🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Borbe za Čačak 1941.

Za ovaj pojam je pronađeno 45 hronoloških zapisa, 16 dokumenata i 25 fotografija.

Događaji

0. 6. 1941 U s. Trnavi (kod Čačka) održana okružna konferencija OK SKOJ-a za Čačak, Analiziran rad skojevske organizacije i postavljeni zadaci u vezi priprema za ustanak.

0. 6. 1941 U Čačku održan sastanak OK KPJ za Čačak. Diskutovano o političkoj situaciji i formiranju Čačanskog NOP odreda.

22. 6. 1941 Nemački vojni zapovednik Srbije naredio komesarskom ministru unutrašnjih poslova Milanu Aćimoviću da, prema ranijem sporazumu, u toku noći 22/23. juna pohapsi poznate komuniste Beograda, kao i sve učesnike španskog građanskog rata. Skrenuta je naročita pažnja i na gradove: Niš, Kragujevac, Užice, Čačak i rudnike Rtanj, Trepču i Bor.

0. 7. 1941 U Čačku grupa partizana Čačanskog NOP odreda zapalila senjak u krugu vojne kasarne. Izgorele su ogromne količine sena.

0. 7. 1941 U s. Rošcima i s. Viči (kod Čačka) formirani MNO odbori.

0. 7. 1941 U s. Trnavi (kod Čačka) formiran odbor NO fonda.

12. 7. 1941 Na pl. Jelici (na mestu Stjeniku), OK KPJ za Čačak formirao Čačanski NOP odred.

25. 7. 1941 U s. Prijevoru (kod Čačka) delovi Čačanskog NOP odreda napali žand. st., razoru žali 22 žandarma i zapalili opštinsku arhivu.

26. 7. 1941 Iz zasede kod s. Milićevaca (blizu Čačka), delovi Čačanskog NOP odreda napali kamion sa nemačkim vojnicima, ubili 8 vojnika i zaplenili 1 p. mitraljez i 9 pušaka.

0. 8. 1941 U s. Trbušanima (kod Čačka) formiran MNO odbor.

1. 8. 1941 Delovi Čačanskog NOP odreda oštetili prugu i presekli tt linije u neposrednoj okolini Čačka.

3. 8. 1941 Na putu Čačak-Kragujevac delovi Čačanskog NOP odreda presekli tt linije.

8. 8. 1941 Kod s. Brđana delovi Čačanskog NOP odreda porušili železničku prugu Čačak - G. Milanovac.

13. 8. 1941 U s. Mijokovcima (kod Čačka) formiran MNO odbor.

21. 8. 1941 Delovi Čačanskog NOP odreda na tri mesta razorili prugu Čačak-Kraljevo i uništili instalacije na ž. st. Zablaće.

21. 8. 1941 Kod s. Slatine (blizu Čačka) delovi čačanskog NOP odreda razrušili prugu i presekli tt stubove u dužini 1 km.

23. 8. 1941 Na putu Čačak-Kraljevo, kod Slatinske reke, delovi čačanskog NOP odreda napali nemačke vojnike u kamionu i naneli im gubitke.

25. 8. 1941 U s. Ljubiću (kod Čačka) delovi Čačanskog NOP odreda demolirali ž. st. i onesposobili za rad ložionicu.

26. 8. 1941 U s. Milićevcima (kod Čačka) Ljubićka četa Čačanskog NOP odreda napala nemački kamion u kome je poginulo 8 nemačkih vojnika a zaplenjeno 9 pušaka i p. mitraljez.

27. 8. 1941 U selima Slatina i Goričani (kod Čačka) delovi Čačanskog NOP odreda spalili opštinske arhive i demolirali ž. st. Slatina.

30. 8. 1941 U blizini Čačka delovi Čačanskog NOP odreda porušili prugu.

0. 9. 1941 Radnici Užica (sada: Titovo Užice), na zahtev VŠ NOP odreda Jugoslavije, napravili partizanski oklopni voz, koji će patrolirati i prevoziti na pruzi Čačak-Vardište.

0. 9. 1941 U selima D. Kravarici i Markovići (kod Čačka), na zboru građana, izabrani mesni NO odbori.

7. 9. 1941 Na pruzi Preljina-Brđani (kod Čačka) delovi Čačanskog NOP odreda srušili most. Tom prilikom se u reku srušili lokomotiva i 1 vagon teretnog voza koji je naišao iz Čačka.

17. 9. 1941 Kod ž. st. Trbušana (blizu Čačka) delovi Čačanskog NOP odreda porušili prugu i napali ž. st. Prijevor.

22. 9. 1941 Kod ž. st. Kratovske Stene (blizu Požege) Ariljska, Požeška i Moravička četa Užičkog NOP odreda i Dragačevska četa Čačanskog NOP odreda napale delove nemačkog 724. pešadijskog puka koji su se izvlačili iz Požege ka Čačku. Pod zaštitom avijacije, koja je u nekoliko navrata bombardovala naše položaje, ova nemačka jedinica se. uz gubitke, probila ka Čačku.

26. 9. 1941 Delovi čačanskog NOP odreda napali i zauzeli s. Preljinu (kod Čačka), rasterali vod žandarma i zaplenili 15 pušaka.

0. 10. 1941 U Čačku, na osnovu sporazuma između VŠ NOP odreda Jugoslavije i Draže Mihailovića, formiran zajednički partizansko-četnički Operativni štab. Pod njegovu komandu stavljeni: delovi Čačanskog i Kraljevačkog NOP odreda, Jelički četnički odred i četnici pod komandom generala Ljube Novakovića. Štab rukovodio jedinicama pri napadu na Kraljevo.

0. 10. 1941 U oslobođenom Čačku formirane partizanska milicija, železnička četa za opravku i održavanje vozova, obućarska i krojačka radionica.

1. 10. 1941 Čačanski NOP odred zajedno sa četnicima napao i zauzeo Čačak koji su branili 1. bataljon 749. puka nemačke 717. pešadijske divizije i vod žandarma. Nemačka posada se pod zaštitom avijacije povukla u pravcu Kraljeva, ali nije uspela da izvuče jednu kompletnu bateriju 75 mm, koja je pala u ruke našim jedinicama; pored toga zapaljen je jedan avion na pomoćnom aerodromu.

2. 10. 1941 U oslobođenom Čačku izabran GNO odbor.

15. 10. 1941 U Čačku izišao prvi broj -Novosti-, organa Čačanskog NOP odreda -Dr Dragiša Mišović-.

21. 10. 1941 Nemačka avijacija bombardovala Čačak i putnički voz kod grada. Srušeno nekoliko kuća i nastradalo nekoliko stanovnika.

2. 11. 1941 Komanda četničkih odreda jugoslovenske vojske naredila da se četnički odredi koji su učestvovali u blokadi Kraljeva povuku i krenu ka Čačku da ga, sa ostalim četničkim jedinicama, preotmu od partizana.

7. 11. 1941 Četnici Draže Mihailovića predali ultimatum Štabu Čačanskog NOP odreda: da se do 16 časova partizanska posada Čačka preda sa celokupnim naoružanjem, u protivnom će grad staviti pod artiljerijsku vatru. Pošto je Štab Čačanskog NOP odreda odbacio ultimatum, oko 1.500 četnika je napalo grad. Delovi Čačanskog NOP odreda, pošto su preoteli artiljerijsku bateriju i jedan tenk, u ogorčenoj borbi koja je trajala do 3 časa po ponoći, razbili su napadače, zarobivši oko 400 četnika i zaplenivši 4 mitraljeza, 4 p. mitraljeza, veći broj pušaka i dr.

7. 11. 1941 Između Kraljeva i Čačka četnici Draže Mihailovića mučki napali posadu i prateći vod partizanskih tenkova, ubili komandira tenkovske čete i zaplenili jedan tenk (drugi je, po sporazumu, bio kod četnika). Na isti način četnici preoteli i partizansku bateriju.

12. 11. 1941 Povodom izdaje četnika Draže Mihailovića napredne žene Čačka izdale proglas pozivajući sve rodoljubive žene da se zbiju u jedinstveni front protiv okupatora.

18. 11. 1941 U Čačku održan zbor građana na kome je manifestovano jedinstvo u borbi protiv okupatora.

18. 11. 1941 U Čačku održan sastanak između delegacije VŠ NOP odreda Jugoslavije i delegacije komandanta jugoslovenske vojske u otadžbini Draže Mihailovića u cilju likvidiranja nesporazuma i sukoba između četničkih i NOP odreda. Član VŠ NOP odreda Jugoslavije Aleksandar Ranković je izneo predlog za sporazum. Pošto predstavnici Draže Mihailovića nisu imali ovlašćenje za potpisivanje sporazuma, delegacije su se razišle.

19. 11. 1941 Nemačka avijacija bombardovala Čačak. Poginulo 5 a ranjeno 12 lica.

20. 11. 1941 U Čačku, na sastanku delegacije VŠ NOP odreda Jugoslavije i predstavnika komandanta jugoslovenske vojske u otadžbini Draže Mihailovića, potpisan sporazum koji je predviđao: obustavu svih neprijateljstava do 12 časova 21.XI tekuće godine; upućivanje svih snaga u borbu protiv okupatora i narodnih izdajnika; puštanje svih zarobljenika; obrazovanje mešovite komisije koja će utvrđivati uzroke sukoba, krivice i zločinačka dela; obrazovanje mešovitog ratnog suda; lica koja su dobrovoljno prešla na jednu ili drugu stranu mogu ostati gde su; zajedničkim snagama razoružati svaku grupu koja bi bila protiv jedne ili druge strane; saradnju u operacijama i održavanje novog sastanka delegacija.

25. 11. 1941 Otpočeo napad nemačke 342. i delova nemačke 704. pešadijske divizije, četnika, nedićevaca i ljotićevaca preko Ljubovije i Kosjerića u pravcu Užica (sada: Titovo Užice). Istovremeno su delovi nemačke 113. pešadijske divizije iz Kraljeva odbacili Kraljevački NOP odred ka Čačku.

28. 11. 1941 Kod sela Mrsaća, Samaile, Slatine, Mrčajevaca i Vraćevšnice nemačka 113. pešadijska divizija, uz sadejstvo kvislinških jedinica, savladala otpor delova Kraljevačkog, Kopaoničkog, Čačanskog i Kragujevačkog NOP odreda i ušla u Čačak i G. Milanovac.

11. 12. 1941 U Čačku nemačke vlasti obesile sekretara OK KPJ za Čačak i političkog komesara Čačanskog NOP odreda Ratka Mitrovica, narodnog heroja.

13. 12. 1941 Završena okupatorsko-kvislinška ofanziva. Nemačke snage, koje su uzele učešća u toj ofanzivi preduzele su -čišćenje- ostataka okruzenih NOP odreda na prostoriji Kraljevo - Kragujevac - pl. Rudnik - Valjevo - Ljubovija - Užice (sada: Titovo Užice) - Čačak.

Dokumenti

Saopštenje Komande mesta u Čačku od 2. oktobra 1941. o predaji oružja, zabrani samovolje i formiranju prekog suda

Naredba Komande mesta u Čačku od 3. oktobra 1941. o regulisanju lične i imovinske bezbednosti, robno-novčanog prometa i drugih pitanja

Naređenje Vrhovnog komandanta NOP odreda Jugoslavije druga Tita od 9 oktobra 1941 god. Ivanu Milutinoviću i Sretenu Žujoviću da dostave popis zaplenjenog ratnog materijala od Nemaca u Užicu i Čačku i dostavljaju oružje i municiju po odobrenju i raspodeli koju učini Vrhovni štab

Izjava grupe aktivnih i rezervnih oficira iz Čačka od 14. oktobra 1941. o pristupanju NOP-u radi borbe protiv okupatora i kvislinga

Naređenje Štaba četničkih odreda Čačak od 6. novembra 1941. za napad na partizane u Čačku

Izveštaj komandanta četničkih odreda Čačak od 6. novembra 1941. Draži Mihailoviću o situaciji pred napad na Čačak

Pismo komandanta četničkih odreda Čačak od 6. novembra 1941. političkom komesaru čačanskog NOP odreda povodom sukoba između četnika i partizana 

Ultimativni uslovi sporazuma komandanta četničkih odreda Čačak od 6. novembra 1941. komandantu Čačanskog NOP odreda

Zahtev komandanta četničkih odreda Čačak od 6. novembra 1941. komandantu Čačanskog NOP odreda da prihvati četničke uslove za prekid oružane borbe

Ultimatum komandanta četničkih odreda Čačak od 7. novembra 1941. komandantu Čačanskog NOP odreda za predaju oružja i potčinjavanje četničkom komandovanju

Zapovest Štaba četničkih odreda Čačak od 7. novembra 1941. za napad na partizanske snage u Čačku

Izveštaj Borbe od 8 XI 1941 god. o neuspelom napadu četnika na Užice i čačak

Naredba Komande mesta u Čačku od 10. novembra 1941. o prijavljivanju muškaraca od 18 do 50 godina starosti i o otvaranju radnji i drugih lokala

Proglas naprednih žena Čačka od 12 novembra 1941 god. povodom izdaje četnika Draže Mihailovića

Izveštaj Borbe od 20 XI 1941 god. o bombardovanju čačka

Proglas štaba Užičkog NOP odreda od 23 novembra 1941 god. narodu Užičkog okruga povodom neprijateljskog rada petokolonaških elemenata u Užicu i Čačku

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

Italijanski zločini u Jugoslaviji Gornji Milanovac Kraljevački partizanski odred Politički komesari u NOR-u Saradnja četnika sa okupatorom 342. pešadijska divizija Borbe u Srbiji 1943. Narodno oslobodilački odbori Užice Zemun 704. pešadijska divizija Kragujevac Bolnice u oslobodilačkom ratu Užička Požega Luftwaffe u Jugoslaviji Omladina u ratu Ivan Milutinović Ratko Mitrović Operacija Užice Kragujevački partizanski odred Saradnja partizana i četnika 1941. Avijacija u oslobodilačkom ratu Milan Aćimović Ranjenici u ratu Četnički zločini Obrazovanje u oslobodilačkom ratu Španski borci u oslobodilačkom ratu Dragačevo Streljanja u oslobodilačkom ratu Italija u drugom svetskom ratu Čačak Kraljevo Priboj Zarobljenici u ratu Valjevo Narodni heroji Jugoslavije Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Ljubo Novaković Srpski dobrovoljački odredi (ljotićevci) Čačanski partizanski odred "Dragiša Mišović" Nemački zločini u Srbiji 1941. Vrhovni štab NOVJ Četnici u drugom svetskom ratu Oklopni vozovi u oslobodilačkom ratu Josip Broz Tito Beograd Opsada Kraljeva 1941. Ustanak u Srbiji 1941. Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Borbe u Srbiji 1942. Četnici u ustanku Napad četnika na Užice 1941. Žene u ratu Zasede u oslobodilačkom ratu Diverzije u oslobodilačkom ratu Radoslav Đurić Užički partizanski odred "Dimitrije Tucović" Niš SKOJ Aleksandar Ranković Srpska državna straža (nedićevci) Borbe za Gornji Milanovac 1941. Dragoljub Draža Mihailović Logor Banjica Prijepolje 717. pešadijska divizija Sreten Žujović