🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Holokaust u Jugoslaviji

Za ovaj pojam je pronađeno 24 hronoloških zapisa, 58 dokumenata i 15 fotografija.

Događaji

21. 4. 1941 U Zagrebu poglavnik NDH Ante Pavelić održao govor u kome je pozvao ustaše na uništenje Srba, Jevreja i Cigana.

30. 4. 1941 Poglavnik NDH Ante Pavelić izdao zakonsku odredbu o rasnoj pripadnosti, koja je poslužila kao osnov za progone Srba, Jevreja i Cigana u ustaškoj državi.

0. 5. 1941 PK KPJ za BiH uputio proglas narodu obaveštavajući ga o prvim zločinima ustaša, o teroru okupatora i njegovim manevrima da produbljivanjem, decenijama raspirivane, mržnje među narodima Bosne i Hercegovine održi svoju vlast. PK je pozvao Srbe, Hrvate, muslimane i Jevreje Bosne i Hercegovine da zbiju svoje redove, učvrste bratstvo i jedinstvo, u borbi protiv okupatora kojom rukovodi KPJ.

0. 5. 1941 U Beogradu, na Sajmištu (na levoj obali Save), nemačke okupacione vlasti obrazovale logor, u kome su kasnije ubile preko 40.000 Srba i Jevreja.

13. 5. 1941 Ministar unutrašnjih poslova NDH Andrija Artuković propisao -provedbenu naredbu o ustrojstvu i poslovanju ravnateljstva za javni red i sigurnost-. To -ravnateljstvo- je, kao odeljenje Ministarstva unutrašnjih poslova, predstavljalo -udarnu pesnicu- Artukovića i ustaške vlasti u zločinačkoj politici istrebljivanja Srba, Jevreja, Cigana i hrvatskih rodoljuba u NDH.

24. 6. 1941 Ustaše prikupile Srbe i Jevreje iz Bihaća (preko 1.000 ljudi, žena i dece) i iselile ih u Kulen-Vakuf.

5. 7. 1941 U Beogradu, zbog sabotaža, nemačke vlasti streljale 13 funkcionera NOP-a i Jevreja.

8. 7. 1941 U Beogradu nemačke vlasti streljale 10 pripadnika NOP-a i 3 Jevrejina zbog pronađenog eksploziva.

28. 7. 1941 U Beogrdu nemačke vlasti streljale 122 pripadnika NOP-a i Jevreja kao odmazdu zbog paljenja nemačkih garaža u Beogradu.

14. 8. 1941 Iz Tuzle ustaška policija počela deportaciju Srba i Jevreja u koncentracioni logor Jasenovac. U prvom transportu se nalazio i Mitar Trifunović Učo, narodni heroj, i jedna od vodećih ličnosti radničkog pokreta u Bosni između dva rata. U tom je logoru, neutvrđenog dana, streljan.

20. 8. 1941 Iz sabirnog logora u Gospiću upućeno vozom prema Zagrebu 2000 uhapšenih Jevreja.

19. 9. 1941 U Zagrebu ustaški preki sud osudio 50 Jevreja i komunista na smrt streljanjem.

0. 10. 1941 Na mestu zvanom -Čardak- (u blizini s. Deliblata, kod Kovina) nemački vojnici streljali oko 500 Jevreja.

9. 10. 1941 U blizini Kovina nemačka policija streljala 180 Jevreja.

15. 10. 1941 U Sarajevu i drugim mestima Bosne po nalogu nemačkog okupatora, policija i ustaše pohapsile sve preostale Jevreje (uključujući i one koji su već bili prešli na katoličku veru) i otpočele njihovo prebacivanje u logore u Nemačku.

17. 10. 1941 U Beogradu nemačke vlasti streljale 200 komunista i Jevreja zbog ubistva dva pripadnika nemačke oružane sile na ulicama Beograda.

27. 10. 1941 Delovi 3. krajiškog NOP odreda zauzeli žand. st. Slatinu Ilidžu (kod Banje Luke): Posada se povukla u s. Klašnice. Sutradan su delovi nemačkog 823. landesšicen bataljona povratili mesto i pohapsili 36 Jevreja.

22. 11. 1941 Banjalučki muslimani svojom rezolucijom osudili ustaške zločine nad Srbima i Jevrejima i gaženje najelementarnijih prava čoveka, pridruživši se zahtevima iz ranijih rezolucija o ličnoj sigurnosti svih građana i verskoj toleranciji. Osuđujući činjenicu da je u pokolje uvučen i deo muslimanskog ološa, oni iznose primere gde su ustaše pri vršenju masovnih pokolja nosile fesove, kako bi izazvale pokolj između muslimanskog i srpskog življa.

3. 1. 1942 Nemački zapovednik u Srbiji objavio uredbu kojom je, uz pretnju smrtnom kaznom, zabranjeno primati Jevreje na konak ili ih sakrivati, čuvati njihove stvari, novac i vrednosne papire.

6. 1. 1942 Partijska organizacija Tuzle, preko simpatizera i drugih građana na koje je imala uticaj, sprečila pokolj Srba i Jevreja, pripreman od strane vukovarskih ustaša.

19. 1. 1942 U Segedinu održan sastanak komandanta mađarske 5. (segedinske) armije sa potčinjenim starešinama radi proširenja odmazde (tzv. racije) nad Srbima i Jevrejima u Novom Sadu, Srbobranu i Starom Bečeju.

21. 1. 1942 U Novom Sadu mađarske trupe i žandarmerija otpočele trodnevno masovno hapšenje i ubijanje Srba i Jevreja (tzv. racija).

27. 1. 1942 U Starom Bečeju mađarske trupe i žandarmerija vršile masovna hapšenja, zlostavljanja i ubijanja Srba i Jevreja; samo u toku noći 27/28. januara pobile 200 osoba.

11. 3. 1943 Bugarski okupator, po nalogu nemačkih vlasti, racijom prikupio oko 7.200 Jevreja iz Vardarske Makedonije. Pošto im je opljačkao imovinu, on ih je posebnim transportima uputio za Poljsku, gde su mahom likvidirani. Bitoljska i druge partijske organizacije su izdale posebne letke u kojima su osudile ovaj genocid nemačkog i bugarskog okupatora.

Dokumenti

Spisak Jevreja predatih iz zatvora Crna kuća u Banjaluci za transportovanje u logor

Okružnica zapovjednika cjelokupne oružane snage i ministra domobranstva Slavka Kvaternika o zabrani oficirima i podoficirima da stanuju kod Srba i Židova

Oglas Redarstvenog ravnateljstva u Zagrebu s odredbom o preselenju Srba i Židova iz sjevernog dijela Zagreba

Naredba Ustaškog stana Požega od 12. maja 1941. Općinskom poglavarstvu Velika da pravoslavci moraju na levoj ruci nositi belu traku sa latiničnim natpisom pravoslavac

Saopštenje Ministarstva bogoštovlja i nastave od 16. maja 1941. Prosvjetnom odjelu povjereništva za Bosnu i Hercegovinu - Sarajevo, za otpuštanje iz službe nastavnika Jevreja i Srba sa teritorije NDH

Naređenje Komande 6. armijskog korpusa od 25. svibnja 1941. potčinjenim jedinicama da spriječe Židovima i Srbima prelaz iz NDH na okupiranu teritoriju Dalmacije

Naredba ministra unutrašnjih poslova od 4. juna 1941. o promeni židovskih prezimena i označivanju Židova i židovskih tvrtki

Provedbena naredba zakonske odredbe ministra narodnog gospodarstva od 5. juna 1941. o obaveznoj prijavi imetka Židova i židovskih preduzeća

Zakonska odredba poglavnika od 5. juna 1941. o obaveznoj prijavi židovske imovine i židovskih preduzeća

Zakonska odredba poglavnika od 5. juna 1941. o sprečavanju prikrivanja židovske imovine

Oglas ustaškog redarstva sa zabranama, naređenjima, pozivima i upozorenjima Židovima u Zagrebu

Izveštaj Prijemnog ureda za hrvatska vojna lica u Zemunu od 22. juna 1941. Ministarstvu unutrašnjih poslova o prebacivanju Jevreja iz Srbije na teritoriju Dalmacije

Naredba Ustaškog stožera u Mostaru od 23. juna 1941. o propisima za kretanje Srba i Jevreja

Vanredna zakonska odredba i zapovjed poglavnika od 26. juna 1941. o nadležnosti prijekih sudova sa posebnim naglaskom o postupku prema Jevrejima

Izveštaj Stožera Vrbaskog divizijskog područja od 28. juna 1941. Zapovjedništvu kopnene vojske o opštoj situaciji i nasilnom iseljavanju Srba i Jevreja iz Bihaća i bekstvu srpskog življa u šume od zločina ustaša

Izvještaj ustaškog logora Ludbreg Velikoj župi Zagorje o novim mjerama protiv Židova u kotaru Ludbreg

Izveštaj Zapovjedništva 3. hrvatske oružničke pukovnije od 7. jula 1941. Zapovjedništvu 4. hrvatske oružničke pukovnije o radu obaveštajne službe i iseljavanju iz Bihaća svih pravoslavaca i Jevreja

Izveštaj Kotarske oblasti Brčko od 10. jula 1941. Ministarstvu unutrašnjih poslova o situaciji na svom području sa podacima o stanju srpskog i jevrejskog življa

Izveštaj Zapovjedništva 4. hrvatske oružničke pukovnije od 12. jula 1941. Zapovjedništvu hrvatskog oružništva o iseljavanju pravoslavaca i Jevreja sa područja Donjeg Vakufa, Bugojna, Kupresa i Bihaća

Telegrafski izveštaj Kraljevskog italijanskog konzulata Banjaluka od 12. jula 1941. Italijanskom poslanstvu Zagreb da su svi pravoslavci zatvoreni, što čeka u Jevreje

Izveštaj 3. hrvatske oružničke pukovnije od 16. jula 1941. Zapovjedništvu 4. hrvatske oružničke pukovnije o situaciji na svojoj teritoriji, iseljavanju i hapšenju Srba i Jevreja

Izvještaj Prefekture u Splitu od 22. srpnja 1941. Guverneru Dalmacije o prilivu velikog broja Židova u Splitu

Okružnica Ravnateljstva ustaškog redarstva od 23. jula 1941. za pritvaranje i otpremanje u koncentracioni logor Gospić Srba i Jevreja-komunista sa teritorije Nezavisne Države Hrvatske

Depeša prefekta Kotora od 23. jula 1941. guverneru Dalmacije o hapšenju jevrejskih porodica, potrebi za pojačavanjem karabinijera i bombardovanju predela Njeguši

Okružnica Ravnateljstva ustaškog redarstva NDH upućena velikim župama o pritvaranju i otpremanju u logore Srba, Židova i komunista

Obavijest Ustaškog logora Ludbreg Velikoj župi Zagorje o otpremanju u logore 22. VII 1941. godine 29 Židova i 26 pravoslavaca uz popis istih

Izveštaj Redarstvenog ravnateljstva Sarajevo od 25. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu o smeštaju Slovenaca iz koncentracionog logora u Požegi u srpskim i jevrejskim porodicama

Izveštaj italijanskog vicekonzula u Banjaluci od 26. jula 1941. Italijanskom poslanstvu u Zagrebu o proterivanju Srba i Jevreja sa teritorije bivše Vrbaske banovine

Depeša prefekta Kotora od 26. jula 1941. guverneru Dalmacije o bombardovanju naselja Čavori i interniranju Jevreja za Drač

Brzojav Guvernera Dalmacije od 26. srpnja 1941. Predsjedništvu Savjeta u Rimu o boravku izbjeglih Židova iz Hrvatske u Splitu

Spisak Jevreja koji je ustaško redarstvo Banjaluka dostavilo 29. jula 1941. Redarstvenom ravnateljstvu Banjaluka radi transportovanja u koncentracioni logor

Izveštaj Redarstvenog ravnateljstva Sarajevo od 29. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu o razmeštaju Slovenaca prispelih iz koncentracionog logora u Požegi u srpskim i jevrejskim porodicama

Naređenje Ravnateljstva za javni red i sigurnost od 30. jula 1941. svim velikim župama i redarstvenim ravnateljstvima da se svi Srbi i Jevreji zatvore, stave pod prijeki sud i otpreme u sabirni logor u Gospiću

Okružnica velike župe Vrhbosna od 31. jula 1941. Kotarskoj oblasti Sarajevo o pritvaranju Srba i Jevreja i otpremanju u koncentracioni logor Gospić i daljem držanju komunista u zatvoru

Predlog Redarstvenog ravnateljstva Sarajevo od 31. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu da teret smeštaja i izdržavanja slovenačkih doseljenika snose Slovenci starosedeoci u Sarajevu, a da se izbegavaju srpske i jevrejske porodice za njihov smeštaj

Naređenje ustaškog povjerenika za Bosnu i Hercegovinu od 1. avgusta 1941. Kotarskom poglavarstvu Sarajevo za hapšenje svih Srba i Židova i otpremanje u logor Gospić

Spisak Srba i Jevreja iz zatvora Crna kuća koji je nazorništvo političkih talaca i zatvorenika dostavilo 5. avgusta 1941. ustaškom redarstvu Banjaluka

Obaveštenje trgovačke komore od 7. avgusta 1941 o rasprodaji srpske i jevrejske imovine

Brzojav Guvernatorata Dalmacije od 8. kolovoza 1941. Prefektu Splita kojim ga upoznaje s odlukom Mussolinija da se 200—300 Židova prebaci iz Splita u Albaniju

Izvještaj Velike župe Cetina u Omišu od 8. kolovoza 1941. Ministarstvu domobranstva o postupku talijanskih fašista prema stanovnicima Kaštela i Židovima smještenim u hotelu Palace u Kaštel Starom

Izveštaj oficira za vezu iz Karlovca od 22. avgusta 1941. Ministarstvu vanjskih poslova o mučenju Jevreja prilikom transportovanja iz Like

Izveštaj Kotarske oblasti Visoko od 26. avgusta 1941. velikoj župi Lašva i Glaž o hapšenju i otpremanju 57 Jevreja i Srba u logor Gospić

Novi Sad, 27. avgust 1941. Zahtev komandanta 2. konjičke brigade upućen načelniku Generalštaba da se Jevreji pozovu u prinudne radne brigade

Izvještaj Predstojništva gradskog redarstva u Bjelovaru Ravnateljstvu za javni red i sigurnost NDH o poduzetim mjerama protiv Srba i Židova osumnjičenih zbog komunizma

Naređenje Upravnog štaba opunomoćenog komandanta u Srbiji od 3. novembra 1941. potčinjenim felđkomandanturama za hapšenje Jevreja i Cigana na teritoriji Srbije

Depeša generala Lakše od 3. novembra 1941. Zapovjedništvu 2. domobranskog zbora o evakuaciji Jevreja i pravoslavaca iz Doboja

Naređenje Ravnateljstva ustaškog redarstva od 16. decembra 1941. povjereništvu ustaške nadzorne službe Banjaluka za otpremanje pravoslavaca i jevreja u logor Jasenovac

Zabeleška tajnika Povjereništa ustaške nadzorne službe Banjaluka od 29. decembra 1941. o razgovoru sa Mirkom Vutucom, zamenikom upravitelja Ustaškog redarstva u Zagrebu, o transportu Srba i Jevreja u jasenovački logor

Letak Bitoljske partiske orgaiizacije povodom okupatorskog zverskog istrebljivanja Jevreja u Makedoniji

Borbe protiv ustaničkog pokreta na području Jugoistoka od juna 1941. do avgusta 1942. godine

Izveštaj agenta Državne sigurnosti Borisa Žuglova od 11. marta 1943. god. inspektoru Državne sigurnosti Skopske oblasti o slanju u logor 39 Jevreja

Naredba skopskog oblasnog direktora Dimitra Raeva od 9. aprila 1943. god. o rasprodaji jevrejske imovine na teritoriji Skopske oblasti

Izvještaj okružnog rukovodioca Njemačke narodne skupine okruga Sava-Dunav vođi Skupine o političkim prilikama i raspoloženju naroda, o progonima Židova i Srba i oduzimanju njihove imovine, o neraspoloženju hrvatskog naroda prema ustašama i njihovim zlodjelima i o aktivnosti partizana na području okruga. Za sređenje postojećeg stanja okružni rukovodilac predlaže: potpuno istrebljemje Židova, povišenje plaća državnim službenicima, uvođenje smrtne kazne za povišenje cijena namirnicama i stavljanje hrvatskih oružanih snaga pod njemačku vojnu komandu

Dopis Župske redarstvene oblasti Varaždin Gradskom poglavarstvu Varaždin o otpremanju 53 varaždinska Židova u Zagreb te o zahtjevu za hitnim određivanjem povjerenstva za upravu njihovom imovinom

Izvještaj Komande Daruvarskog područja Odsjeku vojne vlasti u pozadini pri Štabu VI korpusa NOV i POJ o radu Komande, partizanskih straža i relejnih stanica, stanju bolnice, radu obavještajne i informativne službe, radionica, o ekonomskom stanju i političkom raspoloženju naroda na ovom području. Navodi se da je formiran i Mobilni centar za Jevreje

Budimpešta, 7. april 1944. Poverljiva naredba Ministarstva unutrašnjih poslova o upućivanju Jevreja u koncentracione logore

Novi Sad, 26. april 1944. Rukovodioci grada Novog Sada obaveštavaju putem oglasa da jevrejski stanovnici ne smeju napuštati svoje stanove

Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 29. jula 1944. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske da bez posebnih dozvola upućuje u Italiju ranjenike, bolničare, lekare, decu i stare Jevreje i da u sedište NKOJ-a na Visu dođe Moša Pijade

Fotografije

Povezane odrednice

Romi u drugom svetskom ratu Jezdimir Dangić Donji Vakuf Borbe za Istočnu Bosnu 1942. Pokolj u Šapcu 1941. Zagreb Ranjenici u ratu 704. pešadijska divizija Genocid u NDH Harald Turner Ustanak u Hercegovini 1941. 118. lovačka divizija Tuzla Franz Böhme Gospić Bratstvo i jedinstvo u ratu Banja Luka Zemun Toplica u oslobodilačkom ratu Kovin Borbe u Makedoniji 1943. Ustanak u Crnoj Gori 1941. Opsada Kraljeva 1941. Bitola Ustaški zločini 1941. Šabac Senta Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Walter Kuntze Nemački zločini u Srbiji 1941. Ustanak u Slavoniji 1941. Avijacija u oslobodilačkom ratu Ludbreg Četnici u ustanku Borbe u Srbiji 1942. Mađarska u drugom svetskom ratu Ustanak u Srbiji 1941. Ustanak u Dalmaciji 1941. Adolf Hitler Sarajevo Bihać Pljačka u ratu Split Logor Aušvic Kupres Ustanak u Hrvatskoj 1941. Beograd Saradnja partizana i četnika 1941. Narodni heroji Jugoslavije Ustanak u Lici 1941. Obrazovanje u oslobodilačkom ratu Vermaht u Jugoslaviji Vis 117. lovačka divizija Pokatoličavanje Srba Ljubo Novaković Bečej Dragoslav Račić Bolnice u oslobodilačkom ratu Logor Jasenovac Operacija Mačva Borbe za Gornji Milanovac 1941. Izbeglice i progoni u drugom svetskom ratu Srpski dobrovoljački odredi (ljotićevci) Slavonska Požega Ante Pavelić Dragoljub Draža Mihailović Italija u drugom svetskom ratu Aprilski rat Italijanski zločini u Jugoslaviji Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Ustanak u NDH Nemački zločini u Jugoslaviji Novi Sad Streljanja u oslobodilačkom ratu