🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Danilovgrad u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 67 hronoloških zapisa, 59 dokumenata i 4 fotografija.

Događaji

15. 7. 1941 Ustanici razoružali italijanske postaje u Spužu (kod Danilovgrada) i manastiru Ostrogu (kod Nikšića). Zarobljeno 20 karabinijera.

20. 7. 1941 U oštrim borbama ustaničke snage (oko 2.000 boraca) zauzele Danilovgrad a italijanski bataljon na Bralenovici prinudili na predaju. Poginulo oko 14, ranjeno oko 70 i zarobljeno oko 825 italijanskih vojnika i oficira. Zaplenjeno: 14 topova, 18 minobacača, 12 mitraljeza, 50 p. mitraljeza, oko 1000 pušaka i mnogo druge opreme.

1. 8. 1941 Delovi italijanske divizije -Kačatori dele Alpi-, prilikom prolaska kroz pješivačka sela Zagorak i Cerovo (kod Danilovgrada) ubili šest ljudi.

0. 9. 1941 U s. Gostilju (kod Titograda) održana partijska konferencija danilovradskog sreza. Prisustvovalo oko 25 delegata. Podnet izveštaj o političkim, organizacionim i vojnim pitanjima. Izabran novi MK KPJ za Danilovgrad.

17. 9. 1941 Formirani ilegalni NO odbori u selima Veljem Brdu, Klikovačama i Novom Selu (kod Danilovgrada).

26. 9. 1941 Kod s. Stubice, na putu Danilovgrad-Nikšić, gerilske jedinice iz sastava Nikšićkog NOP odreda i jedna grupa gerilaca iz Bjelopavlića napale neprijateljski transport, nanele mu gubitke od 3 mrtva i 10 ranjenih vojnika, uništile 2 kamiona sa žitom i 2 teška mitraljeza i zaplenile 6 pušaka, 5 revolvera i izvesnu količinu drugog ratnog materijala.

28. 9. 1941 U rejonu s. Stubice (na putu Danilovgrad-Nikšić) 40 gerilaca iz Pješivaca i Vražegrmaca uništili dva italijanska kamiona s 3 vojnika. Sutradan kao odmazdu za akciju kod s. Stubice, italijanski vojnici 30. septembra zapalili s. Stubicu i s. Paprati (kod Nikšića).

0. 10. 1941 U s. Kolašinovićima (kod Danilovgrada) na konferenciji predstavnika seoskih NO odbora izabran NO odbor opštine jelenačke (srez Danilovgrad).

0. 10. 1941 Izabran NO odbor opštine vražegrmske (srez Danilovgrad).

26. 10. 1941 U s. Martinićima (kod Danilovgrada) vođeni pregovori između predstavnika italijanske komande u Crnoj Gori i predstavnika GŠ NOP odreda za Crnu Goru i Boku. Italijanski oficiri su tražili: da se oružje preda kmetovima na čuvanje; da se partizani vrate kućama (suđeno će biti samo vođama i onima koji su ubijali italijanske vojnike); ako im se zahtevi odbiju, oni će za svakog ubijenog italijanskog vojnika streljati 100 Crnogoraca. Predstavnici GŠ odbili su te zahteve i izjavili da će za svakog nevino ubijenog Crnogorca ubiti 10 italijanskih vojnika. Postignut je sporazum o razmeni 20 zarobljenih italijanskih vojnika za 17 interniranih Crnogoraca.

0. 11. 1941 U selu Krvavču (kod Danilovgrada) održan sastanak 75 predstavnika svih opština danilovgradskog sreza, na kome je izabran SNO odbor.

6. 11. 1941 Partizani prekinuli tt veze između Nikšića i Danilovgrada.

28. 11. 1941 Na Šarenoj ploči (na putu Danilovgrad-Nikšić) delovi NOP odreda -Bijeli Pavle- srušili most, pokidali tt veze i razrušili put.

28. 11. 1941 Iz Danilovgrada oko tri italijanske čete izvršile ispad u obližnia sela Pažiće i Sekuliće da pljačkaju i da odvode stanovnike u internaciju. Delovi NOP odreda -Bijeli Pavle- i meštani tih sela, u šestočasovnoj borbi, odbacili su ih u grad i naneli im gubitke od oko 20 mrtvih i ranjenih i 5 zarobljenih. Partizani su imali 1 mrtvog i 4 ranjena borca.

3. 12. 1941 U rejonu Žute grede (na putu Danilovgrad-Nikšić) delovi Petrušinsko-pavkovićkog i Vražegrmskog bataljona iz zasede napali dva neprijateljska kamiona i posle kraće borbe zarobili 13 italijanskih vojnika a zaplenili oba kamiona. Partizani nisu imali gubitaka.

6. 12. 1941 Delovi NOP odreda -Bijeli Pavle- napali italijansku pionirsku četu koja je popravljala porušeni put Danilovgrad - s. Bogetići. Zarobili su 29 vojnika, 1 oficira i 2 narednika.

7. 12. 1941 Kod s. Veljeg Brda (blizu Titograda) delovi Lješkopoljskog partizanskog bataljona Zetskog NOP odreda porušili put Podgorica-Danilovgrad u dužini oko 250 m i pokidali tt veze.

28. 12. 1941 Partizani Kosovoluškog i Komansko-zagaračkog bataljona NOP odreda -Bijeli Pavle-, pod neprijateljskom vatrom, na nekoliko mesta razrušili put Podgorica (sada: Titograd) - Danilovgrad.

0. 1. 1942 Opštinski NO odbor s. Komana (kod Danilovgrada) uoutio proglas narodu komanske opštine: poziva ga da osudi domaće izdajnike i njihovu saradnju sa okupatorom, a da partizanima pruži podršku preko NO odbora i drugih organa narodne vlasti.

16. 1. 1942 Iz rejona Podgorice (sada: Titograd) stiglo u Danilovgrad oko 2000 italijanskih vojnika iz sastava divizija -Taro- s ciljem da probiju partizanske položaje i deblokiraju garnizon u Nikšiću koji su od decembra 1941. držale u opsadi jedinice Nikšićkog NOP odreda.

17. 1. 1942 Jače snage iz sastava divizije -Taro-, podržane artiljerijskom vatrom, pokušale da iz Danilovgrada prodru u Nikšić i deblokiraju tamošnji garnizon. Neprijatelja su na položajima kod Žute grede, Obadova brijega i Zagrede dočekale jedinice NOP odreda -Bijeli Pavle-, Nikšićkog i Lovćenskog NOP odreda i, posle jednodnevne jake borbe, primorale da se povuče uz gubitke od oko 300 mrtvih i ranjenih. Zaplenjeno: 3 mitraljeza, 7 p. mitraljeza, 1 laki minobacač sa oko 200 mina, veći broj pušaka, 2 revolvera i oko 10.000 metaka. Istog dana iz Nikšića su italijanske snage vršile napad ka Danilovgradu radi sadejstva sa glavnim snagama, ali su ih delovi Nikšićkog NOP odreda odbacili u grad. U borbi kod Danilovgrada partizani su imali gubitke od 9 mrtvih i 10 ranjenih.

2. 2. 1942 NO odbor s. Zagrede (kod Danilovgrada) uputio pismo Štabu Lovćenskog NOP odreda u kome se predlaže: trebalo bi nekoliko grupa partizana uputiti u Hercegovinu, Boku, Albaniju i Sandžak da kupe izvesnu količinu hrane za prehranu siromašnog stanovništva; hrana u žitu i stoci mogla bi se nabaviti i u obliku dobrovoljnih priloga.

3. 2. 1942 Italijanske vlasti internirale 60 zatvorenika iz Danilovgrada u Skadar.

4. 2. 1942 Manje italijanske snage ponovo pokušale da se iz Danilovgrada probiju prema Nikšiću i deblokiraju tamošnji garnizon italijanske divizije -Taro-, ali su ih jedinice NOP odreda -Bijeli Pavle- i Pješivačkog bataljona odbacile.

4. 2. 1942 Italijanski avioni bezuspešno bombardovali manastir Ostrog (kod Danilovgrada), gde je bila smeštena bolnica NOP odreda -Bijeli Pavle-.

8. 2. 1942 U manastiru Ostrogu (kod Danilovgrada) na inicijativu PK KPJ za Crnu Goru, Boku i Sandžak i člana Politbiroa CK KPJ i VŠ NOP i DV Jugoslavije Ivana Milutinovića, održana Skupština crnogorskih i bokeljskih rodoljuba, kojoj je prisustvovalo 65 delegata iz svih krajeva Crne Gore i Boke. Izabrani su: NO odbor za Crnu Goru i Boku (u koji su ušli predstavnici iz svih srezova), Plenum odbora (22 člana), Izvršni odbor (3 člana). Pred NO odbor za Crnu Goru i Boku postavljeni su ovi zadaci: da organizuje i čvršće međusobno poveže sve NO odbore (seoske, opštinske i sreske); da se stara o ishrani stanovništva i partizanskih jedinica i da celokupan narod pokrene u borbu protiv okupatora i pete kolone. Skupština je rezolucijom i proglasom pozvala narod da bude jedinstven i odlučan u borbi protiv okupatora i svih njegovih pomagača.

14. 2. 1942 Posle više bezuspešnih pokušaja da iz Danilovgrada prodru u Nikšić i deblokiraju 207. puk italijanske divizije -Taro-, jake italijanske snage (47. ojačani pešadijski puk divizije -Alpi Graje-, 2. i 4. grupa alpinaca -Vale- i dva diviziona artiljerije), uz pomoć četničkih jedinica preduzele napad glavnim pravcem Danilovgrad-Nikšić. Nakon petodnevnih borbi one su savladale odbranu (jedinice NOP odreda -Bijeli Pavle- i delovi Nikšićkog NOP odreda) i 19. februara prodrle u Nikšić. Neprijatelj je imao oko 30 mrtvih i znatan broj ranjenih, dok su gubici partizanskih jedinica bili mali.

17. 2. 1942 U Danilovgradu sklopljen sporazum između predstavnika italijanskih okupacionih vlasti (komandanta divizije -Taro-) i predstavnika tzv. narodne vojske za Crnu Goru i Hercegovinu o saradnji u zajedničkoj borbi protiv narodnooslobodilačkog pokreta.

11. 3. 1942 U s. Višu (kod Danilovgrada) od italijanske artiljerijske vatre poginulo 13 boraca iz NOP odreda -Bijeli Pavle-, među kojima i komandant 1. udarnog partizanskog bataljona Đurović Vidoje Keša, narodni heroj.

12. 3. 1942 GŠ NOP odreda za Crnu Goru i Boku naredio Nikšićkom NOP odredu da sa odredom -Bijeli Pavle-, preduzme najenergičnije akcije protiv četnika u s. Bogetićima, na pravcu Danilovgrad-Nikšić.

12. 4. 1942 Delovi 47. italijanskog pešadijskog puka iz Nikšića i četnici od Podgorice i Danilovgrada izvršili upad u Nikšićku župu. Jedinice Nikšićkog NOP odreda, odreda -Bijeli Pavle- i Zetskog NOP odreda su im pružile snažan otpor, ali su se morale povući. Tom prilikom su italijanski vojnici i četnici popalili sela Bršno i Laz, a u Nikšićkoj župi opljačkali sve što se moglo nositi i vršili teror nad stanovništvom.

6. 11. 1942 Iznad s. Oranog Dola (kod Danilovgrada) poginuo Veljko Radulović Mijo, narodni heroj.

7. 1. 1943 U s. Bandićima (kod Danilovgrada), u borbi protiv četnika, poginuo član ilegalnog partijskog međuopštinskog rukovodstva Radoje Jovanović, narodni heroj.

23. 4. 1943 Delovi novoformiranog Bjelopavlićkog partizanskog bataljona napali obezbeđenje italijanskog logora u blizini Danilovgrada i ranili 3 italijanska vojnika. Talijanske vlasti su istoga dana, za odmazdu, pohapsile stanovništvo s. Sekulića i internirale 83 rodoljuba.

0. 10. 1943 Na putu s. Gostilje - s. Martinići (kod Danilovgrada) grupa od 30 partizana napala iz zasede italijanski bataljon i zarobila 500 italijanskih vojnika i zaplenila 320 mazgi i konja natovarenih municijom i hranom.

0. 10. 1943 Nemačka 118. lovačka divizija, ojačana delovima 7. SS divizije -Princ Eugen-, zauzela Danilovgrad i ovladala Crnogorskim primorjem, razoružala delove italijanske divizije -Taurinenze- i sprečiia jačanje narodnog ustanka koji je tamo masovno buknuo u vreme kapitulacije Italije.

14. 10. 1943 Na prostoru Ostroga (kod Nikšića) 5, crnogorska udarna brigada 3. udarne divizije NOVJ razbila četnički Zetski odred i u manastiru Ostrogu delom snaga opkolila Štab četničkih snaga Crne Gore, Sandžaka i Boke (sa njegovim komandantom Blažom Đukanovićem i komandantom Južnog fronta Bajom Stanišićem), a 3. i 4. bataljon ovladali svim selima duž leve obale r. Zete do blizu Danilovgrada. Posle petodnevnih borbi protiv četnika i nemačke intervencije iz Nikšića i Danilovgrada 18. oktobra uništen je u manastiru četnički štab (10 članova i 16 pratilaca). Brigada je u svim borbama imala 5 mrtvih i 20 ranjenih. Zaplenjena su 4 magacina (hrane, municije, oružja, sanitetskog materijala i odeće).

16. 10. 1943 Jedinice 5. crnogorske udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ, posle trodnevnih borbi, sprečile prodor jakih delova nemačkog 750. puka iz Danilovgrada i slabijih nemačkih snaga iz Nikšića, preduzet u cilju deblokiranja Štaba četničkih snaga za Crnu Goru u manastiru Ostrogu. Poginulo je preko 40, ranjen veći broj i zarobljeno 18 nemačkih vojnika, a uništena su 3 kamiona i putnički automobil.

10. 11. 1943 U rejonu s. Gostilja (kod Danilovgrada) četnički Zetski odred i delovi nemačke 181. pešadijske divizije, uz sadejstvo tenkova, napali italijansku partizansku brigadu -Aosta- i u ogorčenoj borbi naneli joj gubitke u ranjenima.

21. 11. 1943 Delovi 359. puka nemačke 181. pešadijske divizije, sa četnicima i italijanskim fašistima, pokušali da odbace delove 5. crnogorske udarne brigade 3. udarne divizijo NOVJ i jedinice Zetskog NOP odreda iz Bjelopavlića, Posle jednodnevne borbe na pravcu s. G. Martinića i s. Slatine neprijatelj je odbačen ka Danilovgradu i Spužu uz gubitke od 57 poginulih i većeg broja ranjenih. Brigada je imala 4 poginula i 4 ranjena.

28. 11. 1943 Udarna grupa bataljona (1. i 2. bataljon 4. proleterske NOU brigade i bataljon 5, crnogorske NOU brigade) prešla r. Zetu kod s. Slapa (blizu Danilovgrada) s ciljem da razbije četnička uporišta na prostoriji između Podgorice (sada: Titograd) i Cetinja.

2. 12. 1943 U rejonu s. Krstac - s. Stubica (na putu Danilovgrad - Nikšić) 1. bataljon 5. crnogorske udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ napao kolonu od 15 kamiona nemačke 181. pešadijske divizije. Poginulo je i ranjeno 60 nemačkih vojnika. Zaplenjeno je i uništeno 11 kamiona, a ostali su se probili, zahvaljujući pomoći iz Nikšića. Bataljon je imao 4 mrtva i 6 ranjenih.

9. 1. 1944 Bataljon 5. crnogorske udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ, uz sadejstvo Komansko-zagaračkog bataljona, očistio od četnika sela u okolini Danilovgrada i Spuža (Orašje, Sladojevo Kopito, Curilac, Grlić, Novo Selo, Klikovače i Velje Brdo). Poginulo je 10 četnika, više ih je ranjeno i 10 ih je zarobljeno. Brigada je imala 1 mrtvog i 1 ranjenog borca.

12. 1. 1944 Između s. Stubice i Žute grede (na putu Nikšić-Danilovgrad) delovi 5. crnogorske udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ razorili 100 metara puta.

18. 1. 1944 Na području sela: Orašje, Sladojevo Kopito, Begovine, Klikovače. Novo Selo (kod Danilovgrada i Spuža) 4. bataljon 5. crnogorske udarne brigade, delovi 2. bataljona 4. proleterske (crnogorske) brigade 3. udarne divizije NOVJ i 1. bataljon Lovćenskog NOP odreda razbili četnike, uz sopstvene gubitke od jednog mrtvog i dva lakše ranjena borca.

4. 2. 1944 Na komunikaciji Danilovgrad-Nikšić jedinice 6. crnogorske udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ napale veću kolonu nemačkih vojnika. U borbi je poginulo 40 vojnika i zaplenjen je jedan kamion. Brigada je imala 7 mrtvih.

9. 2. 1944 Na komunikaciji Danilovgrad-Nikšić delovi 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe napali nemačku kolonu koja je težila da se probije u Nikšić. Posle oštre višečasovne borbe neprijatelj je ponovo odbačen ka Danilovgrađu uz gubitke od 2 mrtva, više ranjenih i 5 zarobljenih vojnika. Zaplenjeno je nešto pušaka, 1 p. mitraljez i izvesna količina municije i druge opreme.

17. 2. 1944 Na komunikaciji Danilovgrad-Nikšić 2. dalmatinska udarna brigada Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ vodila borbu protiv četnika i nanela im gubitke od 2 mrtva, 8 ranjenih i 45 zarobljenih. Brigada nije imala gubitaka.

27. 2. 1944 Preko 4000 četnika i italijanskih fašista od Cetinja, Rijeke Crnojevića, Podgorice (sada: Titograd) i Danilovgrada izvršili prodor na teritoriju sreza cetinjskog s ciljem da zauzmu Čevo, prodru ka Grahovu i, u sadejstvu sa hercegovačkim četnicima, potisnu Primorsku operativnu grupu iz obalskog pojasa. Posle dvodnevnih borbi četnici su zauzeli Čevo, ali prema Grahovu nisu smeli da prodru.

11. 3. 1944 Na komunikaciji Nikšić-Danilovgrad otpočele dvodnevne oštre borbe jedinica 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ protiv delova 363. puka nemačke 181. pešadijske diviziji i četnika koji su težili da ovladaju komunikacijom. Poginulo je 37, zarobljeno 10 i ranjeno oko 20 nemačkih vojnika. Zaplenjeno: 1 top 75 mm, veći broj pušaka, 1 p. mitraljez, kao i mnogo druge opreme. Brigada je imala 5 mrtvih i 8 ranjenih boraca.

18. 3. 1944 Jedinice Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ ponovo zauzele s. Bogetiće i ovladale komunikacijom Danilovgrad-Nikšić, koju su branile nemačke i četničke snage. U toj borbi neprijatelj je imao 14 mrtvih i veliki broj ranjenih. Uništen je 1 kamion, a zaplenjeno je nešto oružja i druge opreme. Primorska operativna grupa je imala 2 ranjena borca.

28. 3. 1944 Otpočele dvodnevne borbe jedinica 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ i delova Lovćenskog i Zetskog NOP odreda protiv jakih snaga nemačke 181. pešadijske divizije (oko 2.000 vojnika) i četnika koje su napale od Danilovgrada ka Nikšiću. Neprijatelj je, uz gubitke od 21 mrtvog i više ranjenih, ovladao komunikacijom Danilovgrad-Nikšić i duž nje uspostavio obezbeđenja u selima: Stubici, Bogetićima, Cerovu, Drenovštici, Bogmilovićima, Ržištu i Zagarču.

2. 4. 1944 Šest bataljona iz 2. dalmatinske udarne i 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ napalo obezbeđujuće delove (nemačke vojnike i četnike) duž komunikacije Nikšić-Danilovgrad. Do 4. aprila bataljoni su ponovo ovladali komunikacijom. U ovim borbama neprijatelj je imao 31 mrtvog i oko 70 ranjenih vojnika i oficira, dok su obe brigade imale 9 poginulih i 17 ranjenih boraca.

10. 4. 1944 Jedinice 2. dalmatinske i 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe izvršile napad na nemačke, italijanske i četničke snage u Danilovgradu. Ali, ne dejstvujući jednovremeno, one nisu uspele da slome upornu odbranu iz jakih utvrđenja. Prema nepotpunim podacima, neprijatelj je imao 8 mrtvih i 12 ranjenih vojnika.

10. 4. 1944 Jedinice 5. i 7. crnogorske udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ i delovi 2. dalmatinske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ, posle artiljerijske pripreme, napali na nemačko-četnička uporišta u dolini Zete: Danilovgrad, Spuž Kaznovicu i Taraš, ali bez uspeha, usled nejednovremenog napada i žilave odbrane neprijatelja. Gubici neprijatelja: oko 150 mrtvih i ranjenih; gubici jedinica 3. divizije i Primorske operativne grupe: 22 mrtva i 101 ranjeni borac. Zaplenjeno je 2 minobacača sa 160 mina, 17 pušaka, 1 pištolj i druga ratna oprema.

3. 5. 1944 Tri bataljona 6. crnogorske udarne brigade, jedan bataljon 2. dalmatinske udarne brigade i jedan bataljon Lovćenskog NOP odreda Primorske operativne grupe izvršili napad na Čevo i s. Markovinu (blizu Danilovgrada), u kojima su se nalazili delovi 363. puka nemačke 181. pešadijske divizije i nemačkog 222. fizilirskog bataljona i četnici. I pored uzastopnih juriša tokom dana i sutradan uporišta nisu likvidirana, a neprijatelju su pristigla pojačanja iz Danilovgrada i Cetinja. Gubici neprijatelja: poginulo je oko 60 nemačkih vojnika i oko 70 četnika, ranjeno oko 100 nemačkih vojnika i četnika i zarobljeno 13 četnika. Gubici 6. i 2. brigade: 5 mrtvih i 16 ranjenih boraca.

23. 7. 1944 Na Lazinama (kod Danilovgrada) četnici streljali 48 članova SKOJ-a.

2. 8. 1944 Otopočele dvodnevne borbe jedinica 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ protiv oko 700 nemačkih i italijanskih vojnika i četnika koji su pokušali da se iz Danilovgrada probiju prema Nikšiću. Neprijatelj je imao 47 mrtvih i više ranjenih vojnika. Brigada je imala 8 mrtvih i ranjenih boraca.

18. 9. 1944 Pretrpevši osetne gubitke na položajima oko Nikšića (2. bataljon 363. puka 181. pešadijske divizije, italijanski bataljon crnih košulja i četnici Durmitorskog i Ostroškog četničkog korpusa) neprijatelj se povukao prema Danilovgradu. Pošto je uništila nemačku zaštitnicu, 6. crnogorska udarna brigada Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ oslobodila je Nikšić. Time je bio zatvoren pravac povlačenja nemačkih snaga iz Crne Gore, preko Nikšića i Mostara, ka Sarajevu.

30. 9. 1944 U rejonu Komana, s. M, Zagrede i s. Zagarača (kod Danilovgrada) jače četničke snage iz rejona Podgorice (sada: Titograd) i Spuža napale delove 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe i Zetskog NOP odreda. U borbi koja je trajala ceo dan napad četnika je odbijen. Poginulo je 18 četnika a više ih je ranjeno.

1. 10. 1944 Četvrti bataljon 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ izvršio neuspeo napad na nemačke i četničke položaje Kurilo i s. Orja Luka (kod Danilovgrada).

24. 10. 1944 Drugi i 4. bataljon 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ i 1. bataljon 5. proleterske (crnogorske) brigade 3. udarne divizije NOVJ, uz sadejstvo delova Nikšićkog i Zetskog NOP odreda, izvršili neuspeo napad na Taraš, s. Orju-Luku, Kurilo, Obadov brijeg, Brailovicu i Danilovgrad, koje su branile snage nemačke 181. pešadijske divizije i četnici. Gubici neprijatelja: 11 mrtvih i veći broj ranjenih. Zaplenjeno je 10 pušaka i 4 sanduka municije. Gubici 1. bataljona 5. brigade: 2 mrtva i 19 ranjenih, a 4. bataljona 6. brigade: 2 mrtva i 8 ranjenih boraca.

14. 11. 1944 U zoru snage nemačke 181. pešadijske divizije (363. puk, ojačan divizionom 222. artiljerijskog puka, 222. protivtenkovskim divizionom, 222. pionirskim bataljonom) i oko 1200 četnika počeli proboj od Danilovgrada ka Nikšiću, kako bi obezbedili izvlačenje 21. brdskog armijskog korpusa iz Crne Gore, preko Mostara, za Sarajevo. Tim neprijateljskim snagama (koje su posle tri dana borbi pojačane novim jedinicama) suprotstavili su se: 6. crnogorska udarna brigada (kasnije i 10. crnogorska udarna brigada) Primorske operativne grupe, 1. bataljon 5. proleterske (crnogorske) brigade 3. udarne divizije NOVJ, Nikšićki i Zetski NOP odred, podržani artiljerijom 2. udarnog korpusa NOVJ, u čijem je sastavu dejstvovao jedan britanski divizion.

22. 11. 1944 Iz rejona Skadra, Podgorice (sada: Titograda) i Danilovgrada nemački 21. brdski armijski korpus otpočeo proboj pravcem Podgorica - s. Bioče - Kolašin - Bijelo Polje - Prijepolje u cilju izvlačenja iz Crne Gore, preko Sandžaka, za Sarajevo. Na tom pravcu, koji su zatvarale jedinice 3. udarne divizije NOVJ, ogorčene borbe su trajale mesec i po dana. Neprijatelj je uspeo da se, uz velike gubitke u ljudstvu i tehnici, probije i spoji sa 22. pešadijskom divizijom nemačkog 91. armijskog korpusa, koja je od Prijepolja išla ka Mojkovcu. [Od početka proboja do 30. decmbra na tom pravcu (prema nepotpunim podacima) 21. korpus je imao oko 3000 mrtvih, još više ranjenih i 150 zarobljenih vojnika i oficira. Zaplenjeno je: 22 topa, 27. mitraljeza i p. mitraljeza, 400 pušaka, 15 automata, 500.000 metaka i drugi ratni materijal. Uništeno je 500 raznih motornih vozila. U istom vremenu 3. divizija je imala 195 mrtvih, 420 ranjenih i oko 130 promrzlih boraca.]

1. 12. 1944 Vrhovni komandant NOV i POJ maršal Jugoslavije Josip Broz Tito pohvalio borce, podoficire, oficire i političke komesare 6. crnogorske NOU brigade za pokazano primerno. junaštvo i izdržljivost u dvanaestodnevnim borbama kod Danilovgrada.

1. 12. 1944 U cilju pružanja pomoći nemačkom 21. brdskom armijskom korpusu, koji se iz rejona Podgorice (sada: Titograd) i Danilovgrada probijao u pravcu Kolašina i dalje u Sandžak, jake snage nemačke 22. pešadijske divizije iz Prijepolja zauzele Bijelo Polje.

9. 12. 1944 Jedinice 10. crnogorske i 1. bokeljske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ oslobodile Danilovgrad, a delovi nemačke 181. pešadijske divizije, pošto su srušili most na r. Zeti, otstupili su prema Spužu. Te jedinice Primorske operativne grupe nastavile su gonjenje neprijatelja i uništile mu jedno odeIjenje od 29 vojnika.

Dokumenti

Izveštaj 22. mešovite čete T.R.T. od 11. avgusta 1941. Komandi inžinjerije divizije „Kačatori dele Alpi o prekidu telefonskih linija Nikšić - Bogetići - Danilovgrad - Podgorica

Izveštaj 22. čete T.R.T. od 17. avgusta 1941. Komandi inžinjerije divizije „Kačatori dele Alpi o prekidu telefonskih linija Nikšić - Podgorica - Danilovgrad - Bogetići

Izvještaj Mjesnog komiteta KPJ za Danilovgrad od februara 1942. Okružnom komitetu KPJ za Podgoricu o vojno-političkoj situaciji na svom sektoru

Naređenje Štaba Nikšićkog NOP odreda od 1. februara 1942. Štabu Pješivačkog bataljona da se obezbijedi od okupatorskih jedinica od Danilovgrada ka Nikšiću

Naređenje komandanta italijanskog garnizona Danilovgrad od 2. oktobra 1942. predsedniku četničkog Nacionalnog odbora u Danilovgradu za akciju na putu Danilovgrad–Podgorica

Izveštaj komandanta Danilovgradskog četničkog odreda od 20. aprila 1943. komandantu Zetskog četničkog odreda o napuštanju položaja i povlačenju na Javorak

Naredba komandanta Nacionalnih trupa Crne Gore od 16. maja 1943. komandantu Zetskog letećeg odreda za formiranje novih jedinica u srezovima Podgorica, Danilovgrad i Nikšić

Naređenje Štaba Zetskog četničkog odreda od 7 oktobra 1943 god. komandantu Danilovgradske brigade da izvrši mobilizaciju Petrušinskog, Kosovoluškog i Martinićko-brajovićkog bataljona

Izvještaj Glavnog štaba NOV i PO Crne Gore i Boke od 15 oktobra 1943 god. Štabu Drugog udarnog korpusa o uspjesima Treće udarne divizije NOV Jugoslavije kod Ostroga i situaciji oko Nikšića i Danilovgrada

Pismo Štaba Treće udarne divizije NOVJ od 16 oktobra 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO za Crnu Goru i Boku o bojevima protiv Njemaca i četnika na komunikaciji Nikšić - Danilovgrad

Izveštaj Štaba 3. udarne divizije od 16. oktobra 1943. Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ o pokretu Nijemaca u pravcu Lijeve Rijeke i jačini Nijemaca u Danilovgradu

Izvještaj Štaba 5. crnogorske udarne brigade od 17. decembra 1943. Štabu Treće NOU divizije o jačini i sastavu neprijateljskih snaga u Danilovgradu i Nikšiću i o rušenju mosta na Smokovcu i Maloj Rijeci

Izveštaj četničke Komande nacionalnih trupa Crne Gore od 7. agvusta 1944. Operativnom odeljenju nemačke Samostalne feldkomandanture 1040 u Cetinju o borbama protiv jedinica NOVJ u rejonu Danilovgrada i Nikšića

Naređenje Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 1 marta 1944 god. Štabu Primorske operativne grupe za likvidaciju četnika na prostoriji Nikšić - Danilovgrad - Zagarač i za aktivnija dejstva na svim područjima

Naređenje Štaba Primorske operativne grupe od 7 marta 1944 god. Štabu Šeste crnogorske NOU brigade za aktivnija dejstva na garnizone Nikšić i Danilovgrad

Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 9. marta 1944. Komandi 2. oklopne armije o zajedničkoj nemačko-četničkoj operaciji »Bora« protiv jedinica 2. korpusa NOVJ na prostoru Danilovgrad — Cetinje — Podgorica

Izvještaj Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 12 marta 1944 god. Štabu Primorske operativne grupe o uspješnim borbama oko Nikšića i Danilovgrada

Depeša Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 12 marta 1944 god. Vrhovnom štabu NOV i POJ o rezultatu borbe na sektoru Nikšić - Danilovgrad

Obavještenje Štaba Primorske operativne grupe Drugog korpusa NOVJ od 16. marta 1944. komandantu Dvadeset devete NOU divizije o borbama na komunikaciji Nikšić - Danilovgrad i pripremama za napad na neprijateljska uporišta na komunikaciji Risan - Grahovo

Depeša Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 18 marta 1944 god. Vrhovnom štabu NOV i POJ o ovlađivanju komunikacijom Nikšić - Danilovgrad

Naređenje Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 19 marta 1944 god. za čvrsto posijedanje položaja na komunikaciji Nikšić - Danilovgrad u cilju sprečavanja proboja neprijateljskim jedinicama na tom sektoru

Naređenje Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 28 marta 1944 god. Štabu Primorske operativne grupe za orijentisanje svojih snaga prema komunikacijama Nikšić - Danilovgrad i Cetinje - Podgorica

Naređenje Štaba Primorske operativne grupe od 29 marta 1944 god. za blokiranje komunikacije Nikšić - Danilovgrad i Cetinje - Podgorica

Izvještaj Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 30 marta 1944 god. Vrhovnom štabu NOV i POJ o borbama na komunikaciji Nikšić - Danilovgrad

Izvještaj Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 30 marta 1944 god. Štabu Primorske operativne grupe o uspjehu neprijatelja na komunikaciji Nikšić - Danilovgrad

Obavještenje Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 30 marta 1944 god. Štabu Lovćenskog NOP odreda o situaciji na pruzi Nikšić - Danilovgrad i o dolasku Brigade na teren Odreda

Izvještaj Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 1 aprila 1944 god. Vrhovnom štabu NOV i POJ o uspjesima Nijemaca i četnika na komunikaciji Nikšić - Danilovgrad

Zapovijest Štaba Druge dalmatinske NOU brigade od 1 aprila 1944 god. za napad na komunikaciju Nikšić - Danilovgrad

Zapovijest Štaba Primorske operativne grupe od 1. aprila 1944. štabovima 6. crnogorske i 2. dalmatinske udarne brigade za napad na komunikaciju Nikšić - Danilovgrad

Izvještaj Štaba Devete crnogorske NOU brigade od 2 aprila 1944 god. Štabu Treće udarne divizije NOVJ o rezultatima borbe u Kučima i vojno-političkoj situaciji oko Podgorice i Danilovgrada

Naređenje Štaba Primorske operativne grupe od 6. aprila 1944. Štabu 6. crnogorske udarne brigade za vršenje demonstrativnog napada na Danilovgrad

Naređenje Štaba Treće udarne divizije NOVJ od 8 aprila 1944 god. štabovima brigada za napad na komunikaciju Podgorica - Nikšić na otsjeku Spuž - Danilovgrad

Zapovijest Štaba Primorske operativne grupe od 9 aprila 1944 god. za napad na Danilovgrad

Naređenje Štaba Primorske operativne grupe od 11 aprila 1944 god. Štabu Druge dalmatinske i Šeste crnogorske NOU brigade za ponovnu pripremu napada na Danilovgrad

Izvještaj Primorske operativne grupe od 13 aprila 1944 god. Štabu Drugog udarnog korpusa NOVJ o jačini i rasporedu neprijateljskih snaga u Nikšiću i Danilovgradu

Naređenje Štaba Sedme crnogorske NOU brigade od 13 aprila 1944 god. štabovima bataljona za zauzimanje novih položaja na prostoriji Danilovgrad - Podgorica

Izvještaj Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 17 aprila 1944 god. Vrhovnom štabu NOV i POJ o borbama Primorske operativne grupe na komunikaciji Danilovgrad - Podgorica

Obavještenje Štaba Primorske operativne grupe od 23 aprila 1944 god. Štabu Dvanaeste hercegovačke NOU brigade o situaciji oko Danilovgrada i Nikšića

Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 28. aprila 1944. Komandi 2. oklopne armije o planiranju operacije »Forfriling« protiv jedinica 2- korpusa NOVJ na prostoriji Podgorica — Cetinje — Danilovgrad

Izvještaj Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 30 aprila 1944 god. Štabu Primorske operativne grupe o situaciji na sektoru Nikšić - Danilovgrad

Izvještaj Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 4 jula 1944 god. Vrhovnom štabu NOV i POJ o odbijanju četničko-nijemačkog napada sa pravca Podgorice (Titograda) i Danilovgrada

Izveštaj Štaba 3. brigade Ostroškog korpusa od 3. avgusta 1944. komandantu korpusa o borbama protiv NOV i POJ u rejonu Danilovgrada

Zapovest Štaba Crne Gore, Boke i Starog Rasa od 6. avgusta 1944. potčinjenim jedinicama za napad na jedinice NOVJ na prostoru Danilovgrad—Nikšić

Obavještenje Štaba Crnogorske brigade narodne odbrane od 2. septembra 1944. Danilovgradskom sreskom narodnooslo-bodilačkom odboru o napadu na Vežešnik

Izvještaj Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 13 oktobra 1944 god. Štabu Drugog udarnog korpusa i Primorskoj operativnoj grupi o napadu na neprijateljska uporišta na sektoru Danilovgrada

Naređenje Štaba 6. crnogorske NOU brigade od 15. oktobra 1944. Štabu 4. bataljona za napad na neprijateljski garnizon kod Danilovgrada

Izvještaj Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 16 oktobra 1944 god. Štabu Drugog udarnog korpusa o situaciji na sektoru Podgorice i Danilovgrada

Naređenje Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 16 oktobra 1944 god. Štabu Trećeg bataljona za rušenje komunikacije Danilovgrad - Nikšić i Danilovgrad - Čevo

Izvještaj Štaba 6. crnogorske NOU brigade od 10. novembra 1944. štabovima 2. udarnog korpusa i Primorske operativne grupe o rasporedu i jačini okupatorskih snaga na sektorima Podgorica - Cetinje i Podgorica - Danilovgrad

Obavještenje Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 19 novembra 1944 god. Štabu Treće udarne divizije o borbama na sektoru Risna i Danilovgrada

Izvještaj Druge komande područja od 20 novembra 1944 god. Vojnoj oblasti Drugog udarnog korpusa NOVJ o situaciji na frontu oko Danilovgrada

Direktivno pismo komesara Drugog udarnog korpusa NOVJ od 22 novembra 1944 god. političkim rukovodiocima u jedinicama radi uništenja neprijatelja na sektoru Skadar - Podgorica - Danilovgrad

Naređenje Štaba Drugog udarnog korpusa NOVJ od 22 novembra 1944 god. Štabu Treće udarne divizije za prebacivanje Pete crnogorske proleterske brigade na sektor Danilovgrad - Nikšić

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 22. novembra 1944. o napadu na nemačke snage u Danilovgradu i izviđanju komunikacija Mostar-Sarajevo i Knin-Bihać

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 22. novembra o izviđanju komunikacija Mostar-Sarajevo i Knin-Bihać-Ostrožac i o napadu na nemačke snage u Danilovgradu

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 23. novembra 1944. o izviđanju komunikacija Mostar-Sarajevo i Knin-Bihać i o napadu na nemačke snage u Danilovgradu

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 25. novembra 1944. o bombardovanju mosta kod Danilovgrada

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 30. novembra 1944. o izviđanju komunikacije Mostar-Sarajevo i o napadu na nemačke snage u Danilovgradu

Izvještaj Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 3 decembra 1944 god. Štabu Drugog udarnog korpusa i Primorskoj operativnoj grupi o stanju kod neprijatelja na sektoru Danilovgrad - Podgorica - Tuzi - Okadar

Fotografije

Povezane odrednice

Ostroški korpus JVuO Ustanak u Crnoj Gori 1941. 7. crnogorska omladinska brigada Budo Tomović Kninska operacija Mojkovac Podgorica Bolnice u oslobodilačkom ratu Borbe u Crnoj Gori 1944. 118. lovačka divizija Kapitulacija Italije Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Politički komesari u NOR-u Saradnja četnika sa okupatorom 29. hercegovačka divizija NOVJ 4. proleterska (crnogorska) udarna brigada Nikšić 181. pešadijska divizija Italijanski zločini u Jugoslaviji Sanitet u ratu Mostar Pljačka u ratu Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. 22. pešadijska divizija Streljanja u oslobodilačkom ratu Prijepolje 2. udarni korpus NOVJ Partizanski odred Bijeli Pavle Mobilizacija u oslobodilačkom ratu Glavni štab Crne Gore Borbe u Crnoj Gori 1942. Zetski četnički odred Bosansko Grahovo Borbe u Crnoj Gori 1943. Bijelo Polje Razmena zarobljenika u oslobodilačkom ratu 5. proterska (crnogorska) udarna brigada Savezničko bombardovanje Vermahta u Jugoslaviji Avijacija u oslobodilačkom ratu Italija u drugom svetskom ratu Nikšićki partizanski odred Kolašin Borbe u Hrvatskoj 1944. Zasede u oslobodilačkom ratu 2. lovačka eskadrila NOVJ 2. dalmatinska proleterska udarna brigada 22. pešadijska divizija Cacciatori delle Alpi Britanska pomoć četnicima Ni zrno žita okupatoru! Četnici u drugom svetskom ratu 7. SS divizija Prinz Eugen Narodno oslobodilački odbori Sarajevo Narodni heroji Jugoslavije 9. crnogorska udarna brigada 3. udarna divizija NOVJ Stolac 21. brdski armijski korpus Albanija u drugom svetskom ratu Ilegala u ratu 48. pešadijska divizija Taro Komski partizanski odred Vrhovni štab NOVJ Josip Broz Tito Cetinje 2. oklopna armija Diverzije u oslobodilačkom ratu 36. vojvođanska divizija NOVJ Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Zetski partizanski odred 10. crnogorska udarna brigada Lovćenski partizanski odred 6. crnogorska udarna brigada 1. lovačka eskadrila NOVJ Knin Partizanska avijacija