🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Bitka na Kozari

Za ovaj pojam je pronađeno 9 hronoloških zapisa, 41 dokumenata i 22 fotografija.

Događaji

7. 6. 1942 Partizanski avion sa pilotom Franjom Kluzcm, uzletevši sa baze u Međuvođu (na pl. Kozari), bombardovao i mitraljirao neprijateljske garnizone u Dvoru na Uni i Bos. Novom i rasturio letke nad njima, nad Bos. i Hrv. Dubicom i Bos. i Hrv. Kostajnicom.

8. 6. 1942 Kod s. Lepenice (na pl. Motajici) nemački bataljon -Princ Eugen- (sastava: 7 četa), četnici i jedan vod domobrana okružili i razbili Proleterski bataljon Operativnog štaba NOP i DV za Bos. krajinu: od 215 boraca ostalo samo 118; veći deo rukovodstva je izginuo ili pri probijanju bio zarobljen i kasnije ubijen, među njima i komandant 4. krajiškog NOP odreda Danko Mitrov Slobodan, komandant Proleterskog bataljona Zdravko Čelar, politički komesar Proleterskog bataljona Esad Midžić i komandant 3. bataljona 4. krajiškog NOP odreda Novak Pivašević, a u prethodnim borbama su poginuli komesar Kozarske čete Proleterskog bataljona Operativnog štaba NOP i DV za Bos. Krajinu Fadil Šerić i bombaš istog bataljona Branko Tubić Jelin, narodni heroji.

10. 6. 1942 Delovi nemačke oklopne borbene grupe -Vedel- (dva bataljona motorizovane pešadije, bataljon tenkova i jedan artiljerijski divizion) prodrli iz Banje Luke i zauzeli Prijedor. Iznenađena Komanda mesta, sa zaštitnom četom, velikim brojem građana i pozadinskim rukovodstvima, probila se pod borbom na Kozaru.

10. 6. 1942 Nemačka borbena grupa -Vestbosnien-, sastava: dvanaest nemačkih pešadijskih, jedan tenkovski i jedan pionirski bataljon i dva diviziona artiljerije, pet mađarskih monitora i oko dvadeset pet ustaških i domobranskih bataljona, sa izvesnim brojem četnika i milicionera (ukupno oko 35-40.000 vojnika), podržana od nekoliko eskadrila avijacije, otpočela kozarsku operaciju (koja je trajala do 30. jula), u kojoj je okružila 2. krajiški NOP odred (5 bataljona sa 3.500 boraca, 1 avion, 2 tenka, 2 oklopna automobila i 4-6 topova) s ciljem da ga uništi. Međutim, zahvaljujući herojskom otporu i jedinstvu naroda i jedinica. Odred je, u borbi u okruženju, razbio i uništio desetak neprijateljskih (domobranskih, ustaških i nemačkih) bataljona. Ponesen uspesima, on je tada ocenio da može odbraniti Kozaru. Ali kada je, u pogoršanoj situaciji, preduzeo proboj, on je, opterećen velikim zbegom i brojnim ranjenicima, pretrpeo znatne gubitke; ipak se delom probio a delom, razbijen u manje grupice, izbegao uništenje [Na okružnoj konferenciji KPJ za Kozaru (20. i 21. IX 1942) gubici 2. krajiškog NOP odreda su procenjeni na oko 1700 mrtvih, ranjenih i nestalih, uključujući i 500 ubijenih ranjenika. Neprijateljski gubici su ocenjeni na oko 7.000 izbačenih iz stroja. aplenjeno je preko 2.000 pušaka, 200 p. mitraljeza, 24 minobacača, a uništeno i oštećeno 11 tenkova. Po nemačkim podacima nemačke jedinice imale su 70 mrtvih i 187 ranjenih, a domobranske 475 mrtvih, 725 ranjenih i 510 nestalih, pri čemu nisu uračunati oni domobrani koji su se u međuvremenu vratili u jedinice.]. Do kraja. jula neprijatelj je dvaput prokrstario pl. Kozaru i pl. Prosaru, uništio veći broj ranjenika, sela opljačkao, a nekoliko desetina hiljada stanovnika internirao u logore i preselio ih u druge krajeve.

3. 7. 1942 U rejonu Planinice (na komunikaciji Prijedor - Bos. Dubica) deo snaga 2. krajiškog NOP odreda razbio jedan nemački i dva domobranska bataljona i sa preko 10.000 izbeglica probio se iz okruženja na Kozari.

4. 7. 1942 Glavnina 2. krajiškog NOP odreda (s ranjenicima i većim delom zbega), pod komandom Operativnog štaba za Kozaru, pokušala da se u rejonu Planinice probije iz okruženja na Kozari. Uprkos obostrano vrlo visokim gubicima, zbog velike nadmoćnosti neprijatelja probio se samo mali broj pojedinaca.

7. 7. 1942 Prva krajiška NOU brigada, 1. krajiški i Banijski NOP odred i manji delovi 2. krajiškog NOP odreda, pod rukovodstvom Operativnog štaba NOP i DV za Bos. krajinu, napali Bos. Novi u cilju rasterećenja ostataka 2. krajiškog NOP odreda okruženih na Kozari. Zbog velike nadmoćnosti nemačko-ustaške posade, uprkos obostrano visokim gubicima, napad nije uspeo.

26. 8. 1942 U Jastrebarskom (kod Karlovca) 4. hrvatska NOU brigada napala i razbila domobransku posadu i iz ustaškog logora oslobodila decu (njih 727) pohvatanu prilikom neprijateljske ofanzive na Kozaru, Kordun i Liku. Pored toga, ona je uništila 3 lokomotive i 150 vagona.

20. 9. 1942 Na Kozari, u prisustvu 55 delegata svih ćelija, otpočela dvodnevna okružna konferencija KPJ za Kozaru. Izvršena je detaljna kritička analiza rada i držanja komunista za vreme kozarske operacije; razmotrena je situacija po završetku borbenih dejstava; postavljeni su zadaci: otklanjati posledice i oživljavati borbu.

Dokumenti

Naređenje komandanta oružanih snaga na Jugoistoku od 20. maja 1942. komandujućem generalu i komandantu u Srbiji za rasformirani e Borbene grupe Bader i formiranje Borbene grupe Zapadna Bosna radi preduzimanja operacije protiv NOP i DV Jugoslavije u zapadnoj Bosni

Naređenje komandujućeg generala i komandanta u Srbiji od 23. maja 1942. potčinjenim jedinicama za formiranje Borbene grupe Zapadna Bosna i organizaciju operacije protiv partizanskih snaga u zapadnoj Bosni

Izveštaj Franja Kluza od 4. juna 1942. o prvoj akciji partizanskih aviona na Kozari

Izvještaj štaba Drugog krajiškog NOP odreda od 11 juna 1942 god. Operativnom štabu za Bosansku Krajinu o početku neprijateljske ofanzive na Kozaru

Izvještaj političkog komesara Drugog krajiškog NOP odreda od 13 juna 1942 god. Operativnom štabu za Bosansku Krajinu o neprijateljskim snagama koje napadaju Kozaru i rasporedu jedinica odreda

Saopštenje štaba Drugog bataljona Drugog krajiškog NOP odreda od 14 juna 1942 god. štabu Prve krajiške NOU brigade o početku neprijateljske ofanzive na Kozaru i o potrebi preduzimanja zajedničkih akcija

Saopštenje Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 16 juna 1942 god. Štabu NOP odreda Banije o početku neprijateljske ofanzive na Kozaru

Desetodnevni izveštaj komandujuceg generala i komandanta u Srbiji od 20. juna 1942. komandantu oružanih snaga na Jugoistoku o vojno-političkoj situaciji, aktivnosti partizana, sopstvenim protivmerama i obostranim gubicima u Hrvatskoj, Srbiji i Bosni i o operaciji protiv partizana na Kozari

Pismo Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 22 juna 1942 god. Glavnom štabu NOPO Hrvatske o potrebi usklađivanja akcija u vezi sa neprijateljskom ofanzivom na Kozari i Lici

Izvještaj štaba Drugog krajiškog NOP odreda od 22 juna 1942 god. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku Krajinu o borbama na Kozari u vremenu od 20 do 22 juna 1942 godine

Operacijski plan Borbene grupe zapadna Bosna od 28. juna 1942. za uništenje partizanskih snaga na Kozari

Izvještaj štaba Drugog krajiškog NOP odreda od 30 juna 1942 god. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku Krajinu o situaciji na Kozari

Izvještaj Ministarstva Unutarnjih poslova NDH od 18. jula 1942. Ministarstvu domobranstva NDH o dolasku zarobljenog stanovništva iz Kozare na sektor Daruvara

Saopštenje Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 3 jula 1942 god. o borbama za vrijeme neprijateljske ofanzive na Kozari

Izvještaj štaba Prve krajiške NOU brigade od 4 jula 1942 god. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku Krajinu o oslobođenju Dobrljina i o situaciji na Kozari

Zapovijest Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 5 jula 1942 god. za napad na Bosanski Novi u cilju razbijanja neprijateljske ofanzive na Kozari

Vanredni izveštaj Borbene grupe Zapadna Bosna od 5. jula 1942. komandujućem generalu i komandantu u Srbiji za period od 5. juna do 4. jula 1942. o borbama s partizanima, daljim protivmerama i obostranim gubicima u rejonu Kozara - Prosara

Izveštaj Operativnog odeijenja komandanta oružanih snaga na Jugoistoku od 10. jula 1942. Vrhovnoj komandi Vermahta o vojno-političkoj situaciji u Srbiji i NDH, rezultatu operacije protiv partizana na Kozari i obostranih gubicima

Izvještaj štaba Drugog krajiškog NOP odreda od 11 jula 1942 god. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku Krajinu o situaciji poslije probijanja jednog dijela odreda kroz neprijateljske linije na Kozari i o postupku prema zarobljenicima

Pismo komandanta Drugog krajiškog NOP odreda od 11 jula 1942 god. komandantu Trećeg bataljona Prve krajiške NOU brigade o koncentraciji i namjerama neprijatelja poslije završenih borbi na Kozari

Izvještaj štaba Drugog krajiškog NOP odreda od 13 jula 1942 god. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku Krajinu o pokušaju uspostavljanja veze sa partizanskim jedinicama i dopuna izvještaja o neprijateljskoj ofanzivi na Kozaru

Operacijski plan Borbene grupe Zapadna Bosna od 14. jula 1942. za pregrupisavanje snaga, organizaciju borbe protiv partizana u međurečju Sane i Une i postupak sa stanovništvom u zapadnoj Bosni

Zapovest Borbene grupe Zapadna Bosna od 18. jula 1942. potčinjenim jedinicama za organizaciju odbrane, borbu protiv partizana, kontrolu i postupak prema stanovništvu na području Kozare i Prosare

Izvještaj komandanta Drugog krajiškog NOP odreda od 19 jula 1942 god. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku Krajinu o reorganizaciji jedinica i situaciji na terenu poslije proboja iz Kozare

Izvještaj Štaba 2. krajiškog odreda od 20. jula 1942. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku krajinu o situaciji u Prijedoru i o zvjerstvima okupatora, ustaša i domobrana za vrijeme ofanzive na Kozari

Zabeleška Nemačkog poslanstva u Zagrebu od 20. jula 1942. o postupku sa zarobljenim partizanima i taocima, smeštaju u logore i slanju na rad u Nemačku s područja Kozara - Prosara

Izvještaj štaba Druge proleterske brigade od 25 jula 1942 god. drugu Titu o rezultatima ofanzive na Kozaru

Izvještaj Operativnog štaba NOP i DV za JZosansku Krajinu od 26 jula 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o situaciji u Bosanskoj Krajini poslije neprijateljske ofanzive na Kozari

Plan saradnje između krajiških i hrvatskih jedinica za vrijeme neprijateljske ofanzive na Bosansku Krajinu od 26 jula 1942 godine

Pismo komandanta Drugog krajiškog NOP odreda od 26 jula 1942 god. komandantu Prve operativne zone Hrvatske o neprijateljskoj ofanzivi na Kozaru

Mesečni Izveštaj 714. pešadijske divizije iz druge polovine avgusta 1942. komandujućem generalu i komandantu u Srbiji o opštoj i vojno-političkoj situaciji, borbi sa partizanima na Šamarici, Kozari i Psunju, razmeštaju i rejonima an-gažovanja potčinjenih jedinica u NDH i Srbiji

Izvještaj pggaba Drugog krajiškog NOP odreda Mladen Stojanović od 3 avgusta 1942 god. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku Krajinu o situaciji u odredu poslije neprijateljske ofanzive

Zapovest Borbene grupe Zapadna Bosna od 3. avgusta 1942. potčinjenim jedinicama za zauzimanje i čišćenje od partizana rejona Sisak - Glina - Vrnograč - Otoka - tok r. Une do Kostajnica - Sunja

Mesečni izveštaj Borbene grupe Zapadna Bosna od 6. avgusta 1942. komandujućem generalu i komandantu u Srbiji o vojno-političkoj situaciji u zapadnoj Bosni i Baniji i merama koje treba preduzeti za uništenje partizanskih snaga

Predlog Borbene grupe Zapadna Bosna od 10. avgusta 1942. komandujućem generalu i komandantu u Srbiji za uništenje partizana u Slavoniji i Sremu i obezbeđenje zapadne Bosne

Pismo komandanta Treće operativne zone NOPO Hrvatske od 13 avgusta 1942 god. političkom komesaru Drugog krajiškog NOP odreda o greškama partizanskog rukovodstva za vrijeme neprijateljske ofanzive na Kozaru i sudbini Krajiškog proleterskog bataljona

Izvod iz izveštaja Oblasnog komiteta KPJ za Bosansku krajinu od 15. avgusta 1942. Pokrajinskom komitetu za Bosnu i Hercegovinu o neprijateljskoj ofanzivi na Kozaru

Naređenje komandujućeg generala i komandanta u Srbiji od 15. avgusta 1942. potčinjenim jedinicama za angažovanje 704, 714, 717. i 718. pešadijske divizije i SS divizije Princ Eugen nakon rasforrriiranja Borbene grupe Zapadna Bosna

Izvještaj Glavnog stožera Ministarstva domobranstva NDH od 22. avgusta 1942. o ofanzivi Kampfgruppe Westbosnien na teritoriju Psunja i Šamarice

Izvještaj štaba Drugog krajiškog NOP odreda Mladen Stojanović od 25 avgusta 1942 tod. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku Krajinu o stanju u odredu i na terenu Kozare poslije neprijateljske ofanzive

Zapovest 714. pešadijske divizije od 16. oktobra 1942. Borbenoj grupi Hofman za napad na partizanske snage na Kozari

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

Izbeglice i progoni u drugom svetskom ratu 7. SS divizija Prinz Eugen Borbe u Sremu 1942. Napad NOVJ na Glinu 1942. Luftwaffe u Jugoslaviji Jastrebarsko 714. pešadijska divizija Banja Luka Deca sa Kozare Daruvar 1. krajiška udarna brigada Borbe u Lici 1942. 2. proleterska divizija NOVJ Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu 717. pešadijska divizija Obrazovanje u oslobodilačkom ratu Banijski partizanski odred Ranjenici u ratu Vrhovna komanda Vermahta Zagreb 2. krajiški partizanski odred Politički komesari u NOR-u Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Vrhovni štab NOVJ Četnici u drugom svetskom ratu 1. krajiški partizanski odred Foča Glavni štab Hrvatske Bosanska Kostajnica Mađarska u drugom svetskom ratu Kozara u oslobodilačkom ratu Partizanska avijacija Bosanski Novi Genocid u NDH Borbe u Hrvatskoj 1942. Saradnja četnika sa NDH Sisak Saradnja četnika sa okupatorom Kozarski partizanski odred Mrkonjić Grad Pljačka u ratu Prijedor Franjo Kluz Avijacija u oslobodilačkom ratu Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Vermaht u Jugoslaviji Glina Nemački zločini u Jugoslaviji 17. slavonska udarna brigada 704. pešadijska divizija Uroš Drenović Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu 2. proleterska udarna brigada Zarobljenici u ratu Deca u ratu Hrvatsko domobranstvo Logor Stara Gradiška Kozarska Dubica Romi u drugom svetskom ratu Paul Bader Karlovac Žene u ratu Narodni heroji Jugoslavije 718. pešadijska divizija