🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

6. srpska brigada (4. južnomoravska)

Za ovaj pojam je pronađeno 28 hronoloških zapisa, 29 dokumenata i 5 fotografija.

Događaji

16. 1. 1944 U s. Obraždi (kod Lebana) GŠ NOV i PO za Srbiju formirao 4. južnomoravsku NO brigadu. U njen sastav su ušli 1. kukavički, 4. gornjojablanački i 3 (pasjački) bataljon 1. južnomoravskog NOP odreda. Istovremeno je reorganizovan 1. južnomoravski NOP odred, u čijem su sastavu formirana dva bataljona.

16. 1. 1944 U s. Dobrotiću (kod Prokuplja) 4. južnomoravska NO brigada iz pokreta napala ojačani bugarski bataljon. Zbog otpora neprijatelja, kome su pristigla pojačanja iz Prokuplja, ona se, vodeći zaštitničke borbe kod s. Belog Kamena i s. Obrtinca, prebacila na pl. Radan

19. 1. 1944 Između s. Jasenice i s. Šainovca (blizu Prokuplja) 4. južnomoravska NO brigada posekla tt stubove u dužini od 2 km a tt žice ponela sa sobom.

28. 1. 1944 Delovi bugarskog 1. okupacionog korpusa (jačine do jedne divizije) i odredi SDS iz Leskovca, Lebana, Kuršumlije i Prokuplja preduzeli koncentričan napad na 4. južnomoravsku NO brigadu, jedinice 1. južnomoravskog NOP odreda, Komandu leskovačkog vojnog područja i komande mesta na oslobođenoj teritoriji Puste reke, Jablanice i dela Toplice. U borbama kod s. Turjana, s. Savinca i s. Ivanja jedinice NOV i PO su bile prinuđene da se prebace na pl. Kukavicu, pa se neprijatelj, 2. februara, povukao u polazne garnizone.

29. 1. 1944 Kod s. Savinca (blizu Lebana) delovi bugarskog 123. puka napali 1, bataljon 1. južnomoravskog NOP odreda i prisilili ga na povlačenje ka s. Ivanju, gde su bile zauzele položaj ostale jedinice toga NOP odreda Tu je, posle oštre borbe vođene do mraka, 1. južnomoravski NOP odred odbio napad bugarskih jedinica, a zatim se prebacio u rejon s. Dobre Vode, gde se spojio sa 4. južnomoravskom NO brigadom.

30. 1. 1944 Pod pritiskom jačih bugarskih jedinica i odreda SDS, 4. južnomoravska NO brigada, 1. južnomoravski NOP odred, jedinice Komande leskovačkog vojnog područja, bolnica i kursevi iz s. Dobre Vode (na pl. Rađanu) preduzeli pokret pravcem s. Ivanje - s. Vujanovo - s. Mrvoš - s. Nova Topola, prešli komunikaciju Leskovac-Lebane i r. Jablanicu kod s. Vojlovca i izbili na prostoriju s. Miroševce, s. Gorina i s. Brza. Kod s. Nove Topole su razbili delove bugarskog 123. puka a kod s. Vojlovca oko 200 četnika.

2. 2. 1944 Između s. Gorine i s. Kaluđerice (kod Leskovca) 4. južnomoravska NO brigada i 1. južnomoravski NOP odred, u borbi vođenoj ceo dan, odbili napad četničkog Jablaničkog i Vardarskog korpusa i proterali ih ka s. Barju. Četnici su imali 13. mrtvih i veći broj ranjenih. Gubici jedinica NOVJ: 2 mrtva i 3 ranjena borca.

13. 2. 1944 Kod ž. st. Bresničić (na pruzi Prokuplje-Kuršumlija) delovi 4. južnomoravske NO brigade razrušili prugu. Usled toga je iz koloseka iskočio putnički voz, te su se prevrnula 3 vagona.

15. 2. 1944 Četnički Rasinski i Toplički korpus i delovi Velikomoravske grupe četničkih korpusa preduzeli napad na 3. južnomoravsku NO brigadu, Jastrebački i Zaječarsko-timočki NOP odred, Ozrenski partizanski bataljon i jedinice komande područja i komandi mesta na pl. Jastrepcu, s ciljem da ih nabace u dolinu r. Toplice i tu, uz pomoć bugarskih jedinica (koje su zatvarale dolinu Toplice), unište. Borbe su vođene do 24. februara. U njima je, po naređenju GŠ NOV i PO za Srbiju, uzela učešća i 4. južnomoravska NO brigada. Jedinice NOVJ su uspele da odbrane slobodnu teritoriju i prisile neprijatelja da se povuče ka pl. Kopaoniku i u polazne garnizone.

15. 2. 1944 Blizu Prokuplja (na pruzi Prokuplje-Kuršumlija) delovi 4. južnomoravske NO brigade porušili prugu, usled čega se srušio nemački oklopni voz.

19. 2. 1944 Kod s. G. Jošanice (blizu Prokuplja) u susretnoj borbi 4. južnomoravska NO brigada razbila četnički Toplički korpus i odbacila ga ka Biacu. Poginulo je i zarobljeno oko 150 četnika. Zaplenjeno: 2 p. mitraljeza, automat, protivtenkovska puška, 60 pušaka i drugo. Gubici NO brigade: 4 poginula, 4 ranjena i 6 zarobljenih boraca (koje su četnici streljali).

12. 3. 1944 Glavni štab NOV i PO za Srbiju formirao Operativni štab južnomoravskih brigada. Pod njegovu komandu su stavljene 2, 3. i 4. južnomoravska NO brigada i 9. srpska NO brigada.

17. 3. 1944 Kod s. Arbanaške (blizu Prokuplja), u borbi protiv delova četničkog Rasinskog korpusa, 2. i 4. južnomoravska NO brigada ubile 60 i zarobile 28 četnika.

18. 3. 1944 Na pl. Vidojevici 4. južnomoravska NO brigada vodila žestoku borbu protiv delova četničkog Rasinskog korpusa i sprečila im dalje nadiranje ka Pustoj reci, ubivši 35 četnika.

30. 3. 1944 U s. Belom Kamenu (kod Prokuplja) 2. i 4. južnomoravska NO brigada napale bataljon RZK. U borbi vođenoj celo po podne neprijatelj je pretrpeo gubitke od 20 mrtvih i izbačen je iz sela ka Prokuplju. Gubici brigada bili su osetni; pored ostalih, poginuo je komandant 2. južnomoravske NO brigade Vladimir Bukilić, narodni heroj.

1. 4. 1944 Kod s. Savinca (blizu Lebana) 2. i 4. južnomoravska NO brigada odbacile jedan bugarski bataljon koji je nastupao ka slobodnoj teritoriji i povratile ga u Lebane. Neprijatelj je imao 10 mrtvih.

7. 5. 1944 Po naređenju Glavnog štaba NOV i PO za Srbiju preimenovane južnomoravske NO brigade: 2. južnomoravska NO brigada u 4. sprsku, 4. južnomoravska u 6. srpsku, 5. južnomoravska u 7. srpsku, 6. južnomoravska u 8. srpsku NO brigadu (samo 9. srpska NO brigada nije menjala svoj naziv).

20. 5. 1944 Po naređenju VŠ NOV i POJ, na pl. Rađanu GŠ NOV i PO za Srbiju od 4, 5. i 6. srpske NO brigade formirao 21. udarnu diviziju NOVJ. (Nazivana je i 1. srpskom divizijom NOVJ.)

6. 6. 1944 Kod s. Rače (blizu Kuršumlije) 6. srpska brigada 21. divizije NOVJ dočekala ojačani 3. bataljon 5. puka SDK i jednu četničku brigadu i posle oštre borbe prinudila ih na povlačenje ka Kuršumliji i Lukovskoj Banji. Neprijatelj je imao 10 mrtvih i 15 ranjenih, dok je 6. brigada imala 1 ranjenog komandira čete.

15. 6. 1944 Dvadeset prva udarna divizija NOVJ napala na Blace, koje su branili ojačani 2. bataljon bugarskog 123. puka, 20-40 nemačkih vojnika i manji delovi SDS. Napad na samo mesto je vršila 5. srpska brigada, dok je 4. srpska brigada zatvorila pravac koji iz Prokuplja i s. Beloljina vođi ka Blacu, a 6. srpska brigada je zatvarala pravac od Kuršumlije. Usled prodora jednog bugarskog bataljona iz Beloljina i Prokuplja u Blace, 21. divizija se povukla posle 36 časova borbe.

18. 7. 1944 Na položaju Jankova klisura - Javorac - Lepenac oko 3.000 četnika napali 6. srpsku brigadu 21. udarne divizije NOVJ i odbacili je na Crnu čuku i Požar. Protivnapadom 6. brigade i jednog bafaljona 5. srpske brigade 21. udarne divizije povraćen je Lepenac, a zatim su dve četničke kolone razbijene i gonjene, preko s. Sibnice, sve do blizu Blaca. Četnici su imali oko 100 mrtvih i ranjenih i 20 zarobljenih. Zaplenjena su 2 p. mitraljeza i 50 pušaka. Divizija je imala 3 mrtva i 18 ranjenih boraca.

16. 8. 1944 Jedinice 6. srpske udarne brigade 21, udarne divizije NOVJ napale bugarsku posadu na ž. stanicama Pločnik i Barlovo (na pruzi Prokuplje-Kuršumlija) i posle tročasovne borbe zauzele obe stanice. Bugarska posada se povukia ka Prokuplju, uz gubitke od 8 ranjenih vojnika. Plen: 1 mitraljez, 20 pušaka, 28.000 metaka, odeća i hrana. Zgrade železničkih stanica i 100 vagona su zapaljeni, a pruga i skretnice su porušene.

28. 8. 1944 U Blace ušla 6. srpska udarna brigada 21. udarne divizije NOVJ, a bugarski vojnici se povukli ka s. Beloljinu.

1. 9. 1944 Rasformirana 6. srpska brigada 21. udarne divizije NOVJ, a njeno ljudstvo ušlo u sastav 4. i 5. srpske udarne brigade iste divizije.

17. 9. 1944 Štab 2. proleterske divizije NOVJ ponovo formirao, u svom sastavu, 6. srpsku udarnu brigadu.

2. 10. 1944 Iz doline r. Z. Morave oko 5000 četnika i vojnika SDS, uz podršku 15 nemačkih tenkova, napalo 3. i 6. srpsku udarnu brigadu 2. proleterske udarne divizije NOVJ na položajima Parlog - s. Sebečevac (kod Kruševca). Posle višečasovne borbe neprijatelj je odbačen uz gubitke od 21 poginulog i 30 ranjenih. Oštećena su 2 tenka.

1. 12. 1944 Posle dvodnevnih borbi na prostoriji s. Premeće - s. Loznica (kod Čačka) jedinice 6. srpske Udarne brigade 2. proleterske udarne divizije NOVJ razbile četnički 2. ravnogorski korpus. Neprijatelj je imao 15 mrtvih i 30 zarobljenih. Zaplenjeno: p. mitraljez, 10 pušaka, oko 70.000 metaka, automobil i 30 kola raznog materijala. Brigada je imala 1 poginulog i 3 ranjena borca.

4. 12. 1944 Kod s. Virova (blizu Arilja) i s. Krstača (kod Guče) jedinice 16. srpske brigade 25. udarne divizije i 6. srpske udarne brigade 2. proleterske udarne divizije NOVJ vodile borbu protiv oko 600 nemačkih vojnika koji su štitili povlačenje glavnine od Čačka ka Užicu (sada: Titovo Užice). Neprijatelj je imao 25 mrtvih, a jedinice NOVJ

Dokumenti

Izveštaj zamenika političkog komesara 4. južnomoravske NO brigade od 18. februara 1944. Okružnom komitetu KPJ za Toplicu o organizacionom stanju Partije u jedinici

Izveštaj zamenika političkog komesara 4. južnomoravske brigade od 4. marta 1944. Okružnom komitetu KPJ za Leskovac o dejstvima brigade

Obaveštenje delegata Vrhovnog štaba NOV i POJ pri Glavnom štabu NOV i PO Srbije Pavla Ilića od 13. juna 1944. Vrhovnom štabu NOV i POJ o bilansu Tromesečne aktivnosti 2, 3. i 4. južnomoravske NO brigade

Zapovest Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 15 jula 1944 god. Štabovima Četvrte, Pete, i Šeste srpske NOU brigade za ovlađivanje položajima Požar - Crna Čuka - Terćez - Svinjska Gl. - Čukara - Treska

Izveštaj Štaba Šeste srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU divizije od 19 jula 1944 god. Štabu divizije o borbama protiv četnika na položajima Sibnica - Čučale - Muzađ - Rašica

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 25 jula 1944 god. štabovima Četvrte, Pete i Šeste srpske NOU brigade za nastupanje pravcem Velja Glava - Ogošte - Berivojce - S. Korešin prema Gnjilanu

Naređenje komandanta Dvadeset prve NOU divizije od 28 jula 1944 god. štabovima Četvrte i Šeste srpske NO brigade u vezi s prelaskom komunikacije Lebane - Leskovac

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 31 jula 1944 god. štabovima Četvrte, Pete i Šeste srpske NOU brigade za nastupanje u pravcu pl. Radana i Sokolovice

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 1 avgusta 1944 god. štabovima Četvrte, Pete i Šeste srpske NOU brigade za napad na četničke snage na prostoriji s. Arbalaška - s. Statovac - s. Vlasovo

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 6 avgusta 1944 god. štabovima Četvrte, Pete i Šeste srpske NOU brigade, zaposedanje položaja: Grabovnica - Statovac, a komandama Jastrebačkog NOP odreda i Barbatovačke komande mesta za prebacivanje na svoj teren

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 7 avgusta 1944 god. Štabu Šeste srpske NOU brigade za izviđanje neprijateljskih snaga u pravcu: Vlasovo - Statovac - Arbanaška - Tovrljane

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 8 avgusta 1944 god. štabovima Četvrte, Pete i Šeste srpske NOU brigade za napad na Kuršumliju

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 15 avgusta 1944 god. načelniku Štaba divizije i Štabu Šeste srpske NOU brigade za rušenje pruge Prokuplje - Kuršumlija

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 16 avgusta 1944 god. štabovima Pete i Šeste srpske NOU brigade za rušenje komunikacije Kuršumlija - Prokuplje

Izveštaj načelnika Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 16 avgusta 1944 god. Štabu divizije o napadu Šeste srpske NOU brigade na železničke stanice u Barlovu i D. Pločniku

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 20 avgusta 1944 god. štabovima Četvrte, Pete i Šeste srpske NOU brigade za raspored na prostoriji Brankova Kula - Mirnica - Vlajnje Višeselo - Draguša - Međuhana

Izveštaj Štaba Šeste srpske NOU brigade Dvadeset prve NOU Divizije od 22 avgusta 1944 god. Štabu Divizije o napadu na bugarsku posadu u Maloj Plani

Naređenje Štaba Dvadeset prve NOU divizije od 27 avgusta 1944 god. štabovima Četvrte, Pete i Šeste srpske NOU brigade za prebacivanje na prostoriju Brus - Tršanovci - Lepenac - Brđani

Naređenje Štaba Druge proleterske divizije od 20 septembra 1944 god. štabovima Četvrte proleterske, Treće i Šeste srpske brigade za razbijanje četnika na liniji Parcane - Ljubava - Srnje

Izveštaj Štaba Šeste srpske udarne brigade od 20 septembra 1944 god. Štabu Druge proleterske divizije o zarobljavanju četnika između Kruševca i Trstenika

Izveštaj Štaba Šeste srpske brigade od 29 septembra 1944 god. Štabu Druge proleterske divizije o borbama protiv četnika na prostoru Parlog - Tulež

Izveštaj Štaba Šeste srpske brigade Druge proleterske divizije od 7 novembra 1944 god. Štabu divizije o borbi s Nemcima kod sela Metikoši

Naređenje Štaba Četvrte proleterske brigade od 14 oktobra 1944 god. štabovima bataljona i Štabu Šeste srpske brigade za napad na neprijatelja na prostoru zapadno od Kruševca

Zapovest Štaba Druge proleterske divizije od 16 oktobra 1944 god. štabovima Četvrte proleterske, Treće i Šeste srpske NOU brigade za čišćenje terena prema Kraljevu i sadejstvo sa Crvenom armijom

Izveštaj Štaba Šeste srpske udarne brigade od 2 decembra 1944 god. Štabu Druge proleterske divizije o rasporedu bataljona i njihovim dejstvima od 30 novembra do 2 decembra

Izveštaj Štaba Šeste srpske brigade od 24 novembra 1944 god. Štabu Druge proleterske divizije o situaciji brigade na položaju od Dobrih Strana do Zamčanja

Izveštaj Štaba Šeste srpske udarne brigade od 5 decembra 1944 god. Štabu Druge proleterske divizije o borbama protiv Nemaca u rejonu Lučana

Naređenje Štaba Šeste srpske udarne brigade Druge proleterske divizije od 20 decembra 1944 god. štabovima bataljona za smenu jedinica Četvrte proleterske brigade na položaju Dolovi - Stapari

Izveštaj Štaba Šeste srpske udarne brigade od 30 decembra 1944 god. Štabu Druge proleterske divizije o borbama s neprijateljem u rejonu Kremne

Fotografije

Povezane odrednice

Toplički korpus JVuO Kraljevo Trstenik Borbe za Kruševac 1944. 4. srpska brigada (2. južnomoravska) Prokuplje Bugarska u drugom svetskom ratu Oklopni vozovi u oslobodilačkom ratu Vrnjačka Banja Bitka za Srbiju 1. južnomoravski partizanski odred Pusta Reka Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu 2. ravnogorski korpus 1. bugarski okupacioni korpus Leskovac Politički komesari u NOR-u Vrhovni štab NOVJ Blace Vladimir Bukilić Srpski dobrovoljački odredi (ljotićevci) Timočki korpus JVuO Narodni heroji Jugoslavije Srpska državna straža (nedićevci) 8. srpska brigada (6. južnomoravska) Crvena armija Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Pavle Ilić Kruševac Zaječarsko-timočki partizanski odred Četnici u drugom svetskom ratu Lebane Glavni štab Srbije Diverzije u oslobodilačkom ratu 5. srpska brigada (3. južnomoravska) Vardarski korpus JVuO Brus 21. srpska divizija NOVJ Jastrebački partizanski odred Toplica u oslobodilačkom ratu Čačak 2. proleterska divizija NOVJ Saradnja četnika sa okupatorom Borbe u Srbiji 1944. Zaječar 16. srpska brigada Loznica Jablanički korpus JVuO 9. srpska brigada (ozrenska) 4. proleterska (crnogorska) udarna brigada Bolnice u oslobodilačkom ratu Rasinski korpus JVuO Užice Kuršumlija