🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Bosanska Gradiška u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 31 hronoloških zapisa, 29 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

0. 10. 1941 Formiran OK KPJ za Kozaru. (Nosio i nazive: OK KPJ za Prijedor, -za teritoriju 2. krajiškog NOP odreda- i za Prijedor, Bos. Novi, Bos. Dubicu i Bos. Gradišku.)

23. 10. 1941 Drugi krajiški NOP odred zauzeo s. G. Podgradce (kod Bos. Gradiške), spalio pilanu -Našička- i žand. st. i razoružao miliciju i domobransku četu (zaplenjeno 240 pušaka). Nekoliko ustaša i žandarma održalo se u školi do sutradan, kada su uspeli da se izvuku iz sela.

26. 11. 1941 Kod s. Jablanice (blizu Bos. Gradiške) ustaše naterale u reku i pobile oko 170 seljaka pohvatanih u napadu na pl. Kozaru, a oko 200 dečaka i devojčica odvele u Dubicu.

25. 12. 1941 Na zboru u s. G. Podgradcima (srez Bos. Gradiška) izabran opštinski NO odbor.

7. 3. 1942 U s. Podgradcima (kod Bos. Gradiške) održana okružna konferencija SKOJ-a za Kozaru. Izabran je OK SKOJ-a za Kozaru i prenete su direktive PK SKOJ-a za formiranje organizacija NOSOBiH.

18. 1. 1943 U s. Karađorđevu (kod Bos. Gradiške) delovi 2. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ posle dvadesetočasovne borbe savladali žandarme, ubivši 2, ranivši 7 i zarobivši 20 žandarma i zaplenivši 2 p. mitraljeza i 27 pušaka.

20. 1. 1943 Kod s. Vrbaške i s. Dragelja (blizu Bos. Gradiške) jedinice 2. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ odbile napad 4. ustaškog bataljona iz Bos. Gradiške i jednog nemačkog bataljona i s. Srednje Topole i prinudile ih na povlačenje u polazne garnizone. Neprijatelj je imao 9 mrtvih i 28 ranjenih.

21. 1. 1943 Na putu Banja Luka - Bos. Gradiška jedinice 2. i 5. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ napale domobrane i žandarme u s. Klašnicama i drugim uporištima, te zauzele s. Krnete i s. Klašnice, a u ovom selu zapalile zgradu opštine i žand. stanicu.

5. 3. 1943 Na šumskoj pruzi Bos. Gradiška - s. G. Podgradci delovi 5. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ napali i spalili dva ustaško-domobranska teretna voza. Poginulo je 8, ranjeno 30 i zarobljeno 15 ustaša i domobrana.

7. 5. 1943 S linije Bos. Dubica - Bos. Kostajnica - Bos. Novi - Prijedor - Lijevče polje - Bos. Gradiška delovi nemačke 114. lovačke divizije i domobranskog 2. korpusa (ukupno 9 bataljona) počeli devetodnevni koncentrični napad (operaciju -Ulrih-) u cilju uništenja 5. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ na Kozari i Prosari. Brigada je, veštim manevrima, izbegla sukobe s jačim neprijateljskim kolonama i gotovo bez gubitaka se održala na pl. Kozari.

23. 9. 1943 U s. Razboju (kod Bos. Gradiške) dva bataljona 5. krajiške udarne brigade 11. udarne divizije NOVJ napali žand. stanicu i posle šestočasovne borbe zarobili 54 žandarma. Poginulo je 6 žandarma, dok su bataljoni imali 5 ranjenih. Zaplenjeno: 2 p. mitraljeza i 58 pušaka.

20. 11. 1943 U Lijev ču polju (kod Bos. Gradiške), po naređenju Štaba 5. udarnog korpusa NOVJ, formiran Građiško-lijevčanski NOP odred, jačine 80 boraca.

31. 12. 1943 Glavnina 5. udarnog korpusa NOVJ, ojačana dvema brigadama 1. proleterskog udarnog korpusa NOVJ (ukupno 8 brigada, 5 odreda i 3 diviziona artiljerije formiranih u pet grupa), otpočela prvu banjolučku operaciju s ciljem da zauzimanjem Banje Luke, Bos. Gradiške i Prijedora privuče na sebe jače nemačke snage iz istočne Bosne i time olakša odbranu 3. udarnog korpusa NOVJ. Prve tri grupe su zauzele veći deo Banje Luke, ali zbog neuspeha četvrte grupe da zauzimanjem Bos. Gradiške spreči dolazak pojačanja opkoljenom garnizonu, napadi su obustavljeni 2. januara. Poginulo je i ranjeno oko 600 i zarobljeno 990 neprijateljskih vojnika, dok su jedinice NOVJ imale oko 200 mrtvih i 400 ranjenih.

10. 1. 1944 Jače nemačke, ustaške i domobranske snage iz Bos. Gradiške i s. Ivanjske otpočele napad na slobodnu teritoriju Kozare, ali su ih 6, 8. i 11. krajiška udarna brigada 4. udarne divizije NOVJ, Kozarski i Gradiško-lijevčanski NOP odred razbili i odbacili u polazne garnizone.

3. 4. 1944 Delovi 11. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ napali žandarme u s. Mašićima (kod Bos. Gradiške). Poginulo je 16 žandarma. Brigada je imala 1 mrtvog i 2 ranjena borca.

15. 5. 1944 Na pruzi Prijedor - Bos. Novi Gradiško-lijevčanski NOP odred srušio neprijateljski voz. Poginulo je i ranjeno 70 neprijateljskih vojnika.

4. 6. 1944 Na pruzi između Bos. Novog i s. Brezičana Gradiško-lijevčanski NOP odred srušio neprijateljski voz. Poginulo je i ranjeno oko 70 neprijateljskih vojnika.

17. 6. 1944 Kod s. Dobrljina (na pruzi Bois. Novi - Kostajnica) delovi 11. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ, u sadejstvu sa delovima Kozarskog i Gradiško-lijevčanskog NOP odreda, minama uništili neprijateljski voz od 11 vagona. Neprijatelj je imao oko 40 mrtvih i veći broj ranjenih. Gubici jedinica NOVJ: 4 ranjena borca.

26. 6. 1944 Na r. Savi (između s. Bistrice i s. Orahova) Gradiško-lijevčanski NOP odred vatrom iz protivtenkovske puške potopio ustaški brod koji je plovio od Bos. Gradiške za Jasenovac.

10. 7. 1944 U s. G. Podgracima (kod Bos. Gradiške), u prisustvu 430 delegata, završila dvodnevni rad II okružna konferencija USAOJ-a za Kozaru.

21. 7. 1944 Jedanaesta brigada 4. udarne divizije NOVJ i Kozarski i Gradiško-lijevčanski NOP odred napali na Bos. Dubicu koju su branile ustaše. Napad nije uspeo zbog dolaska pojačanja neprijatelju. U borbi je izbačeno iz stroja oko 150 ustaša. Brigada je imala 2 mrtva i 18 ranjenih boraca.

28. 7. 1944 Naredbom Štaba 5. udarnog korpusa NOVJ, od Kozarskog, Gradiško-lijevčanskog i Timarskog NOP odreda formirana Kozarska grupa NOP odreda.

18. 9. 1944 Otpočela druga banjolučka operacija 5. udarnog korpusa NOVJ protiv nemačkih, ustaško-domobranskih i četničkih snaga (ukupne jačine oko 15.000 vojnika) s ciljem da se zauzme prostorija Banja Luka - Bos. Gradiška - Kotor Varoš. Posle trodnevnih borbi zauzeta je skoro cela Banja Luka, izuzev utvrđenja Kaštel. Međutim, neprijatelju je stiglo pojačanje, pa grad nije potpuno zauzet, a operacija se završila tek 27. septembra. Gubici neprijatelja: velik broj mrtvih; a predalo se ili je zarobljeno 3.366 vojnika. Zaplenjene su velike količine naoružanja i druge ratne opreme. Gubici 5. udarnog korpusa NOVJ: 154 poginula, među kojima i zamenik komandanta 13. krajiške udarne brigade Nikola Bokan, narodni heroj.

27. 9. 1944 VŠ NOV i POJ naredio Štabu 6. korpusa NOVJ: dejstvima izvesnih delova toga korpusa u rejonu Bosanske i Nove Gradiške olakšati borbe jedinica 5. udarnog korpusa NOVJ oko Banje Luke; izvestiti da li neprijatelj prikuplja snage u Bos. Gradiški, Novoj Gradiški, Slav. Brodu i Derventi. Ujedno ga obavestio da se priprema napad na Bosansku Gradišku.

27. 9. 1944 Nastupajući iz Bos. Gradiške radi deblokade snaga u Banjoj Luci, nemačka borbena grupa -Panvic- odbacila 8. krajišku udarnu brigadu 4. udarne divizije NOVJ i 13. krajišku udarnu brigadu 39. divizije NOVJ na istočne padine pl. Kozare i prodrla u Šibića Han.

28. 9. 1944 U rejonu s. Klašnica spojile se nemačke borbene grupe -Panvic- i -Rudno-, zatim produžile dejstva ka Banjoj Luci i deblokirale posadu. Jedinice 5. udarnog korpusa NOVJ povukle su se s linije Banja Luka - Bos. Gradiška na istočne padine pl. Kozare i u okolini Banje Luke.

12. 10. 1944 Po naredbi Štaba 5. korpusa NOVJ, od Kozarske grupe NOP odreda (Kozarskog, Gradiško-lijevčanskog i Timarskog) i novih boraca formirana 20. krajiška NOU brigada.

4. 1. 1945 Kod s. Dubrave (na putu Banja Luka - Bos. Gradiška) delovi 39. divizije 5. udarnog korpusa NOVJ napali iz zasede kolonu od 200 milicionera i naneli joj gubitke od 6 mrtvih, 10 ranjenih i 14 zarobljenih.

7. 2. 1945 U Lijevču polju i s. G. Dolini (kod Bos. Gradiške) jedinice 53. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ napale i razbile četnike i ustaše i nanele im velike gubitke, a same imale 3 mrtva i 10 ranjenih.

22. 4. 1945 Jedinice 10. udarne divizije 5. udarnog korpusa JA oslobodile Banju Luku, pošto su se nemačke i ustaško-domobranske jedinice uglavnom izvukle u pravcu Bos. Gradiške.

23. 4. 1945 Jedinice 2. armije JA, posle višečasovne borbe protiv nemačko-ustaških jedinica, oslobodile Bos. Gradišku i iste noći prešle na levu obalu r. Save i oslobodile Staru Gradišku.

Dokumenti

Izveštaj Kotarske oblasti Bosanska Gradiška od 3. novembra 1941. Ustaškom redarstvu Banjaluka o otpremljenim licima u koncentracioni logor

Izvještaj kotarske oblasti u Bos. Gradišci od 31 decembra 1941 god. o borbama u Gradiškom srezu

Proglas Okružnog komiteta KPJ za Prijedor, Bosanski Novi, Bosansku Dubicu i Bosansku Gradišku iz januara 1942 god. Srbima, Hrvatima i muslimanima povodom ustaških zločina

Zapovijest Štaba Četvrte NOU divizije od 19 januara 1943 god. štabovima Druge i Pete krajiške brigade za odlazak na teren Karana i Kozare i za rušenje komunikacija Banja Luka - Prijedor, Bosanski Novi - Volinja i Banja Luka - Bosanska Gradiška

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 23 januara 1943 god. Štabu Prve proleterske divizije za presecanje komunikacije Banja Luka - Bosanska Gradiška i vezivanje neprijateljskih snaga za Banju Luku

Naređenje Štaba Prve brigade Prve proleterske divizije od 23 januara 1943 god. štabovima Drugog, Trećeg i Šestog bataljona za napad na Klašnicu i Trapiste i rušenje druma Banja Luka - Bosanska Gradiška

Obavještenje Štaba Prvog bosanskog NOU korpusa od 25 januara 1943 god. Štabu Pete NOU divizije o borbama oko Banje Luke, Bpsanske Gradiške i Sanskog Mosta

Izvještaj Štaba Prve brigade od 29 januara 1943 god. Štabu Prve proleterske divizije o situaciji kod neprijatelja u Banjoj Luci i na komunikaciji Banja Luka - Gradiška

Naređenje štaba Jedanaeste NOU divizije od 30 oktobra 1943 god. štabovima Pete i Četrnaeste brigade za dejstvo između Rijeka Vrbasa i Save i komunikacije Gradiška-Klašnice

Izvještaj političkog komesara Četvrte NOU divizije od 16 novembra 1943 god. Štabu Petog korpusa NOV Jugoslavije o formiranju Gradiško-lijevčanskog NOP odreda

Zapovijest Štaba Petog korpusa NOVJ od decembra 1943 god. za napad na Banju Luku i Bos. Gradišku

Dnevni izvještaj Glavnostožernog ureda oružanih snaga NDH od 4 januara 1944 o borbama s jedinicama NOV na području Bos. Gradiške, Banje Luke, Sokolca i Bileće

Izveštaj političkog komesara Zapadne grupe odreda od 11. januara 1944. političkom komesaru 6. korpusa NOVJ o borbama u rejonu Stare Gradiške i o političkom radu podređenih jedinica

Izvještaj Štaba Četvrte NOU divizije Štabu Petog korpusa NOVJ o borbama u Banjoj Luci, Bos. Gradiški i na području Bosanske Krajine u vremenu od 26 decembra 1943 do 10 januara 1944 godine

Izvještaj Jedanaeste krajiške brigade Štabu Četvrte NOU divizije o akcijama na komunikaciji Banja Luka - Bos. Novi i o napadima na Bosan. Gradišku u vremenu od 26 decembra 1943 do 14 januara 1944 godine

Naređenje Štaba 4. NOU divizije od 29. aprila 1944. štabovima Podgrmečkog, Kozarskog i Gradiško-lijevčanskog NOP odreda za ulazak diverzantskih četa u sastav odreda i za rad sa njima

Zapovijest Zapovjedništva 4. lovačkog zdruga od 1. jula 1944. za povlačenje dijelova ovog zdruga iz Klašnice i Bosanske Gradiške

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 3. septembra 1944. o napadu, na saobraćaj na komunikaciji Vlasinje - Banja Luka - Bosanska Gradiška

Zapovijest Štaba 5. korpusa NOVJ od 16. septembra 1944. štabovima potčinjenih divizija za napad na Banju Luku i Bosansku Gradišku

Izvještaj komandanta Operativne grupe od 25. septembra 1944. štabu 5. korpusa NOVJ o borbama u zahvatu komunikacije Banja Luka - Bosanska Gradiška

Izvještaj komandanta Operativne grupe od 26. septembra 1944. Štabu 5. korpusa NOVJ o borbama na pravcu Banja Luka Bosanska Gradiška

Zahtev Štaba 5. korpusa NOVJ od 27. septembra 1944. Savezničkoj vojnoj misiji za bombardovanje mosta kod Gradiške

Izvještaj Glavnog stožera Ministarstva oružanih snaga NDH od 30. decembra 1944. o borbama oko Nevesinja, Foče, Banje Luke, Bosanske Gradiške i u dolini Drine

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile Jugoslovenske armije od marta 1945. o izviđanju i ometanju saobraćaja na komunikacijama Gospić - Otočac - Bihać i Banjaluka - Bosanska Gradiška

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile Jugoslovenske armije od marta 1945. o napadu na nemačka komandna mesta u Nebljusima i Donjem Lapcu i o izviđanju komunikacija Banja Luka - Bosanska Gradiška, Gospić - Ogulin i Gospić - Bihać

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile Jugoslovenske armije od 8. marta 1945. o izviđanju i ometanju saobraćaja na komunikacijama Bosanska Gradiška - Banjaluka i Slavonski Brod - Novska

Zapovijest Štaba 45. divizije JA od 24. aprila 1945. štabovima potčinjenih jedinica za dejstva duž komunikacije Bosanska Gradiška - Bosanska Dubica

Izvještaj Štaba 45. divizije od 3. maja 1945. Štabu 2. armije JA o petnaestodnevnim borbama za oslobođenje Doboja, Bosanske Gradiške i Bosanske Dubice

Izvještaj Štaba 20. krajiške brigade od 7. maja 1945. Štabu 39. udarne divizije JA o dejstvima u aprilu na sektoru Bosanska Gradiška-Bosanski Novi

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

Prva banjalučka operacija Ustaški zločini 1941. Kozara u oslobodilačkom ratu Ogulin USAOJ 114. lovačka divizija Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. Operacija Weiss 4. lovački zdrug (NDH) Slavonski Brod Obrazovanje u oslobodilačkom ratu Sokolac Zasede u oslobodilačkom ratu Kozarska Dubica 5. udarni korpus NOVJ (2. bosanski) Genocid u NDH Prijedor Logor Stara Gradiška 2. krajiški partizanski odred Danilo Lekić Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Četnici u drugom svetskom ratu Zimske operacije u Jugoslaviji 1943/1944 Gospić Foča 5. krajiška (kozarska) udarna brigada 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) Sanski Most 1. proleterski korpus NOVJ Druga banjalučka operacija Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Završne operacije u Jugoslaviji Otočac Bitka na Lijevča polju Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Doboj 39. krajiška divizija NOVJ 11. krajiška udarna brigada 53. srednjobosanska divizija NOVJ Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu SKOJ 5. krajiška udarna divizija NOVJ Donji Lapac 13. krajiška udarna brigada Savezničko bombardovanje Vermahta u Jugoslaviji 1. lovačka eskadrila NOVJ 4. krajiška divizija NOVJ 2. krajiška udarna brigada 1. proleterska divizija NOVJ 6. slavonski korpus NOVJ Bileća Nova Gradiška Josip Broz Tito Bihać Banja Luka Logor Jasenovac Bosanski Novi Narodni heroji Jugoslavije 45. srpska divizija NOVJ Partizanska avijacija Bosanska Kostajnica Nevesinje Diverzije u oslobodilačkom ratu Kozarski partizanski odred Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Politički komesari u NOR-u Ustanak u NDH Saradnja četnika sa okupatorom Avijacija u oslobodilačkom ratu Narodno oslobodilački odbori 8. krajiška brigada 11. krajiška divizija NOVJ Derventa 20. krajiška udarna brigada