrajinski komitet KPJ za Srbiju Srpski dobrovoljački odredi (ljotićevci) Dragoslav Petrović Gorski Prokuplje Čačak Avijacija u oslobodilačkom ratu Brus Savo Eraković Četnici u drugom svetskom ratu 3. srpska udarna brigada Streljanja u oslobodilačkom ratu 5. srpska brigada (3. južnomoravska) Jastrebački partizanski odred 9. srpska brigada (ozrenska) 2. proleterska divizija NOVJ Kosmajski partizanski odred Privremena šumadijska brigada Narodno oslobodilački odbori Zaječar Velika Plana Gornji Milanovac 2. kosovski korpus JVuO Narodni heroji Jugoslavije Sanitet u ratu 1. ravnogorski korpus Blace 13. srpska brigada Diverzije u oslobodilačkom ratu Obrenovac Petar Stanković Ljuba Lebane Borbe u Srbiji 1945. 2. proleterska udarna brigada Glavni štab Srbije Rasinski korpus JVuO Borbe u Srbiji 1943. Rasinski partizanski odred Aleksandrovac 1. krajiška udarna brigada 6. srpska brigada (4. južnomoravska) Zaječarsko-timočki partizanski odred Toplica u oslobodilačkom ratu Bolnice u oslobodilačkom ratu Dragoljub Petrović Rade Borbe u Sremu 1945. Srpska državna straža (nedićevci) Milivoje Perović Kuršumlija Leskovac Dragoljub Draža Mihailović Aranđelovac Bugarska u drugom svetskom ratu Kruševac