🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Hercegovački partizanski odred

Za ovaj pojam je pronađeno 41 hronoloških zapisa, 21 dokumenata i 2 fotografija.

Događaji

0. 9. 1941 Štab Hercegovačke brigade. NOP odreda obratio se pismom borcima i komandirima četa narodne vojske u kome je objasnio da su -režim ubijanja, međusobnog klanja i nasilja u zemlji uveli okupatori i da ga izvode sami, u zajednici ili preko svojih agenata- (Pavelića, Nedića i dr); da su na inicijativu KPJ organizovani partizanski odredi i da je obrazovan Glavni štab tih odreda, koji rukovodi oslobodilačkom borbom naroda Jugoslavije; ukazao na slabosti četa narodne vojske i pozvao na stvaranje čvrstih disciplinovanih NOP odreda po četama u cilju ozdravljenja četa i čišćenje narodne borbe od svega što je iskrivljuje. Pismo je poslužilo kao politička osnova za reorganizaciju jedinica i pravilno usmeravanje NOB-a u Hercegovini.

19. 9. 1941 U s. Fatnici (kod Bileće), po direktivi Štaba NOP odreda BiH, formiran Štab Hercegovačke brigade NOP odreda. Time je prestao da postoji Oblasni štab za Hercegovinu. Mesto sreskih štabova za Bileću, Nevesinje, Gacko i Trebinje formirani su štabovi 1. bataljona (obuhvatao Nevesinje, Gacko, Stolac i deo bilećkog sreza) i 2. bataljon (obuhvatao Trebinje, Ljubinje i veći deo bilećkog sreza).

0. 10. 1941 Kod Bileće formiran 2 (Bilećki) bataljon Hercegovačke brigade NOP odreda (kasnije: bataljon -Vladimir Gaćinović-).

0. 11. 1941 Štab Hercegovačkog NOP odreda, preko niza sastanaka sa četničkim vođama u Hercegovini, pokušao pridobiti četnike za saradnju u borbi protiv okupatora i ustaša. Odbivši tu saradnju, četnici su se čvršće vezali za okupatora i time javno deklarisali kao izdajnici i sluge okupatora.

2. 11. 1941 U s. Ulinju (kod Gacka) izdvajanjem boraca gatačkog sreza iz 1 (Nevesinjskog) bataljona Hercegovačkog NOP odreda, formiran Gatački bataljon.

6. 11. 1941 U s. Parežu (kod Trebinja) Lastvanska četa (Trebinjskog) bataljona Hercegovačkog NOP odreda i manji delovi Nikšićkog NOP odreda uništili hidrocentralu i srušili jednu železničku kompoziciju i most na Trebišnjici. Zarobljeni su domobranska posada centrale i nekoliko italijanskih vojnika. Time je saobraćaj na pruzi Trebinje - Bileća obustavljen 10 meseci.

17. 11. 1941 U s. Baljcima (kod Bileće), izdvajanjem četa iz partizanskog bataljona -Vladimir Gaćinović-, formiran 2. bilećki bataljon Hercegovačkog NOP odreda.

26. 11. 1941 Lastvanska četa Trebinjskog bataljona Hercegovačkog NOP odreda [U toku borbe je pristigla i jedna četa Grahovskog bataljona Nikšićkog NOP odreda.], iz zasede kod Klobuka (na putu Trebinje-Nikšić), razbila motorizovanu kolonu (4 tenka, 16 kamiona i oko 40 motocikla) italijanske divizije -Marke- i zaplenila 22 motocikla, 4 p. mitraljeza, 10 pušaka itd.

27. 11. 1941 Izdvajanjem četa iz 1. bilećkog bataljona -Vladimir Gaćinović- formiran Sitnički (3. bilećki) bataljon Hercegovačkog NOP odreda.

30. 11. 1941 Grahovski bataljon Nikšićkog NOP odreda i delovi Trebinjskog bataljona Hercegovačkog NOP odreda uništili posadu žand. st. i zauzeli Lastvu (kod Trebinja).

0. 12. 1941 Treći bataljon Hercegovačkog NOP odreda zbog prevelikog broja četa (15) preformiran u dva bataljona: -Luka Vukalović- i -Neđo Čabrinović-.

1. 12. 1941 Trebinjski bataljon Hercegovačkog NOP odreda pokidao sve tt veze Trebinja sa okolnim garnizonima (Dubrovnikom, Bilećom i Stocem) i posekao oko 350 tt stubova. Kidanje veza je otpočelo 30. novembra uveče.

2. 12. 1941 Kod s. Moska (na putu Bileća-Trebinje) delovi Hercegovačkog i Nikšićkog NOP odreda uništili jednu manju italijansku motorizovanu kolonu iz sastava divizije -Marke-, zatim zauzeli žand. st. Jasen i time potpuno odsekli neprijateljski garnizon u Bileći.

2. 12. 1941 Kod s. Aleksine Međe (na pruzi Trebinje-Hum) delovi 3. partizanskog bataljona Hercegovačkog NOP odreda porušili železnički most. Saobraćaj obustavljen preko 20 dana.

3. 12. 1941 Posle četvorodnevne opsade dve čete 3. partizanskog bataljona Hercegovačkog NOP odreda razoružale posadu žand. st. Grab-Zupci (kod Trebinja) i uništile žand. stanicu, poštu i opštinu.

6. 12. 1941 U s. Javoru (kod Bileće) delovi Hercegovačkog NOP odreda zarobili italijansku stražu (21 vojnika).

7. 12. 1941 Povodom oživljavanja ustanka i prvih većih okršaja sa okupatorom, Štab Hercegovačkog NOP odreda uputio narodu Hercegovine proglas u kome mu ukazuje na četničku izdaju i na potrebu za čvrstom disciplinom i poziva ga na masovno stupanje u partizanske jedinice.

13. 12. 1941 Delovi Konjičkog bataljona Hercegovačkog NOP odreda uništili ž. st. Prenj (na pruzi Mostar-Sarajevo).

18. 12. 1941 Na Radovan ždrijelu (na putu Dubrovnik-Trebinje) tri čete bataljona -Neđo Čabrinović- Hercegovačkog NOP odreda razbile iz zasede jedan motorizovani polubataljon italijanske divizije -Marke-. Uništena 2 tenka i 8 kamiona a zaplenjeno 9 p. mitraljeza i oko 100 pušaka.

19. 12. 1941 Dva bataljona Hercegovačkog NOP odreda zauzeli ž. st. Jasenica-Lug, Dikliće i Poljice (zarobivši italijanske posade), a do 22. decembra i Uskoplje, Glavsku i Grmljane. Saobraćaj na prugama Dubrovnik-Trebinje, Uskoplje-Zelenika i Hum-Gabela obustavljen do 22. januara 1942. godine.

21. 12. 1941 Između ž. st. Konjica i Lisičića Konjički bataljon Hercegovačkog NOP odreda srušio putnički voz i zarobio 10 nemačkih i italijanskih vojnika.

23. 12. 1941 Između ž. st. Grmljani i Zavala (na pruzi Hum-Gabela) dve čete Trebinjskog bataljona Hercegovačkog NOP odreda uništile voz koji je pratilo oko 100 italijanskih vojnika.

23. 12. 1941 Između ž. st. Konjica i Lisičića Konjički bataljon Hercegovačkog NOP odreda unštio putnički voz.

25. 12. 1941 Izdvajanjem četa iz 1. bilećkog bataljona -Vladimir Gaćinović- formiran Stolački bataljon Hercegovačkog NOP odreda.

29. 12. 1941 U s. Dulićima, izdvajanjem četa gornjeg Gatačkog polja iz Gatačkog bataljona, formiran bataljon -6. juni- Hercegovačkog NOP odreda.

0. 1. 1942 Tri bataljona Hercegovačkog NOP odreda napala bataljon italijanske divizije -Marke- u s. Planoj. Obavešten o napadu, neprijatelj je intervenisao jednim ojačanim bataljonom iz Bileće, zbog čega napad nije uspeo.

0. 1. 1942 Da bi olakšao komandovanje velikim brojem bataljona Hercegovačkog NOP odreda, Privremeni operativni štab NOP odreda za Hercegovinu formirao četiri štaba sektora, koji su objedinjavali rad dva do pet teritorijalnih partizanskih bataljona, usmerenih na dejstvo prema nekom garnizonu ili komunikaciji (po čemu su i dobij ali naziv).

4. 1. 1942 U Lastvi (kod Trebinja), na inicijativu Štaba Hercegovačkog NOP odreda, održano savetovanje predstavnika Hercegovačkog i Nikšićkog NOP odreda. Odlučeno je da se, radi uspešnije borbe protiv okupatora i četnika na graničnom sektoru, koordiniraju dejstva crnogorskih i hercegovačkih jedinica, pa je, u tom cilju, formiran zajednički Operativni štab (nosio naziv Privremeni operativni štab NOP odreda za Herceogvinu).

4. 1. 1942 Nekoliko stotina milicionera iz Borča, predvođeni žandarmima i ustašama, zauzeli i spalili srpska sela Bodežište i Vratio, ali su protivnapadom 1. gatačkog partizanskog bataljona Hercegovačkog NOP odreda i Pivske partizanske čete Durmitorskog NOP odreda razbijeni. Gatački četnički odred nije hteo pomoći odbranu sela, ali je posle borbe spalio muslimanska sela Bahore i Mrđenoviće.

6. 1. 1942 Delovi Ljubomirskog bataljona četničkog 1. hercegovačkog puka napali jedan vod bataljona -Luka Vukalović- Hercegovačkog NOP odreda. Time su četnici u Hercegovini otpočeli otvorenu oružanu borbu protiv NOP-a.

6. 1. 1942 Kod Klenka (na komunikaciji Trebinje-Bileća), iz zasede, Lastvanska četa bataljona -Luka Vukalović- Hercegovačkog NOP odreda, bez vlastitih gubitaka, uništila snabdevačku auto-kolonu (7 vozila) i ojačanu četu italijanske divizije -Marke- koja je tu kolonu pratila.

7. 1. 1942 Kod s. Bijele delovi Konjičkog partizanskog bataljona Hercegovačkog NOP odreda razbili četu ustaške Crne legije i odbacili je u Konjic.

23. 1. 1942 Na Vraćevici (na putu Trebinje-Bileća) Bilećki bataljon Hercegovačkog NOP odreda i Banjsko-vučedolski bataljon Nikšićkog NOP odreda uništili zaštitnicu 56. puka italijanske divizije -Marke- (jednu ojačanu četu) i zaplenili, između ostalog 2 topa.

4. 2. 1942 Odlukom VŠ NOP i DV Jugoslavije formiran Operativni štab NOP odreda za Hercegovinu, čije je operativno područje obuhvatalo severnu i istočnu Hercegovinu i južnu Dalmaciju. Time je ukinut dotadašnji privremeni Operativni štab (zajednički za Hercegovački i Nikšićki NOP odred).

26. 2. 1942 Delovi Hercegovačkog i Nikšićkog NOP odreda razbili Ljubomirski i Bilećki bataljon 1. hercegovačkog četničkog puka. U višednevnim borbama je ubijen 31 četnik, većina četnika se predala, a ostaci su se povukli u italijansko-domobranski garnizon u Bileći.

5. 5. 1942 U s. Hrasnu (kod Stoca), od samostalne udarne čete za dejstvo u Crnoj Gori i izabranih boraca Stolačkog, Ljubinjskog, Sitničkog i Bilećkog bataljona Južnohercegovačkog NOP odreda, formiran 6. hercegovački udarni bataljon.

14. 6. 1942 U s. Suhoj (u dolini r. Sutjeske) po naređenju VŠ NOP i DVJ, od preostalih jedinica iz istočne Hercegovine Operativnog štaba NOP odreda za Hercegovinu i južnu Dalmaciju formiran Hercegovački NOP odred.

22. 7. 1942 Na pl. Zelengori sedam četničkih odreda (jačine oko 2.200 četnika) okružilo i napalo 5. proletersku NOU brigadu, Hercegovački i Kalinovički NOP odred, zbeg naroda i deo bolnice (170 ranjenika) VŠ NOP i DV Jugoslavije u s. Vrbnici. U dvodnevnim borbama partizani su se, sa zbegom i ranjenicima, probili u Miljevinu, ali je pri proboju razbijen Kombinovani bataljon i odsečen 3. bataljon (koji se posle 17 dana probio u sastav svoje brigade). U borbi sa četnicima, između ostalih, kod s. Rataja je poginuo pomoćnik političkog komesara Kombinovanog bataljona Dragoslav Bogavac, narodni heroj.

24. 7. 1942 Peta proleterska NOU brigada i Hercegovački NOP odred, opterećeni bolnicom i zbegom, otpočeli osmodnevni marš pod borbom sa pl. Zelengore prema Prozoru. Do Igman-planine na maršu je učestvovao i Kalinovički NOP odred (50 boraca), čije je poznavanje terena znatno koristilo.

28. 7. 1942 U s. Zabrđu (pod pl. Bitovnjom) 1. bataljon 738. puka nemačke 718. pešadijske divizije iznenadio na zastanku zbeg i bolnicu 5. proleterske NOU brigade i Hercegovačkog NOP odreda. Protivnapadom, delovi 5. proleterske NOU brigade i Hercegovačkog NOP odreda spasli su bolnicu i zbeg uz gubitke oko 45 izbačenih iz stroja među njima i lekar Hercegovačkog NOP odreda dr Safet Mujić i puškomitraljezac iz 5. proleterske NOU brigade Dragan Cerović, narodni heroji.

10. 8. 1942 Kod s. D. Malovana (blizu Kupresa), po direktivi VŠ NOP i DV Jugoslavije, od Hercegovačkog NOP odreda i Mostarskog partizanskog bataljona formirana 10. hercegovačka NOU brigada.

Dokumenti

Izvještaj štaba Hercegovačkog odreda od 2 oktobra 1941 god. o vojno-političkoj situaciji u Hercegovini

Saopštenje Štaba Hercegovačkog NOP odreda o borbama na crnogorsko-hercegovačkoj granici krajem novembra 1941. godine

Proglas štaba Hercegovačkog NOP odreda od 7 decembra 1941 god. narodu Hercegovine

Pohvale i saopštenje štaba Trećeg bataljona Hercegovačkog NOP odreda od 16 decembra 1941 god. povodom izvršenih akcija

Zapisnik sa savjetovanja pretstavnika Glavnog štaba NOP odreda za Crnu Goru i Boku i Hercegovačkog NOP odreda od 4 januara 1942 god. o formiranju zajedničkog Operativnog štaba za Hercegovinu

Izvještaj štaba bataljona Nevesinjska puška Hercegovačkog NOP odreda od 13 januara 1942 god. štabu odreda o pripremama za napad na Borač i saradnji četnika sa Italijanima

Izvještaj štaba Hercegovačkog NOP odreda od 3 februara 1942 god. Operativnom štabu NOP odreda za Hercegovinu o čišćenju teritorije Bilećkog i Stolačkog bataljona od izdajničkih elemenata

Prijedlog Operativnog štaba NOP odreda za Hercegovinu od 28 marta 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije za postavljanje rukovodećeg kadra u Sjevernom i Južnom hercegovačkom odredu

Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 22 aprila 1942 god. štabu Kalinovičkog NOP odreda za sadejstvo hercegovačkim odredima pri čišćenju od ustaša okoline Borča i terena u pravcu Konjica

Izvod iz izvještaja komandanta zapadnobosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih vojnočetničkih odreda od 16. srpnja 1942. Draži Mihailoviću o četničkim jedinicama u Hercegovini, Dalmaciji, Lici i zapadnoj Bosni

Predlog štaba Četvrte proleterske (crnogorske) brigade od 1 avgusta 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o reorganizaciji Pete NOU brigade i hercegovačkog NOP odreda i izvještaj o rasporedu jedinica

Izvještaj štabova 5. proleterske (crnogorske) brigade i Hercegovačkog odreda od 1. avgusta 1942. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o napadu četnika na Centralnu bolnicu kod sela Vrbniče i odstupanju u Bosansku krajinu

Izvještaj štaba Pete proleterske (crnogorske) brigade i štaba Hercegovačkog NOP odreda od 4 avgusta 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o borbama protiv četnika u Vrbnici i Miljevinama i Nijemaca kod Zabrđa

Pismo Ilije Trifunovića-Birčanina od 31. kolovoza 1942. majoru Zahariju Ostojiću o odluci da podnese ostavku na položaj komandanta Zapadno-bosanskih, Ličko-dalmatinskih i Hercegovačkih vojnočetničkih odreda

Pismo komandanta zapadnobosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih vojno-četničkih odreda od 10. januara 1943. komandantu Dinarske četničke divizije o načinu izvođenja operacije za uništenje narodnooslobodilačkog pokreta na slobodnoj teritoriji u zapadnoj Bosni

Pismo načelnika Štaba Komande zapadnobosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih vojnočetničkih odreda od 26. februara 1943. komandantu Istaknutog dela Štaba Draže Mihailovića o vojno-političkoj situaciji u Dinarskoj četničkoj oblasti

Obaveštenje načelnika Štaba Komande zapadnobosanskih, ličko--dalmatinskih i hercegovačkih vojnočetničkih odreda od 28. februara 1943. komandantu Dinarske oblasti o razgovoru sa generalom Spigom

Izveštaj komandanta Dinarske četničke divizije od 28. februara 1943. Štabu Komande bosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih vojnočetničkih odreda o vojno-političkoj situaciji i borbenim akcijama izvedenim u januaru i februaru 1943. godine

Obavještenje Komande bosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih četničkih odreda od 28. veljače 1943. komandantu Dinarske oblasti o razgovorima vođenim između komandanta talijanskog 18. armijskog korpusa i četničkih komandanata u Splitu

Izvještaj komandanta Dinarske četničke divizije od 28. veljače 1943. Štabu Komande bosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih vojno-četničkih odreda o akcijama i političkoj situaciji

Pismo komandanta zapadnobosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih vojnočetničkih odreda od 6. avgusta 1943. Draži Mihailoviću o vojno-političkim prilikama na teritoriji Dalmacije, Like i dela zapadne Bosne

Fotografije

Povezane odrednice

Borbe u Dalmaciji 1942. Borbe u Lici 1943. Nikšićki partizanski odred Ustanak u NDH Bitka za Kupres 1942. 18. italijanski armijski korpus Četnici u drugom svetskom ratu Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Dubrovnik 7. banijska divizija NOVJ 10. hercegovačka udarna brigada Kupres Borbe u Hercegovini 1942. 718. pešadijska divizija Izbeglice i progoni u drugom svetskom ratu Josip Broz Tito Stolac Prozor Kalinovik 4. proleterska (crnogorska) udarna brigada Narodni heroji Jugoslavije Skoplje Konjic Politički komesari u NOR-u Ustanak u Hercegovini 1941. 5. proterska (crnogorska) udarna brigada Nevesinje Trebinje Zasede u oslobodilačkom ratu 32. pešadijska divizija Marche Pohod proleterskih brigada u Zapadnu Bosnu Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Saradnja partizana i četnika 1941. Ranjenici u ratu Bolnice u oslobodilačkom ratu Disciplina u oslobodilačkom ratu Gacko Crna legija Ilija Trifunović Birčanin Dinarska četnička divizija Nikšić Saradnja četnika sa okupatorom Dragoljub Draža Mihailović Borbe u Hrvatskoj 1943. Durmitorski partizanski odred Borbe u Dalmaciji 1943. Kalinovički partizanski odred Južnohercegovački partizanski odred Italija u drugom svetskom ratu Gatački četnički odred Diverzije u oslobodilačkom ratu Centralna bolnica NOVJ Ante Pavelić Bileća Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Malovan Vrbnica Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Borbe u Lici 1942. Ljubinje Zaharije Ostojić Glavni štab Crne Gore Borbe u Hrvatskoj 1942. Četnici u ustanku Vrhovni štab NOVJ