🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Bitka za Split 1943.

Za ovaj pojam je pronađeno 17 hronoloških zapisa, 20 dokumenata i 11 fotografija.

Događaji

0. 9. 1943 Povodom oslobođenja Splita londonski Tajms objavio uvodnik pod naslovom -Nagrada za herojstvo-, u kome se ističe da se sada potvrđuje -opšte verovanje da Pavelićeva vlada nikad nije imala stvarnu podršku hrvatskog naroda- i konstatuje da -patriotske snage- posle dve godine borbe ubiru plodove -svog herojstva i izdržljivosti kojima su pružale uporan otpor napadaču... -

9. 9. 1943 U Splitu otpočeli četvorodnevni pregovori između predstavnika VŠ NOV i POJ i komandanta italijanske divizije -Bergamo- o predaji i razoružanju italijanskih jedinica. Tada su razoružani glavnina divizije -Bergamo- i drugi manji delovi italijanskog 18. armijskog korpusa.

9. 9. 1943 Delovi nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- iz Mostara otpočeli se prebacivati avionima u Sinj u cilju što bržeg izbijanja u Split.

12. 9. 1943 U rejonu Splita, po naređenju Štaba 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske, formirana 4. dalmatinska brigada (splitska) 9. divizije NOVJ.

12. 9. 1943 U Splitu potpisan sporazum o predaji italijanske divizije -Bergamo- jedinicama NOVJ.

14. 9. 1943 Jedinice 1. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ u toku danonoćne borbe odbile više napada delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- koji su iz blokiranog Klisa pokušavali proboj ka Splitu.

15. 9. 1943 VŠ NOV i POJ naredio Štabu 1. proleterske udarne divizije NOVJ da hitnom intervencijom u pravcu srednje Dalmacije pomogne dalmatinskim jedinicama u sprečavanju prodora nemačkih snaga u Split.

15. 9. 1943 Iz Sinja otpočeo prodor ka Splitu novih snaga nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-.

16. 9. 1943 Prozor 1. proleterska udarna divizija NOVJ da novoformiranim jedinicama pruža pomoć u odbrani Splita.

19. 9. 1943 U Splitu formirana Obalska komanda (za srednju Dalmaciju), potčinjena Štabu 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske. (Ona je 29. septembra preformirana u Komandu flote naoružanih brodova, koja je dejstvovaia do 24. oktobra, kada je otpočeo rad Štaba mornarice NOVJ.)

21. 9. 1943 Kod s. Dicma delovi nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i 27. ustaški bataljon, nadirući iz Sinja ka Splitu, savladali odbranu 1. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ i zauzeli tvrđavu Klis. Tada je poginuo i Đuro Đapić, narodni heroj.

25. 9. 1943 Snage nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-, nemačke 114. lovačke divizije i 92. motorizovanog puka, sa ustaško-četničkim jedinicama iz Sinja, Vrlike, Drniša i Šibenika, otpočele koncentričan napad ka Splitu. Novoformirane dalmatinske jedinice, sa 1. proleterskom udarnom i 4. udarnom divizijom. NOVJ, prihvatile su borbu na svim pravcima. Na pravcu Sinj-Split nemačka 7. SS divizija -Princ Eugen- i 92. motorizovani puk potisli su 3. proletersku udarnu (krajišku) brigadu 1. proleterske udarne divizije NOVJ i prodrli u Klis, gde su se povezali s posadom koja se 14 dana nalazila u okruženju.

25. 9. 1943 U s. Konjskom (kod Splita) jedinice nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- streljale 27 ljudi.

27. 9. 1943 Split zauzele snage nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-, 92. motorizovanog puka i 27. ustaškog bataljona posle dvodnevnih borbi protiv 1. dalmatinske udarne i 4. dalmatinske (splitske) brigade u rejonu Klisa. U prodoru iz Sinja ka Splitu nemačke jedinice (oko 2500 Vojnika i oficira) imale su 176 mrtvih i nestalih i 557 ranjenih.

27. 9. 1943 U Splitu nemačke jedinice zarobile 9.000 vojnika i oko 300 oficira (uglavnom iz italijanske divizije -Bergamo-). Nemci su zarobljene oficire, zbog ranije predaje partizanima, stavili pod preki sud i većinu streljali. (Do ulaska nemačke vojske u Split, u Italiju je prebačeno oko 3000 italijanskih vojnika i oficira.)

28. 9. 1943 U s. Klisu (kod Splita) jedinice nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- streljale 16, aus. Dugopolju 34 lica, dok ih je 5 izgorelo u zapaljenim kućama.

12. 10. 1943 Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito pohvalio 4. dalmatinsku (splitsku) brigadu 9. divizije NOVJ koja se istakla u borbama za odbranu Splita.

Dokumenti

Izvještaj Komande talijanskog Osamnaestog armijskog korpusa od 11 kolovoza 1943 god. o koncentraciji jedinica NOV i PO Hrvatske u zoni Šibenik - Split - Knin i o napadu Ličkog NOP odreda na Vrpolje

Izvještaj Komande talijanskog Osamnaestog armijskog korpusa od 14 kolovoza 1943 god. o koncentraciji jedinica NOV i PO Hrvatske u zoni Splita i o prelasku domobrana jedinicama NOV i POJ

Pismo Štaba Prve proleterske udarne divizije NOV Jugoslavije od 22 rujna 1943 god. Štabu Četvrte krajiške divizije u vezi s napadom na Sinj i prodorom Nijemaca na pravcu Imotski - Sinj - Split

Izvještaj Štaba Četvrte operativne zone od 13 rujna 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske o oslobođenju Splita i razoružanju talijanskih jedinica

Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 15. septembra 1943. Štabu Prve proleterske divizije da hitnom intervencijom u pravcu srednje Dalmacije spreči prodor nemačkih snaga u Split

Naređenje Štaba Prve proleterske divizije od 15 septembra 1943 god. potčinjenim jedinicama za pokret na prostoriju Splita

Naređenje Štaba Prve proleterske divizije NOV Jugoslavije od 15 rujna 1943 god. podređenim jedinicama za pokret i razmještaj na prostoriji Splita

Pismo Štaba Četvrte operativne zone od 15 rujna 1943 god. Štabu Prve proleterske divizije NOV i PO Jugoslavije o razoružanju talijanskih jedinica u Splitu, Solinu, Kaštelama, Trogiru, duž pruge Split - Metković i o prodoru Nijemaca u Dalmaciju

Izvještaj Zapovjedništva Glavnog stožera domobranstva od 16 rujna 1943 god. o napadu dijelova Trinaeste proleterske NOU brigade Rade Končar na Ozalj i borbama u reonu Splita

Izvještaj Zapovjedništva Glavnog stožera domobranstva od 18 rujna 1943 god. o dejstvu jedinica NOV i PO Hrvatske na željezničke pruge sjeverno i iužno od rijeke Save i Kupe kao i borbama na području Splita

Izvještaj Zapovjedništva drugog sektora od 18 ruina 1943 god. o nokretu njemačke kolone iz Sinja prema Splitu i borbi kod Dicma

Izveštaj Ive Ribara Lole od 19. septembra 1943. vrhovnom komandantu NOV i POJ drugu Titu o opštenarodnom ustanku u Splitu

Naređenje 2. oklopne armije od 20. septembra 1943. godine 15. brdskom armijskom korpusu za napad protiv jedinica NOVJ u Splitu

Naređenje Četvrte operativne zone od 22 rujna 1943 god. Štabu Četvrte krajiške divizije za napad na Sinj i sprečavanje neprijateljskog prodora na pravcu Imotski - Split

Naređenje Štaba Četvrte operativne zone od 23 rujna 1943 god. Štabu Četvrte (krajiške) divizije za raspored jedinica u vezi s prodorom neprijateljskih snaga na pravcu Imotski - Split

Izvještaj Zapovjedništva Glavnog stožera domobranstva od 26 rujna 1943 god. o dejstvu njemačko-ustaško-domobranskih jedinica na području Broda i stanju u zoni Zadar - Knin - Sinj - Split

Izvještaj Štaba Prve proleterske brigade od 27 rujna 1943 god. Štabu Prve proleterske divizije NOV Jugoslavije o spriječavanju neprijateljskog prodora na pravcu Imotski - Sinj - Split

Izvještaj Zapovjedništva Glavnog stožera domobranstva od 28 rujna 1943 god. o napadu Druge NO brigade Braće Radića na Varaždinske Toplice i Vrbovec i borbama na području Šibenik - Knin - Sinj - Split

Izvještaj Zapovjedništva Glavnog stožera domobranstva od 29 rujna 1943 god. o napadu Druge NO brigade Braće Radića na Varaždinske Toplice i stanju na području Split - Sinj

Izvještaj Zapovjedništva Glavnog stožera domobranstva od 30 rujna 1943 god. o dejstvu Desete NO divizije na području Kalnika i Hrv. Zagorja i borbama dijelova Sedme NO divizije u reonu Karlovca i Ogulina, kao i stanju na području Sinj - Split

Fotografije

Povezane odrednice

Knin Borbe u Dalmaciji 1943. Sinj Kaštela Narodni heroji Jugoslavije Vrhovni štab NOVJ Metković 13. proleterska udarna brigada Rade Končar Zadar Kultura i umetnost u oslobodilačkom ratu Ozalj Vicko Krstulović Šibenik 1. proleterska udarna brigada 4. dalmatinska udarna brigada 2. oklopna armija Svetislav Stefanović Kragujevački partizanski odred Mornarica NOVJ 10. krajiška divizija NOVJ 7. banijska divizija NOVJ Avijacija u oslobodilačkom ratu Ilegala u ratu Italijanski zločini u Jugoslaviji Hrvatsko domobranstvo Borbe u Hrvatskoj 1943. Prozor 1. tenkovska brigada NOVJ Imotski Kapitulacija Italije Drniš 4. krajiška divizija NOVJ Borbe u Lici 1943. 9. dalmatinska divizija NOVJ Borbe na Jadranu 1943. Glavni štab Hrvatske Josip Broz Tito Varaždinske Toplice Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Italija u drugom svetskom ratu Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Vrbovec Ružica Primorac 15. pešadijska divizija Bergamo Ogulin Četnici u drugom svetskom ratu Mijalko Todorović Plavi Koča Popović Diverzije u oslobodilačkom ratu Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu 114. lovačka divizija 15. brdski armijski korpus 18. italijanski armijski korpus Saradnja četnika sa okupatorom Mostar Ivo Lola Ribar 7. SS divizija Prinz Eugen 1. dalmatinska proleterska udarna brigada Britanija i Jugoslavija Trogir Solin Vrlika 1. proleterska divizija NOVJ Split Karlovac