🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Armijska grupa E

Za ovaj pojam je pronađeno 20 hronoloških zapisa, 36 dokumenata i 2 fotografija.

Događaji

0. 8. 1944 Komanda nemačke Grupe armija -E- uputila u Skoplje generala Sojerlena da, u slučaju kapitulacije Carevine Bugarske, preuzme vlast u Makedoniji, zaposedne važnije komunikacijske čvorove, onesposobi bugarsku 5. armiju za akciju protiv nemačkih jedinica i rukovodi izvlačenjem Grupe armija -E- kroz Makedoniju na sever.

26. 8. 1944 Istovremeno s početkom povlačenja nemačkih snaga iz jugozapadne Francuske, vođa Trećeg Rajha Adolf Hitler izdao zapovest za povlačenje sa Balkana: - najpre će Grupa armija -E- napustiti Grčku.

26. 8. 1944 Vrhovni komandant Jugoistoka, na osnovu zapovesti vođe Trećeg Rajha Adolfa Hitlera, naredio Grupi armija -E- da odmah otpočne sa slabljenjem posada na otocima i njihovim prebacivanjem na kopno radi priprema za izvlačenje na sever.

0. 9. 1944 Nemački vrhovni komandant Jugoistoka ponovo komandantu Grupe armija -E- stavio na raspolaganje 11. vazduhoplovno-poljsku diviziju, koja se u to vreme nalazila u pokretu od Soluna, dolinom Vardara, ka Skoplju.

3. 9. 1944 Nemački vrhovni komandant Jugoistoka naredio Grupi armija -E- da 11. vazduhoplovno-poljsku diviziju uputi iz Grčke u Jugoslaviju. (Pokret ove divizije počeo je dva dana kasnije.)

6. 9. 1944 Nemačka Vrhovna komanda oružane sile naredila Grupi armija -E- da evakuiše Peloponez i da sa egejskih ostrva povuče što više snaga na kopno. Sprovođenje ovog naređenja otpočelo je sutradan.

11. 9. 1944 Nemački vrhovni komandant Jugoistoka znatno proširio područje Grupe armija -E- potčinivši joj i 21. armijski korpus, sa 181. i 297. pešadijskom i 21. SS divizijom -Skenderbeg- u Albaniji i Crnoj Gori.

18. 9. 1944 Nemački komandant Grupe armija -E- doneo odluku da evakuiše Krf i zapadnu Grčku do planine Pinda i pomeri nemačku 104. lovačku diviziju na sever, kako bi je angažovao u Makedoniji, gde su jedinice NOVJ bivale sve aktivnije.

20. 9. 1944 U rejonu prevoja Đavata delovi 7. makedonske brigade 49. divizije NOVJ, uz pomoć stanovništva okolnih sela, na više mesta razrušili komunikaciju Bitolj-Resen, da bi na njoj otežali pokret prednjih delova nemačke Grupe armija -E-.

25. 9. 1944 S obzirom na ogroman priliv novih boraca, GŠ NOV i PO za Makedoniju doneo odluku da u što kraćem roku izvrši reorganizaciju i popunu jedinica i formira korpuse kako bi ih pripremio za borbu protiv glavnine nemačke Grupe armija -E-, koja je početkom oktobra počela da se iz Grčke izvlači u Jugoslaviju. U duhu te odluke, on je potčinjenim jedinicama izdao naređenje i potrebna uputstva.

6. 10. 1944 Delovi nemačke Grupe armija -E- odbacili snage Operativnog štaba NOV i POJ IA Kosovo i Metohiju, ovladali Bujanovcem i Preševom i ugrozili Vranje.

14. 10. 1944 U s. Stari Trg (kod Kosovske Mitroviće) stigao nemački Štab grupe armija -E- koji se dotada nalazio u Grčkoj.

14. 10. 1944 U Kraljevu, od rasformiranog nemačkog Štaba generalne komande -Miler-, formiran Štab 34. armijskog korpusa i stavljen pod komandu Grupe armija -E-.

27. 10. 1944 U s. Miloševom Dolu i na pl. Jadovniku 3. proleterska (sandžačka) udarna brigada 37. udarne divizije NOVJ i Zlatarski NOP odred vodili borbu protiv jedinica nemačke Grupe armija -E-, delova SDK i četnika koji su se probijali od Sjenice do Prijepolja. Posle oštre borbe neprijatelj se probio prema Prijepolju.

29. 10. 1944 Posle četvorodnevnih borbi u rejonu Velja glava - Kotline (kod s. Stracina) bugarska 1. armija (1. i 2. pešadijska divizija) izbila na r. Peinju. Tu su je zadržali delovi nemačke 11. vazduhoplovno-poljske i 22. pešadijske divizije. Ove su divizije obezbedivale desni bok glavnine Grupe armija -E- koja se dolinom r. Vardara izvlačila ka Kosovu.

31. 10. 1944 Nemačke snage napustile Solun (noću 1/2. novembra poslednje jedinice Grupe armija -E- prešle jugoslovensko-grčku granicu) a u grad ušle britanske snage.

8. 11. 1944 Goneći zaštitnice nemačke Grupe armija -E- bugarska 2. konjička divizija i jedinice 46. divizije NOVJ oslobodile Bujanovac.

13. 11. 1944 S teritorije Makedonije povukli se poslednji delovi nemačke Grupe armija -E-.

16. 11. 1944 Začelne jedinice nemačke Grupe armija -E- otpočele napuštanje južnog dela Kosova.

1. 1. 1945 Nemačka 963. tvrđavska brigada upućena iz Sarajeva, preko Vlasenice i Zvornika, u Bijeljinu sa zadatkom da sa snagama nemačkog 34. armijskog korpusa potisne jedinice 2. armije NOVJ s te prostorije i stvori uslove za nesmetano povlačenje jedinica nemačke grupe armija -E-.

Dokumenti

Pregled brojnog stanja jedinica potčinjenih Grupi armija »E« na dan 16. 11. 1944. godine

Ratni dnevnik majora Behma iz Štaba Dvadeset prvog Armijskog korpusa Grupe armija E

Zapovest komandanta Jugoistoka od 29. avgusta 1944. komandantu Grupe armija »E« za odbranu područja Jugoistoka

Direktiva komandanta Jugoistoka od 5. septembra 1944. komandantima Grupe armija »E« i 2. oklopne armije za borbena dejstva u Makedoniji i Srbiji

Direktiva Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 11. septembra 1944. svim neposredno potčinjenim štabovima i jedinicama za rušenje komunikacija i sprečavanje povlačenja Grupe armija E iz Grčke i Albanije

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 12. septembra 1944. Glavnom štabu NOV i PO Makedonije za rušenje komunikacija radi sprečavanja povlačenja Grupe armija E

Dopuna direktive Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 11. septembra dostavljena 15. septembra 1944. Štabu 1. proleterskog korpusa za sprečavanje povlačenja Grupe armija E iz zemlje

Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 23. septembra 1944. Komandi Grupe armija »E« o reorganizaciji, pod nemačkom zaštitom, četničkog Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa

Naređenje Komande Grupe armija »E« od 16. oktobra 1944. Komandi 21. brdskog armijskog korpusa za držanje otvorenom komunikacije Skadar — Podgorica — Nikšić radi njenog odlučujućeg značaja za povlačenje korpusa preko Trebinja za Mostar

Obaveštenje Komande Grupe armija »F« od 20. oktobra 1944. Grupi armija »E« o situaciji posle napuštanja Beograda

Naređenje Komande Grupe armija »E« od 24. oktobra 1944. Komandi 2. oklopne armije za preformiranje 21. SS-brdske divizije »Skenderbeg« u pukovsku grupu »Skenderbeg«

Izveštaj komandanta Grupe armija »E« od 26. oktobra 1944. komandantu Jugoistoka o situaciji na komunikaciji Kraljevo — Čačak—Užice i pokretima 91. armijskog korpusa preko makedonsko-grčke granice

Obaveštenje komandanta Jugoistoka od 27. oktobra 1944. Vrhovnoj komandi Vermahta o oznakama (šiframa) glavnih marševskih puteva za povlačenje Grupe armija »E«

Izveštaj Komande 34. armijskog korpusa od 2. novembra 1944. Komandi Grupe armija »E« o osujećenju pokušaja prolaska četnika iz Srbije kroz Albaniju prema Grčkoj i njihovim sadašnjim pokretima u pravcu Čajniča

Izveštaj komandanta 7. SS-divizije »Princ Eugen« od 3. novembra 1944. Komandi Grupe armija »E« o borbama divizije u rejonu Zaječara, Niša, Kragujevca i Prokuplja i gubicima od 25. septembra do 25. oktobra 1944. godine

Izveštaj Komande korpusa »Fridrih Vilhelm Miler« od 6. novembra 1944. Komandi Grupe armija »E« o gubicima svojih potčinjenih jedinica od 1. do 28. oktobra 1944. godine

Izveštaj Komande Grupe armija »E« od 11. novembra 1944. komandantu Jugoistoka o postignutom sporazumu sa četnicima koji se povlače iz Srbije prema Foči za zajednička dejstva protiv jedinica NOV i POJ

Direktiva komandanta Jugoistoka od 13. novembra 1944. Komandi Grupe armija »E« za dejstva posle preuzimanja komande, 15. novembra, na operativnom području 5. SS-brdskog kopusa

Informacija Komande Grupe armija »F« od 16. novembra 1944. upućena komandama grupe armija »E« i 2. oklopne armije o vojno-političkoj situaciji u Hrvatskoj i odnosima prema ustašama

Direktiva Komande Grupe armija »E« od 28. novembra 1944. komandama 21. brdskog armijskog korpusa i 91. armijskog korpusa za naročitu upotrebu za proboj iz okruženja 21. korpusa pravcem Kolašin — Mojkovac — Prijepolje — Pljevlja

Naređenje Komande Grupe armija »E« od 3. decembra 1944. Komandi 34. armijskog korpusa za probijanje jedinica dolinom Drine i uspostavljanje veze sa Korpusnom grupom »Kibler« zbog pogoršane situacije severno od Drave

Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 3. decembra 1944. Komandi Grupe armija »E« o situaciji u Kninu opkoljenom od jedinica 8. korpusa NOVJ

Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 8. decembra 1944. Komandi Grupe armija »E« o završetku borbi za Knin, visokim gubicima 264. pešadijske divizije i raspadu većeg dela 373. legionarske divizije »Tigar«

Obaveštenje Komande Grupe armija »E« od 13. decembra 1944. pot činjenim komandama o formiranju i sastavu ustaško-domobranskih divizija

Izveštaj Komande Grupe armija »E« od 19. decembra 1944. komandantu Jugoistoka o stanju i reorganizaciji potčinjenih jedinica

Naređenje Komande Grupe armija »E« od 28. decembra 1944. komandama 5. SS i 21. brdskog armijskog korpusa za smenu

Izveštaj Komande Grupe armija »E« od 31. decembra 1944. komandantu Jugoistoka o situaciji kod potčinjenih jedinica u istočnoj Bosni i Hercegovini

Direktiva komandanta Grupe armija »E« od 31. decembra 1944. potčinjenim komandama korpusa za organizaciju odbrane višegradskog mostobrana

Naređenje Komande Grupe armija »E« od 31. decembra 1944. komandi 34. armijskog korpusa za dejstva u širem rejonu virovitičkog mostobrana

Izvod iz Ratnog dnevnika komande grupe Armija »E« za period od 1. oktobra do 31. decembra 1944. godine

Izveštaj Obaveštajnog odeljenja Komande Grupe armija »E« od 3. januara 1945. komandantu Jugoistoka o situaciji na području Grupe armija »E« i proboju sremskog fronta kod Otoka

Izveštaj Obaveštajnog odeljenja Komande Grupe armija »E« od 4. januara 1945. komandantu Jugoistoka o situaciji na području Grupe armija »E« početkom januara 1945. godine

Izveštaj Obaveštajnog odeljenja Komande Grupe armija »E« od 17. januara 1945. Komandi Jugoistoka o dejstvima u istočnoj Bosni i početku operacije »Vintergeviter« na sremskom frontu

Izveštaj 104. lovačke divizije od 26. januara 1945. Komandi Grupe armija »E« o toku i rezultatima operacije »Lavine« na području Travnika krajem decembra 1944. i početkom januara 1945. godine

Izveštaj komandanta pozadinske oblasti Komande Grupe armija »E« od 30. aprila 1945. Komandi Jugoistoka o borbama kod Postojne

Naređenje komandanta SS i policije te komandanta u pozadini fronta Grupe armija E od 4. maja 1945. da se u Ljubljani proglašava pooštreno opsadno stanje

Fotografije

Povezane odrednice

Borbe u Slavoniji 1944. Resen Vranje Vermaht u Jugoslaviji 37. sandžačka divizija NOVJ Borbe u Sremu 1945. 297. pešadijska divizija Travnik Albanski partizani Bugarska u drugom svetskom ratu Borbe u Srbiji 1944. Sjenica Glavni štab Makedonije 1. proleterski korpus NOVJ Blajburška operacija 7. SS divizija Prinz Eugen Knin Adolf Hitler 5. SS brdski armijski korpus Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. Josip Broz Tito Nemački zločini u Srbiji 1941. Grčka u drugom svetskom ratu Mojkovac Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Borbe na Kosovu i Metohiji 181. pešadijska divizija Borbe u Srbiji 1945. Armijska grupa F Kraljevo Vrhovna komanda Vermahta 7. makedonska brigada Bujanovac 11. vazduhoplovno-poljska divizija Vermahta Maximilian von Weichs Zaječar Avijacija u oslobodilačkom ratu 15. brdski armijski korpus Bitka za Srbiju Borbe u Crnoj Gori 1944. Četnici u drugom svetskom ratu Bijeljina 264. pešadijska divizija Saradnja četnika sa okupatorom Alexander Löhr 3. proleterska (sandžačka) udarna brigada 34. armijski korpus Preševo Virovitica Trebinje 104. lovačka divizija Nikšić 46. srpska divizija NOVJ 21. brdski armijski korpus Užice Borbe u Sloveniji 1945. 49. makedonska divizija NOVJ Britanija i Jugoslavija 22. pešadijska divizija 21. SS divizija Skenderbeg Završne operacije u Jugoslaviji Albanija u drugom svetskom ratu Sremski front 8. dalmatinski korpus NOVJ Borbe u Hrvatskoj 1944. 2. oklopna armija 2. pešadijska divizija (Bugarska) 91. armijski korpus Srpski dobrovoljački odredi (ljotićevci) Kolašin Komandant Jugoistoka Zlatar Prokuplje Borbe u Makedoniji 1944. Prijepolje