🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

5. bugarska armija

Za ovaj pojam je pronađeno 24 hronoloških zapisa, 4 dokumenata i 2 fotografija.

Događaji

0. 7. 1941 Formirana bugarska 5. armija (sa štabom u Skoplju). U njen sastav su ušli 14. i 15. pešadijska divizija, 1. konjička brigada, prištapske jedinice i dva radna bataljona.

6. 10. 1941 Komandant bugarske 5. armije izdao uputstvo o načinu borbe protiv partizanskih jedinica i pristalica NOP-a, u kome, pored ostalog, stoji da Ženevsku konvenciju ne treba primenjivati na zarobljene partizane.

0. 12. 1941 Skopski vojni preki sud bugarske 5. armije izrekao u Skoplju i Bitolju 3 smrtne i 20 vremenskih kazni do 12 godina strogog zatvora uhapšenim pripadnicima NOP-a

9. 5. 1942 U Skoplju preki sud bugarske 5. armije osudio 18 pripadnika NOP-a na smrt, a 14 njih na vremenske kazne strogog zatvora od 7 do 15 godina. Jednom broju je suđeno u odsustvu.

0. 6. 1942 U Bitolju, po presudi prekog suda bugarske 5. armije, obešena tri pripadnika NOP-a.

20. 7. 1942 U Bitolju ovoga i narednog dana preki sud bugarske 5. armije osudio 12 pripadnika NOP-a na smrt, 4 pripadnika na doživotnu robiju i 18 pripadnika na kazne od 10 do 15 godina strogog zatvora.

21. 8. 1942 U Skoplju preki sud bugarske 5. armije osudio 2 pripadnika NOP-a na smrt, a 20 pripadnika na strogi zatvor od 10 do 15 godina.

28. 8. 1942 U Strumici preki sud bugarske 5. armije osudio 4 pripadnika NOP-a na smrt a 10 pripadnika na strogi zatvor od 10 do 15 godina.

30. 10. 1942 U Bitolju preki sud bugarske 5. armije osudio 4 pripadnika NOP-a na smrt, 9 na doživotnu robiju i 6 na 15 godina strogog zatvora.

0. 11. 1942 U Skoplju, Velesu (sada: Titov Veles), Prilepu i Bitolju preki sud bugarske 5. armije osudio 22 pripadnika NOP-a na smrt, 7 na doživotnu robiju i 32 na vremenske kazne od 10 do 15 godina strogog, zatvora.

0. 12. 1942 U Skoplju, Bitolju i Resnu preki sud bugarske 5. armije osudio 10 pripadnika NOP-a na smrt, 4 na doživotnu robiju i 10 na kazne od 10 do 15 godina strogog zatvora.

0. 1. 1943 U Prilepu i Bitolju Vojni preki sud bugarske 5. armije osudio 22 pripadnika NOP-a na po 15 godina strogog zatvora, četvoricu na doživotnu robiju i jednog na smrt.

8. 2. 1943 U Velesu (sada: Titov Veles). Vojni preki sud bugarske 5. armije osudio 10 pripadnika NOP-a na smrt, dvojicu na doživotnu robiju i trojicu na 10 godina strogog zatvora, a u Štipu sedmoricu na 1-15 godina strogog zatvora.

0. 8. 1943 Iz Bugarske prebačena u Makedoniju 17. pešadijska divizija, sa štabom u Štipu. Od tada je bugarska 5. armija imala tri pešadijske divizije na teritoriji Makedonije i jednu u Vranju.

26. 5. 1944 Komandant bugarske 5. armije zahtevao od skopskog oblasnog direktora da se iseli stanovništvo sa odseka Kumanovo - Kriva Palanka, kako bi se sprečio boravak partizana u tim selima koja su ih svestrano pomagala.

0. 6. 1944 Načelnik bugarske Skopske oblasne policije obaveštava direktora bugarske policije u Sofiji o nemoći žandarmerije i policije da se suprotstave jedinicama NOV i PO Makedonije. On kaže da su i vojne jedinice, u dosta slučajeva, bile razbijene od partizanskih snaga i da u kumanovsko-vranjskom i tikveškom kraju -potpuno gospodare- jedinice NOVJ. Traži preduzimanje brzih i energičnih mera; a ukoliko do toga ne dođe, ističe on, partizanske jedinice će toliko ojačati da ih čak ni divizije 5. armije neće moći savladati.

0. 8. 1944 Komanda nemačke Grupe armija -E- uputila u Skoplje generala Sojerlena da, u slučaju kapitulacije Carevine Bugarske, preuzme vlast u Makedoniji, zaposedne važnije komunikacijske čvorove, onesposobi bugarsku 5. armiju za akciju protiv nemačkih jedinica i rukovodi izvlačenjem Grupe armija -E- kroz Makedoniju na sever.

29. 8. 1944 Vlada Carevine Bugarske naredila povlačenje bugarskog 1. okupacionog korpusa iz Srbije i 7. divizije iz Grčke, ali ne i bugarske 5. armije i ogromnog administrativnog i policijskog aparata iz Makedonije, jer je Makedoniju smatrala svojom pokrajinom.

3. 9. 1944 Štab 4. makedonske NO brigade uputio proglas pripadnicima bugarske 5. armije: poziva ih da se priključe NOVJ radi zajedničke borbe protiv nemačkih vojnika.

8. 9. 1944 U duhu instrukcija VŠ NOV i POJ, GŠ NOV i PO za Makedoniju uputio pismo komandantu bugarske 5. armije: zahteva da sve bugarske jedinice u Makedoniji pređu na stranu NOVJ i bore se protiv nemačkog okupatora; u protivnom - da jedinicama NOVJ predaju oružje i garnizone i povuku se u Bugarsku.

9. 9. 1944 Nemački komandant za Makedoniju Šojerlen i komandant bugarske 5. armije postigli sledeći sporazum: bugarske jedinice neće voditi borbu protiv nemačkih snaga, nego će im predati garnizone i povući se u Bugarsku, smatrajući da je objava rata Nemačkoj od strane Carevine Bugarske samo simbolična.

12. 9. 1944 Kod Štracina (blizu Kumanova), u sporazumu sa GŠ NOV i PO za Makedoniju, bugarska 14. divizija 5. armije položila pešadijsko naoružanje koje su joj nemačke jedinice, prilikom razoružanja kod Kumanova, ostavile radi odbrane od jedinica NOVJ.

15. 9. 1944 Nastojeći da pomogne oružanim snagama otečestvenofrontovske Bugarske, vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio GŠ NOV i PO za Makedoniju da s komandantom bugarske 5. armije generalom Keckarovim izradi plan operacija na pravcu Strumica-Štip.

23. 9. 1944 U Pehčevu, u duhu instrukcije VŠ NOV i POJ, održan sastanak između delegata VŠ NOV i POJ u Makedoniji Svetozara Vukmanovića Tempa, komandanta i političkog komesara GŠ NOV i PO za Makedoniju i novopostavljenog komandanta bugarske 5. armije generala Keckarova. Pošto su analizirali stanje bugarske 5. armije i vojnu situaciju u Makedoniji, oni su potpisali ovaj sporazum: da se od VŠ NOV i POJ traži odobrenje za zajednička dejstva jedinica NOVJ i bugarskih snaga i za razmenu vojnih delegacija; da se od bugarske vlade traži da definiše svoj stav prema odlukama I zasedanja ASNOM-a; da se preduzmu mere za izvlačenje delova bugarske 15. pešadijske (okupacione) divizije iz Makedonije; i da se od Makedonaca sa teritorije Jugoslavije, koji se nalaze u Bugarskoj, formira makedonska NO brigada -Goce Delčev- i uputi u Makedoniju.

Fotografije

Povezane odrednice

Strumica Armijska grupa E Bugarski zločini u Jugoslaviji ASNOM Skoplje Pirot Bugarska u drugom svetskom ratu Borbe u Makedoniji 1943. Priprema ustanka u Makedoniji 1941. Borbe u Makedoniji 1944. Veles Politički komesari u NOR-u Vermaht u Jugoslaviji 14. slovenska divizija NOVJ Kriva Palanka Glavni štab Makedonije Prilep Štip Bitola Svetozar Vukmanović Tempo Izbeglice i progoni u drugom svetskom ratu Otečestveni front Bugarske 4. makedonska brigada Jedinstveni narodnooslobodilački front (JNOF) Kumanovo Pehčevo Borbe u Makedoniji 1942. Grčka u drugom svetskom ratu 1. bugarski okupacioni korpus Josip Broz Tito 7. banijska divizija NOVJ