🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Borbe na Kosovu i Metohiji

Za ovaj pojam je pronađeno 316 hronoloških zapisa, 269 dokumenata i 62 fotografija.

Događaji

0. 4. 1941 Fašistički orijentisane grupe Šiptara, podstaknute od aga, begova i okupatora, palile srpska i crnogorska sela na Kosovu i Metohiji. Hiljade porodica bez ičega proterano je u Crnu Goru i Srbiju, a bilo je i pojedinačnih ubistava.

0. 4. 1941 Nemački okupator podelio oblast Kosova i Metohije na tri dela: najveći deo priključio tzv. Velikoj Albaniji (pod okupacijom Italije); srezovi kosovsko-mitrovački. vučitrnski i podujevski [Pre rata se kosovsko-mitrovački srez zvao zvečanskim, a podujevski srez se zvao lapskim.] pripali Nedićevoj Srbiji (nedićevci su došli u Kos. Mitrovicu i Vučitrn tek. marta 1942. godine, a dotle je bila šiptarska kvislinška vlast; posle dolaska nedićevaca Šiptari su takođe imali učešća u kvislinškoj vlasti), a deo gnjilanskog i uroševačkog sreza i Kačanik okupirale bugarske okupacione vlasti.

3. 4. 1941 U Peći, u prisustvu delegata PK KPJ za Crnu Goru, Boku i Sandžak, formiran novi Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju.

8. 4. 1941 Delovi nemačke 9. oklopne divizije zauzeli St. Kačanik i Tetovo. Time je prekinuta svaka veza između jugoslovenskih jedinica na Kosovu i onih u Makedoniji.

9. 4. 1941 Nastavljeno napredovanje Skadarskog odreda Zetske divizije ka Skadru, a Komski odred izbio na Drim kod s. Raja. Kosovska i Vardarska divizija obustavile napade zbog pojave nemačkih snaga u njihovoj neposrednoj pozadini.

12. 4. 1941 U Đakovici došlo do povezivanja komunističkih grupa Albanije sa SK KPJ za Đakovicu radi uspostavljanja stalnih veza sa Oblasnim komitetom KPJ za Kosovo i Metohiju.

22. 4. 1941 Posle dvodnevnih napada na italijanske položaje severno od Skadra, desna kolona Kosovske divizije (pet pešadijskih bataljona), saznavši za kapitulaciju, obustavila borbe.

0. 5. 1941 U Peći održan sastanak Biroa Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju na kome je odlučeno da se većina članova Oblasnog komiteta i nekoliko drugih poznatijih komunista privremeno sklone na teritoriju Crne Gore, jer okupatorske vlasti pripremaju hapšenje i likvidaciju svih poznatijih komunista. Za to vreme, rad Oblasnog komiteta trebalo je da obavlja Privremeno partijsko rukovodstvo, koje je formirano od nekoliko članova [Po drugim podacima prebacivanje članova Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju u Crnu Goru završeno je ranije - u drugoj polovini. aprila, jer je okupator došao do jednog spiska komunista u Peći.].

0. 5. 1941 Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju uputio, na šiptarskom jeziku, proglas Šiptarima da ne nasedaju neprijateljskoj propagandi i ne rasplamsavaju bratoubilačku borbu, već da neguju bratstvo i jedinstvo i da zajedno sa Srbima i Crnogorcima, pod rukovodstvom KPJ, povedu oslobodilačku borbu protiv fašističkog okupatora i porobljivača.

0. 5. 1941 U Kos. Mitrovici formiran novi MK KPJ za Kos. Mitrovicu. Odlučeno da se odmah pristupi okupljanju rodoljuba i prikupljanju oružja za borbu protiv okupatora.

27. 5. 1941 U s. Dobruši (kod Peći) Dobruški mesni (pozadinski) odred od 20 boraca pružio uspešan otpor šiptarskim fašistima pomognutim od italijanskih vojnika.

0. 6. 1941 U s. Vitomirici (kod Peći) održan prošireni sastanak Oblasnoe komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju. Posle analiziranja dotadašnjeg rada i političke situacije u toj oblasti, postavljeni su zadaci: da se popularise SSSR, razbije vera šiptarskih masa u fašističku Nemačku, pripreme uslovi i teren za oružane akcije, ojačaju partijske organizacije, prodre u krajeve gde još nema partijskih organizacija i pojača rad među omladinom.

0. 6. 1941 U Đakovici formirana prva partijska ćelija (od 5 članova).

0. 7. 1941 U s. Vitomirici (kod Peći) održan sastanak Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju na kome je doneta odluka o prikupljanju oružja, formiranju partizanskih jedinica, otpočinjanju diverzantskih akcija i izdavanju i rasturanju vesti [Po drugom izvoru sastanak je održan sredinom jula].

0. 7. 1941 U Peći i Kos. Mitrovici organizovane partijske tehnike za štampanje i izdavanje vesti.

0. 7. 1941 U Beogradu u Vršačkoj ulici (sada: ulica Đure Đakovića) br. 14, održan sastanak PK SKOJ-a za Srbiju na kome je raspravljano o učvršćivanju organizacija. Posle sastanka članovi otputovali u unutrašnjost.

0. 7. 1941 U Prištini, od radničke i studentske omladine, formirana grupa za izdavanje, umnožavanja i rasturanje po okolini sedmodnevnih vesti.

7. 7. 1941 Po odluci Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metoniju. formiran Vojni komitet za Peć i okolinu.

17. 7. 1941 Između s. Starog Trga i Zvečana (kod Kos. Mitrovice) grupa rudara (članova Partije) minirala žičaru za prevoz rude. Oštećeno nekoliko stubova. Akcija imala širok odjek u narodu.

25. 7. 1941 Kod s. Stanulovića (na pl. Kopaoniku) MK KPJ za Kosovsku Mitroviću, po direktivi OK KPJ za Kosovo i Metohiju, od rudara Trepče i šumskih radnika formirao Kopaonički NOP odred.

0. 8. 1941 U s. Vitomirici (kod Peći) održan sastanak Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, kome su prisustvovali i delegati iz Kos. Mitrovice, Đakovice i Peći. Posle analiziranja političke situacije i raspoloženja masa prema okupatoru, određeni su zadaci u vezi sa daljim radom i borbom partijske organizacije u oblasti. Narodima tog kraja upućen je proglas sa pozivom na oružanu borbu i na razvijanje bratstva i jedinstva.

0. 8. 1941 U Đakovici formirane diverzantske grupe koje su obuhvatale oko 30 omladinaca i omladinki. Organizovano je i prikupljanje pomoći od naroda.

18. 8. 1941 Na Drežničkoj gradini (kod Titovog Užica) oko 500 nemačkih vojnika i fašistički nastrojenih Šiptara sa Kosova i Metohije opkolili i napali 1. užičku četu Užičkog NOP odreda. Posle sedmočasovne borbe četa se probila uz gubitke od 5 mrtvih i 4 ranjena, nanevši neprijatelju gubitke od 22 mrtva i 24 ranjena. U toj borbi poginuli su i član PK KPJ za Srbiju Milan Mijalković (narodni heroj) i partijski rukovodilac Užičke čete Isidor Baruh (narodni heroj). Za odmazdu zbog pretrpljenih gubitaka, nemački vojnici spalili 40 kuća i pored puta Požega-Užice ubili i obesili 45 seljaka.

0. 9. 1941 Predstavnici partijskih grupa -Korča- i -Mladi- stigli iz Albanije u s. Vitomiricu (kod Peći) sedište Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, s molbom da im se pruži pomoć u formiranju KP Albanije.

0. 9. 1941 U Prištini formiran SK SKOJ-a, koji je objedinio rad postojećih skojevskih grupa (aktiva).

0. 9. 1941 Na drumu s. Dečani-Peć mesna partizanska diverzantska grupa spalila most na Dečanskoj Bistirici.

1. 9. 1941 Po direktivi generalnog sekretara KP.J Josipa Broza Tita, Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju uputio u Tiranu svoga člana Dušana Mugošu da se upozna sa stanjem tamošnjih partijskih grupa i s mogućnošću stvaranja KP Albanije i organizovanja borbe protiv okupatora.

1. 9. 1941 Između ž. st. Lešak i Leposavići (kod Raške) delovi Kopaoničkog NOP odreda oštetili prugu i tunel.

0. 10. 1941 Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju ponovo uputio u Albaniju Dušana Mugošu da pomogne oformljenje KP Albanije.

0. 10. 1941 U okolini Peći formiran Metohijski NOP odred od pet bataljona (tri pećka, jedan vitomirički i jedan dobruški).

0. 10. 1941 U s. Vitomirici (kod Peći), grupa članova Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju održala sastanak sa trojicom komunista iz Albanije. Rešavano o načinu pomoći komunističkim grupama u Albaniji, da se sjedine i formiraju Komunističku partiju Albanije.

0. 10. 1941 Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju ponovo uputio svog delegata u Albaniju da pomogne stvaranje KP Albanije i da organizuje oslobođenje Miladina Popovića, sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, iz italijanskog logora u s. Pećinu (kod Elbasana u Albaniji) [Prvi put imenovani je bio u Albaniji u septembru.].

1. 10. 1941 Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju uputio proglas svim Srbima, Crnogorcima i Šiptarima u toj oblasti da stvaraju borbeno jedinstvo i odlaze u NOP odrede, radi zajedničke borbe protiv fašizma, bez obzira na veru i političku pripadnost.

17. 10. 1941 Kod s. Đurakovca (blizu Peći), u borbi protiv šiptarskih fašista Dobruški bataljon Metohijskog NOP odreda naneo neprijatelju osetne gubitke, a zatim se povukao ka Peći.

0. 11. 1941 Deo Metohijskog NOP odreda pokušao da se, radi veze, probije iz okoline Peći u dolinu Ibra, ali nije uspeo. [Po drugom izvoru pokušaj je izvršen početkom decembra.]

12. 11. 1941 Kod s. Lopatnice (između Kraljeva i Ušća) delovi Kopaoničkog NOP odreda razbili nemačku jedinicu koja je pokušala da se iz Kraljeva probije u Rašku, a kod Raške razbili ujedinjene nemačke i četničke snage koje su iz Kosovske Mitroviće pokušale da zauzmu Rašku.

28. 11. 1941 U Đakovici mesna partijska organizacija organizovala uspešne demonstracije, sa parolama protiv okupatora i fašizma i protiv interniranja rodoljuba. Uveče su pocepane italijanske zastave, a po zidovima ispisane borbene parole. [Po drugom izveštaju demonstracije su izbile 29. novembra.]

28. 11. 1941 U Prizrenu održane demonstracije na liniji borbe protiv Italijana.

0. 12. 1941 U s. Vitomirici (kod Peći) održan sastanak Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju na kome je odlučeno da se na Kosovo uputi jedan delegat koji bi radio na stvaranju novih partijskih organizacija i na razvijanju NOP-a.

0. 12. 1941 Na Mokroj planini, u borbi protiv albanskih fašista, poginulo 11 partizana iz Metohijskog NOP odreda, koji je imao zadatak da izvidi mogućnost prebacivanja ljudstva iz Metohije u Crnu Goru; spasao se samo 1 partizan.

0. 12. 1941 U Prizrenu, u prisustvu člana Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, održano nekoliko mesnih partijskih sastanaka i jedno šire sresko partijsko savetovanje. Pošto je analiziran rad partijske organizacije, postavljeni su novi zadaci i formirani su novi SK i MK KPJ za Prizren.

0. 12. 1941 Održan sastanak Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju na kome je pripreman izveštaj za CK KPJ o stanju u Albaniji.

17. 12. 1941 U Prištini, u prisustvu člana Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, održana sreska partijska konferencija na kojoj je formiran SK KPJ za Prištinu i počelo oformljavanje partijskih organizacija u gradu i okolnim selima.

0. 1. 1942 U Uroševcu, u prisustvu člana Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, održana prva sreska partijska konferencija, na kojoj je izabran novi MK KPJ za Uroševac. [Po drugom izvoru sreska partijska konferencija je održana početkom februara.]

0. 1. 1942 U Gnjilanu formirana prva partijska ćelija.

20. 1. 1942 Bugarski 1. okupacioni korpus (6, 17. i 21. divizija) završio okupiranje teritorije Srbije ograničene sa severa linijom s. Rgotina - s. Zlot - s. Despotovac - s. Jasenovo - s. Mileševo, sa zapada linijom Kragujevac - Kraljevo (isključeno) - Kosovska Mitrovica, sa juga linijom s. Babin Most s. Velja Glava i sa istoka ranijom demarkacionom linijom između Srbije i Bugarske. [Prema Bečkom sporazumu između Nemačke i Italije od 20. aprila 1941. Bugarska je okupirala jugoistočni deo Srbije - vranjski i npirotski okrug (tadačnji caribrodski, nišavski, lužnički, bosiljgradski, masurički, poljanički, preševski i pčinjski srez i delobvew belopalanačkog i vlasotinačkog sreza), teritoriju severozapadno od Zaječara (između Timoka i državne granice) i manje područje Kosmeta (deo uroševačkog i gnjilanskog sreza).]

0. 2. 1942 U s. Vitomirici (kod Peći) održano oblasno partijsko savetovanje, kome su, pored članova Oblasnog komiteta, prisustvovali i predstavnici sreskih komiteta KPJ Kosova i Metohije. Ocenjena je situacija i doneti su zaključci o daljem radu, borbi protiv okupatora i formiranju NOP odreda.

0. 2. 1942 U Kos. Mitrovici policija izvršila provalu i uhapsila 18 članova KPJ i SKOJ-a, među kojima sekretara i neke članove Mesnog komiteta.

0. 2. 1942 U selima Vrelu i Lipljanu (kod Prištine) formirani ilegalni MNO odbori.

17. 2. 1942 Štab Metohijskog NOP odreda izdao naredbu o dužnostima i ugledu partizana, o potrebi striktnog izvršavanja dobijenog naređenja i tačnog obavljanja dobijenog zadatka.

0. 3. 1942 U Peći, da bi zaustavili širenje oružane borbe naroda, italijanske vlasti uhapsile 700 pripadnika NOP-a. Masovna hapšenja i interniranja vršena su i u drugim mestima Kosova i Metohije.

0. 3. 1942 Zbog stalnih masovnih internacija od strane okupatorskih vlasti, Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju premestio se iz Peći u Đakovicu, gde se nalazila i njegova tehnika, koja je izdavala vesti i razne letke. [Po drugom izvoru premeštaj je izvršen početkom aprila.]

0. 3. 1942 Rasformiran Metohijski NOP odred.

0. 3. 1942 U Gnjilanu formiran SK KPJ za Gnjilane.

0. 4. 1942 Povodom Prvog. maja MK KPJ za Kos. Mitrovicu izdao letak, koji je rasturen u većem broju primeraka. Okupator je zbog toga uhapsio oko 40 komunista, od kojih je nekoliko streljao.

0. 5. 1942 U Kos. Mitrovici izvršena provala partijske organizacije, pa je iz grada, rudnika i Zvečana uhapšen 41 član KPJ i SKOJ-a, od kojih su 5 streljani i 28 internirani.

0. 5. 1942 Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju prebacio se iz Đakovice na Kosovo zbog boljih uslova za rukovođenje.

1. 5. 1942 Povodom proslave 1. maja Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju izdao proglas narodima Kosova i Metohije pozivajući sve rodoljube u aktivnu i zajedničku borbu protiv fašističkog okupatora i njegovih slugu.

1. 5. 1942 Mesne partizanske diverzantske grupe i desetine oko Peći, Đakovice, Prizrena, Orahovca i Prištine prekinule tt veze i rasturile letke.

25. 5. 1942 Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju izdao partijskim organizacijama direktivu o radu na Kosovu i Metohiji u vezi sa razvojem političkih prilika kako u Jugoslaviji i na Balkanu tako i u celom svetu.

22. 6. 1942 U Peći, Đakovici i Prizrenu mesne partizanske diverzantske grupe prekinule tt veze i rasturile letke.

0. 7. 1942 U s. Grbolama (kod Uroševca) održano oblasno partijsko savetovanje za Kosovo i Metohiju, na kome je, pored ostalog, odlučeno da se formiraju i šiptarski odredi i da se naročita pažnja posveti stupanju šiptarske omladine u NOB [Po drugom izvoru savetovanje je održano u obližnjem s. Pojatištu.].

0. 7. 1942 U s. Obiliću (kod Prištine) formiran ilegalni MNO odbor.

0. 8. 1942 U s. Suvodolu (kod Lipljana) održano oblasno savetovanje SKOJ-a za Kosovo i Metohiju. Izabran je Oblasni komitet SKOJ-a i doneti su zaključci o radu na pripremi omladine Kosova i Metohije za borbu protiv okupatora i njegovih slugu, stvaranju Narodnooslobodilačkog saveza omladine, popularisanju NOB-a, bržoj organizaciji omladinskih akcija i proširivanju i učvršćivanju SKOJ-a.

0. 8. 1942 U s. Gračanici (kod Prištine) formiran ilegalni MNO odbor.

0. 8. 1942 U s. Požaranju (kod Gnjilana) formirana prva partijska organizacija.

0. 8. 1942 U Prištini formiran prvi ilegalni GNO odbor, koji je u početku vršio i poslove SNO odbora.

14. 8. 1942 U zatvoru u Kos. Mitrovici nemačka policija, posle dužeg mučenja, streljala profesora Selviru Tomažini Slovenku, narodnog heroja.

0. 9. 1942 U Prištini, posredstvom italijanskih oficira, uspostavljena saradnja između četnika Draže Mihailovića i albanskih nacionalista.

0. 9. 1942 Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju izdao proglas Šiptarima Kosova i Metohije, pozivajući ih da stupaju u NOB.

1. 9. 1942 Izašao prvi broj lista -Glas naroda-, organa JNOF Kosova i Metohije.

22. 9. 1942 Generalni sekretar KPJ Josip Broz Tito, u ime CK KPJ, uputio Oblasnom komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju direktivno pismo u kome ističe: da su zadaci partijskih organizacija na Kosovu i Metohiji da razvijaju NOB, bore se protiv šovinizma i jačaju bratstvo i jedinstvo; da treba široko prići stvaranju NO odbora i odmah preduzeti manje akcije radi dobijanja oružja i naoružanja za ljudstvo koje stoji na raspolaganju; da je osnovni zadatak partijskih organizacija na Kosovu i Metohiji da stvaraju jedinstvo protiv okupatora i uporno rade na pridobijanju šiptarskih masa za NOB.

0. 10. 1942 Na sastanku u s. Bibi (kod Uroševca) Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju analizirao vojno-političku situaciju u svetu i u Jugoslaviji, formirao Privremeni GŠ NOP i DV za Kosovo i Metohiju i odlučio da se organizuju partizanski NOP odredi koji će odmah preći u akcije.

0. 10. 1942 U s. Gračanici (kod Prištine) italijanske vlasti izvršile provalu i uhapsile većinu članova MNO odbora.

1. 11. 1942 Privremeni GŠ NOP i DV za Kosovo i Metohiju uputio poziv narodima Kosova i Metohije da stupaju u NOP odrede bez obzira na nacionalnu, versku i političku pripadnost.

28. 11. 1942 U Prizrenu, po odluci MK KPJ, održana uspešna masovna demonstracija Šiptara i Srba u znak protesta protiv terora italijanske okupatorske policije nad stanovništvom. Italijanske vlasti su odmah preduzele hapšenje, naročito onih koji su se isticali ili uzvikivali parole.

29. 11. 1942 U Đakovici partijska i omladinska organizacija uspešno rukovodile demonstracijama protiv okupatora.

30. 11. 1942 U Đakovici italijanske okupatorske vlasti preduzele hapšenja i represalije zbog demonstracija prethodnog dana. Grupa od oko 20 kompromitovanih članova Partije uspela je da napusti mesto, da pređe u ilegalstvo ili da ode u šiptarski NOP odred -Zejnel Ajdini-.

0. 12. 1942 U s. Vrelu (kod Prištine) održan prošireni sastanak proširenog Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju na kome je, pored ostalog, odlučeno da se od dela ljudstva šiptarskog NOP odreda -Zejnel Ajdini- formira NOP odred -Emin Duraku-.

0. 12. 1942 Odred -Zejnel Ajdini- imao je da dejstvuje na Kosovu a odred -Emin Duraku- na teritoriji Metohije.

0. 12. 1942 U Prizrenu, od Srba i Šiptara, formiran prvi ilegalni SNO odbor.

0. 12. 1942 Izašao prvi broj lista -Kroz borbu-, organa Oblasnog kmiteta SKOJ-a za Kosovo i Metohiju.

5. 12. 1942 U bolnici u Prizrenu podlegao ranama i teškom zlostavljanju italijanskih okupatorskih vlasti, član biroa oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, Emin Duraku, narodni heroj.

16. 12. 1942 Zbog ubistva jednog špijuna u Lapljem Selu (kod Prištine), okupatorske i kvislinške vlasti otpočele petodnevna masovna hapšenja i represalije nad svim istaknutim simpatizerima NOP-a i članovima ilegalnog MNO odbora.

0. 1. 1943 U s. Vrelu (kod Prištine), po odluci Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, od dela ljudstva iz 1. šiptarskog NOP odreda -Zejnel Ajdini- formiran NOP odred -Emin Duraku- i upućen u rejon Đakovice.

0. 1. 1943 U blizini s. Vitine (kod Gnjilana) bugarske jedinice razbile preostali deo 1. šiptarskog NOP odreda -Zejnel Ajdini- i nanele mu gubitke od 3 poginula i 3 zarobljena.

3. 1. 1943 Kod s. Crnoljeva (na putu Uroševac-Prizren) šiptarski NOP odred -Zejnel Ajdini- napao italijansku auto-kolonu. Poginulo je oko 20 italijanskih vojnika; oštećeni su putnički automobil i nekoliko kamiona. Odred je imao 1 poginulog.

15. 1. 1943 U s. Ereču (kod Đakovice) NOP odred -Emin Duraku- napao karabinijersku stanicu, ali zbog jakog otpora neprijatelja, nije uspeo da je zauzme.

16. 1. 1943 U varošici Lipljanu italijanske vlasti streljale sekretara SK KPJ za gračanički srez i člana Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju Aleksandra Marovića, narodnog heroja, i još dva člana KPJ.

29. 1. 1943 U rejonu s. Binča (kod Gnjilana) Karadački (Skopskocrnogorski) NOP odred odbio iznenadan napad bugarskih jedinica i seoske milicije, pretrpevši gubitke od 1 poginulog i 2 ranjena, a potom se, podeljen u dve grupe, probio ka s. Grbolama (kod Uroševca).

30. 1. 1943 U s. Grbolama (kod Uroševca) jake italijanske jedinice i seoska milicija napale članove Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju i pristigli deo Karadačkog (Skopskocrnogorskog) NOP odreda, ali su se ovi uveče, posle neravne borbe, izvukli bez gubitaka i preko s. Grackog (kod Lipljana) prebacili na pl. Goleš.

0. 2. 1943 U Đakovici partijska organizacija organizovala demonstracije protiv italijanskih okupatorskih vlasti zbog učestalih hapšenja rodoljuba. Policija i milicija su rasturile demonstrante, ubile 2 omladinca i uhapsile oko 200 ljudi.

0. 2. 1943 U Đakovici italijanske vlasti razoružale veći deo svog garnizona (blizu jednog puka) zbog sumnje da, iz simpatije prema NOP-u, vodi pregovore sa Štabom NOP odreda -Emin Duraku- i Sreskim i Mesnim komitetom KPJ. Izvestan broj nižih italijanskih oficira uspeo je da pobegne. Vojnici su prebačeni u južnu Albaniju, u radnu brigadu.

1. 2. 1943 U s. Starom Gradskom (kod Lipljana) italijanski vojnici i milicija opkolili u jednoj kući grupu od 9 boraca Karadačkog (Skopskocrnogorskog) NOP odreda. U borbi su poginuli član Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju i komesar Karadačkog NOP odreda Vojislav Lakčević Baro i komandant istog odreda Aleksandar Urdarevski Stanko, narodni heroji, kao i svi borci grupe, osim jedne drugarice koja je zarobljena.

1. 2. 1943 Između s. Rastavice i s. Prilepa (kod Đakovice) grupa boraca NOP odreda -Emin Duraku- isekla tt stubove i zaustavila autobus. Poginuli su 1 milicioner, koji je pružio otpor, i 1 katolički sveštenik, neprijateljski špijun. Autobus je oštećen. Zaplenjeno je 12,000 napoleona.

18. 2. 1943 U Prizrenu MK KPJ organizovao masovne demonstracije protiv terora okupatora i čestih hapšenja rodoljuba. Pri rasturanju demonstranata italijanska policija je ubila i ranila nekoliko lica.

0. 3. 1943 Na terenu Malesije u severoistočnoj Albaniji, po odluci Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, formirana partizanska četa -Bajram Curi-, radi dejstva u tom kraju po predviđenom odlasku NOP odreda -Emin Duraku- u Metohiju.

0. 3. 1943 U Peći italijanski vojnici zapalili izvestan broj dućana i kuća kao odmazdu zbog pogibije jednog njihovog inženjera. Misleći da su ubistvo izvršili Šiptari popaljene su prvenstveno njihove kuće i dućani.

0. 3. 1943 U Kos. Mitrovici, s. Zvečanu i s. Rudniku nemačka policija masovno hapsila komuniste i pristalice NOP-a, a u Kos. Mitrovici i streljala 18 rodoljuba, među kojima 2 člana KPJ.

0. 3. 1943 Po odluci MK KPJ za Prizren, članovi KPJ i ilegalci prekinuli sve tt veze prema Đakovici, Uroševcu i s. Vlašnji (kod Prizrena) i posekli 16 tt stubova da bi zaprečili puteve između ovih mesta.

loading

Hronološki zapisi se učitavaju...

Dokumenti

Zapisnik o pregovorima predstavnika 60. pešadijske divizije sa kvislinškim vođama albanske narodnosti u Jugoslaviji od 21. aprila 1941. o organizaciji vlasti na području ove divizije

Naređenje Generalštaba Vrhovne komande Vermahta od 19. maja 1941. o promeni nemačko-italijanske demarkacione linije na području Prištine

Priručnik za borbu Metohijskog pozadinskog NOP odreda od septembra 1941. godine

Proglas Oblasnog komiteta KPJ za Kosmet od 1. oktobra 1941. narodima te oblasti o zajedničkoj borbi protiv okupatora i njihovih slugu

Izveštaj opunomoćenika Ministarstva spoljnih poslova Feliksa Benclera od 30. oktobra 1941. Ministarstvu spoljnih poslova Rajha o vojno-političkoj situaciji na području Kosovske Mitrovice i Novog Pazara

Pismo sekretara Mesnog komiteta KPJ za Kosovsku Mitrovicu od novembra 1941. Oblasnom komitetu za Kosmet o vojno-političkoj situaciji i o stanju partijske organizacije

Pismo Pavla Jovićevića od kraja decembra 1941. Oblasnom komitetu KPJ za Kosmet o formiranju partijskog rukovodstva u Prištini

Pismo Pavla Jovićevića, člana Oblasnog komiteta KPJ za Kosmet, od 26. decembra 1941. tom komitetu o radu partijske organizacije u Prištini

Naredba Štaba Metohijskog NOP odreda od februara 1942. za proslavu dana Crvene armije povodom 24-godišnjice njenog formiranja

Teze za referat koji je sekretar Oblasnog komiteta KPJ za Kosmet Boro Vukmirović podneo na savetovanju ovog komiteta februara 1942. godine

Diskusija Emina Durakua na februarskom savetovanju Oblasnog komiteta KPJ za Kosmet

Rezolucija sa savetovanja Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju održanog februara 1942. godine

Naredba Štaba Metohijskog NOP odreda od 17. februara 1942. o disciplini u odredu, odnosu prema neprijatelju i odnosu prema narodu

Proglas Centralnog komiteta KP Albanije i Oblasnog komiteta KPJ za Kosmet od marta 1942. Albancima Kosova i Metohije za stupanje u narodnooslobodilačku borbu

Izveštaj sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Megohiju od 23. marta 1942. drugu Titu o vojno-političkoj situaciji i o stanju partijske organizacije u oblasti

Izvod iz izveštaja sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Kosmet od 23. marta 1942. drugu Titu o situaciji na Kosmetu

Izveštaj instruktora Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju pri MK Prizren od 25. marta 1942. o stanju i radu partijske organizacije u Prizrenu

Pismo Oblasnog komiteta SKOJ-a za Kosmet od aprila 1942. mladim komunistima o stvaranju jedinstva omladine u borbi protiv fašizma

Proglas Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 1. maja 1942. narodima Kosova i Metohije povodom proslave međunarodnog praznika rada

Izveštaj sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 23. maja 1942. Centralnom komitetu o vojno-političkoj situaciji i o radu partijske organizacije u oblasti

Direktiva Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 25. maja 1942. za rad partijskih organizacija

Obaveštenje Opunomoćenika Ministarstva spoljnih poslova Feliksa Benclera od 28. maja 1942. Ministarstvu spoljnih poslova nemačkog Rajha o položaju Albanaca i italijanskim pretenzijama na Kosovu

Proglas Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od juna 1942. Albancima te oblasti za stupanje u narodnooslobodilačku borbu

Rezolucija sa savetovanja Oblasnog komitega KPJ za Kosovo i Metohiju održanog jula 1942. godine

Zaključci Oblasnog savetovanja SKOJ-a za Kosovo i Metohiju održanog sredinom avgusta 1942. u Suvom Dolu

Izveštaj sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 21. avgusta 1942. Centralnom komitetu KPJ o vojno-političkoj situaciji i o stanju i radu partijske organizacije u oblasti

Proglas Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od septembra 1942. Albancima ove oblasti za stupanje u narodnooslobodilačku borbu

Vesti od 2. septembra 1942. objavljene u Glasu naroda, organu NOF Kosova i Metohije

Članak iz antifašističkog lista Sloboda od 15. Septembra 1942. kojim se poziva narod Kosova i Metohije da okupatoru spreči pljačku žita

Članak iz lista Glas naroda od 20. septembra 1942. o zadacima narodne omladine na Kosmetu

Članak iz lista Glas naroda od 20. septembra 1942. o zajedničkoj borbi naroda Kosmeta protiv okupatora i njihovih slugu

Direktive sekretara Centralnog komiteta KPJ druga Tita od 22 septembra 1942 god. Oblasnom komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju

Direktive sekretara Centralnog komiteta KPJ druga Tita od 22. septembra 1942. Oblasnom komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju

Izveštaj sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 25. oktobra 1942. Centralnom komitetu o vojno-političkoj situaciji i o stanju i radu partijske organizacije

Izveštaj Oblasnog komiteta SKOJ-a za Kosovo i Metohiju od 25. oktobra 1942. Centralnom komitetu SKOJ-a o stanju i radu omladinske organizacije u oblasti

Saopštenje privremenog Glavnog štaba NOP i DV za Kosovo i Metohiju od 1. novembra 1942. narodima ove oblasti o svom formiranju, o vojno-političkoj situaciji i o dejstvima partizanskih jedinica i grupa

Naredba Štaba Kosovskog (pozadinskog) NOP odreda od 7. novembra 1942. za proslavu dana oktobarske revolucije

Proglas Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 7. novembra 1942. povodom dvadesetpetogodišnjice oktobarske revolucije

Zaklučci sa prošireiog sastanka Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju održaiog krajem decembra 1942. u s. Vrelu

Proglas Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od februara 1943. narodima te oblasti

Izveštaj generala Đuzepa Pijeka od 15. februara 1943. Ministarstvu inostranih poslova o situaciji na Kosovu

Izvod iz izveštaja Vrhovne komande za mesec mart 1943. o političkoj situaciji na Kosovu

Direktivno pismo Svetozara Vukmanovića-Tempa od 15 aprila 1943 organizacijama Komunističke partije Jugoslavije na Kosovu i Metohiji za rad na organizovanju i rukovođenju Narodnooslobodilačkom borbom

Pismo Štaba NOP odreda Emin Duraku od 17. aprila 1943. Mesnom komitetu KPJ za Uroševac o situaciji u kojoj se ovaj odred nalazi

Naredba komandanta Kosovske brigade od 20. aprila 1943. o preduzimanju represalija prema stanovnicima sela Kanjane

Naređenje delegata Vrhovnog štaba NOV i POJ Svetozara Vukmanovića Tempa od 25. aprila 1943. Štabu Prvog južnomoravskog NOP odreda u vezi sa dolaskom delegata Glavnog štaba Kosmeta

Pismo Svetozara Vukmanovića Tempa od 27. aprila 1943. Miliji Kovačeviću Maksimu, članu Oblasnog komiteta KPJ za Kosmet, o rasporedu nekih rukovodilaca

Pismo Svetozara Vukmanovića Tempa od 6. maja 1943. Oblasnom komitetu KPJ za Kosmet o načinu uspostavljanja veze

Zapisnik sa sastanka komandanta 1. brdske divizije i komandanta italijanskog sektora Skadar — Kosovo od 16. maja 1943. o sadejstvu nemačkih i italijanskih trupa u borbi protiv jedinica NOVJ i razoružanju četnika u Crnoj Gori

Direktivno pismo Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 20. maja 1943. svim članovima i organizacijama KPJ u oblasti

Pismo komandanta Glavnog štaba NOV i PO za Kosovo i Metohiju od 22. maja 1943. Štabu 1. operativne zone Makedonije o mogućnostima saradnje

Direktiva Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 28. maja 1943. o radu partijskih organizacija u partizanskim jedinicama

Pismo delegata Centralnog komiteta KPJ Svetozara Vukmanovića Tempa od 2. juna 1943. Oblasnom komitetu za Kosovo i Metohiju o neposrednim zadacima

Pismo iz Albanije delegata CK KPJ Miladina Popovića od 7. juna 1943. Pavlu Jovićeviću, sekretaru Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju

Izveštaj Komande 9. armije od 15. juna 1943. Vrhovnoj komandi o sukobu kvislinških jedinica sa partizanima u rejonu s. Pridvorice kod Kosovske Mitrovice

Izveštaj Komande 9. armije od 16. juna 1943. Vrhovnoj komandi o napadu partizana na odeljenje finansijske straže na k. 1522 iznad Gornjeg Sela kod Prizrena

Izveštaj Komande 9. armije od 23. juna 1943. Vrhovnoj komandi o hapšenju 14 komunista u blizini s. Drajčića kod Prizrena

Izvod iz mesečnog izveštaja Komande 9. armije od 4. jula 1943. o vojno-političkoj situaciji na teritoriji Kosova i zapadne Makedonije

Pismo Miladina Popovića od 11. jula 1943. Pavlu Jovićeviću o situaciji u Albaniji

Direktiva Svetozara Vukmanovića Tempa od 25. jula 1943. Oblasnom komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju za što prisniju saradnju u prigraničnim zonama s jedinicama Vrhovnog štaba Narođnooslobodilačke vojske Albanije

Proglas Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od avgusta 1943. povodom pada Musolinija

Izveštaj Miloša Gilića, člana Oblasnog komiteta KPJ za Kosmet, od 2. avgusta 1943. Oblasnom komitetu o stanju partijske organizacije u Peći i o vojno-političkoj situaciji u Malesiji

Direktiva Svetozara Vukmanovića Tempa od 11. avgusta 1943. Oblasnom komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju u vezi s vojno-političkim radom

Izveštaj Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 3. septembra 1943. delegatu Vrhovnog štaba i Centralnog komiteta Svetozaru Vukmanoviću Tempu o vojno-političkoj situaciji u oblasti

Proglas Glavnog Štaba NOV i PO Kosova i Metohije od 9. septembra 1943. povodom kapitulacije fašističke Italije

Naređenje Svetozara Vukmanovića Tempa od 15. septembra 1943. Glavnom štabu NOV i PO Kosova i Metohije da formira operativne zone i da vojnički i politički izgrađuje partizanske jedinice i organizuje stručne službe u njima

Izveštaj delegata Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 26. septembra 1943. Oblasnom komitetu o vojno-političkoj situaciji u Drugoj operativnoj zoni i o stanju i radu partijske organizacije u Metohiji

Pismo Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 28. septembra 1943. Mesnom komitetu za Bakovicu o načinu upućivanja ljudi u partizanske odrede

Ciljevi pete kolone i prizrenski kongres - članak Fadila Hodže u listu Sloboda od oktobra 1943. godine

Uputstvo Svetozara Vukmanovića Tempa od 2. oktobra 1943. Oblasnom komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju o daljem radu

Pismo sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 6. oktobra 1943. sekretaru Okružnog komiteta za Metohiju o upućivanju ljudi u partizanske jedinice i o načinu formiranja i rada partijskih rukovodstava i organizacija na terenu

Obaveštenje Operativnog odeljenja 181. pešadijske divizije od 7. oktobra 1943. potčinjenim jedinicama o angažovanju divizije na području Kosova i širem području Skadra

Pismo zamenika političkog komesara Štaba grupe kosmetskih bataljona od 10. oktobra 1943. Oblasnom komitetu KPJ za Kosmet o situaciji u Debru i Peškopeji

Pismo sekretara Okružnog komiteta KPJ za Metohiju od 15. oktobra 1943. Štabu Druge operativne zone Kosmeta o situaciji u Peći i o potrebi za upućivanjem ljudi u odrede

Izveštaj sekretara Okružnog komiteta KPJ za Metohiju od 18. oktobra 1943. Oblasnom komitetu Kosmeta o situaciji u Bakovici u vreme kapitulacije Italije i o stanju partijske organizacije i partizanskih jedinica u okrugu

Pismo sekretara partijske organizacije u Prizrenu od 21. oktobra 1943. Okružnom komitetu KPJ za Metohiju o mogućnosti mobilizacije ljudi i nabavke oružja za partizane i o izvršenim nabavkama materijala za tehniku

Pismo Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od 22. oktobra 1943. Okružnom komitetu KPJ za Metohiju

Pismo političkog komesara i načelnika Štaba zone za Metohiju od 24. oktobra 1943. Glavnom štabu NOV i PO za Kosmet o situaciji na teritoriji Plava i Gusinja

Rezolucija Pokrajinskog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju od novembra 1943. godine

Izveštaj Milana Zečara, člana Glavnog štaba NOV i PO za Kosovo i Metohiju, od novembra 1943. tome štabu o mogućnostima stvaranja uporišta na Karadagu

Saopštenje Glavnog štaba NOV i PO Kosmeta od novembra 1943. o dejstvima partizanskih jedinica na Kosmetu, u zapadnoj Makedoniji, Albaniji i Crnoj Gori

Pismo komandanta Glavnog štaba NOV i PO Kosmeta od novembra 1943. sekretaru partijske organizacije Prizrena da obezbedi prihvat Šarplaninskog NOP odreda

Pismo člana Pokrajinskog komiteta KPJ za Srbiju Nedeljka Karaičića od 6. novembra 1943. Oblasnom komitetu za Kosmet o upućivanju grupe partizana na Karadag radi formiranja Kosovskog bataljona

Izveštaj političkog komesara partizanskog bataljona Bajram Curi od 11. novembra 1943. Oblasnom komitetu KPJ za Metohiju o formiranju partijskog biroa u bataljonu

Izveštaj sekretara Okružnog komiteta KPJ za Metohiju od 15. novembra 1943. Oblasnom komitetu za Kosmet o vojno-političkoj situaciji u okrugu

Pismo sekretara partijskog biroa bataljona Bajram Curi od 24. novembra 1943. Okružnom komitetu KPJ za Metohiju o teškom materijalnom položaju bataljona Prljat Redžepi

Uputstvo Svetozara Vukmanovića Tempa od 25. novembra 1943. oblasnom Komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju o vojno-političkom radu na Kosmetu

Pismo sekretara partijskog biroa bataljona Bajram Curi od 28. novembra 1943. Okružnom komitetu KPJ za Metohiju o partijsko-političkom radu u bataljonu

Pismo sekretara Pokrajinskog komiteta za Kosovo i Metohiju od 1. decembra 1943. sekretaru Okružnog komiteta za Metohiju o načinu prebacivanja nekih rukovodilaca iz Tirane za Kosmet

Pismo sekretara Mesnog komiteta KPJ za Prizren od 1. decembra 1943. Okružnom komitetu za Metohiju o uspostavljanju veze sa Ljumskom partizanskom četom

Pismo sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Metohiju od 3. decembra 1943. sekretaru Mesnog komiteta za Prizren o situaciji u Malesiji i o upućivanju kompromitovanih drugova u partizanske jedinice

Izveštaj sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Metohiju od 3. decembra 1943. Pokrajinskom komitetu za Kosmet o vojno-političkoj situaciji i o nabavkama namirnica i drugog materijala

Pismo sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Metohiju od 3. decembra 1943. partijskom birou bataljona Bajram Curi o borcima upućenim u partizane i o namirnicama nabavljenim za taj bataljon

Pismo sekretara Pokrajinskog komiteta KPJ za Kosmet od 4. decembra 1943. sekretaru Oblasnog komiteta za Metohiju o merama za oslobođenje pohapšenih aktivista i nabavkama materijala za tehniku

Izveštaj Mesnog komiteta KPJ za Peć od 8. decembra 1943. Oblasnom komitetu za Metohiju o zverstvima petokolonaša Džafera Deve nad stanovništvom Peći i okoline

Izveštaj članova Okružnog komiteta KPJ za Kosovo od 9. decembra 1943. Pokrajinskom komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju o borbama protiv četnika i Bugara na planini Rujenu

Pismo Centralnog komiteta KP Albanije od 10. decembra 1943. Oblasnom komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju

Pismo sekretara Sreskog komiteta KPJ za Prizren od 15. decembra 1943. sekretaru Oblasnog komiteta za Metohiju

Pismo Milije Kovačevića, člana PK KPJ za Kosovo i Metohiju, od 20. decembra 1943. članovima Okružnog komiteta za Kosovo o njihovim zadacima

Izveštaj sekretara Sreskog komiteta KPJ za Prizren od 21. decembra 1943. sekretaru Okružnog komiteta za Metohiju o vojno-političkoj situaciji na terenu

loading

Molimo sačekajte, dokumenti se učitavaju...

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

Bugarska u drugom svetskom ratu Partizanski odred Emin Duraku Kosovski partizanski odred Kuršumlija 1. kosovski korpus JVuO Aprilski rat Kumanovo Partizanski odred Zejnel Ajdini Bratstvo i jedinstvo u ratu Miladin Popović Preševo Đakovica Partizanke 5. krajiška udarna divizija NOVJ Proboj NOVJ u Srbiju 1944. Priština 52. kosovsko-metohijska divizija NOVJ Lebane Josip Broz Tito Albanski partizani Žene u ratu Crna Trava Dževdet Hamza Vrhovni štab NOVJ Centralni komitet KPJ Borbe u Srbiji 1942. 8. srpska brigada (6. južnomoravska) 1. južnomoravski partizanski odred Politički komesari u NOR-u Svetozar Vukmanović Tempo Narodno oslobodilački odbori Glavni štab Kosova i Metohije SKOJ Uroševac Narodni heroji Jugoslavije 4. kosovsko-metohijska udarna brigada Zasede u oslobodilačkom ratu Italijanski zločini u Jugoslaviji Bali Kombetar Bitka za Srbiju Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Glavni štab Srbije Albanija u drugom svetskom ratu Peć Četnici u drugom svetskom ratu 2. kosovsko-metohijska brigada Prizren 22. srpska divizija NOVJ Italija u drugom svetskom ratu Saradnja četnika sa okupatorom Ilegala u ratu Borbe u Makedoniji 1944. Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju 2. udarni korpus NOVJ Britanija i Jugoslavija Šarplaninski partizanski odred 3. kosovsko-metohijska brigada Milan Zečar Podujevo Omladina u ratu 3. makedonska udarna brigada Avijacija u oslobodilačkom ratu Fadil Hodža Diverzije u oslobodilačkom ratu Komunistička partija Albanije Vranje Kraljevo Štampa u ratu Ismet Šaćiri 46. srpska divizija NOVJ Metohijski partizanski odred Završne operacije u Jugoslaviji 1. kosovsko-metohijska brigada 1. kosovska brigada 5. kosovsko-metohijska brigada 2. južnomoravski partizanski odred