🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Kapitulacija Italije

Za ovaj pojam je pronađeno 29 hronoloških zapisa, 31 dokumenata i 49 fotografija.

Događaji

8. 8. 1943 Ministar spoljnih poslova vlade V. Britanije Antoni Idn primio u Londonu pred stavnike svih buržoaskih grupa u izbegličkoj vladi Kraljevine Jugoslavije i obavestio ih o skoroj kapitulaciji Italije, savetujući da se buržoaske grupe ujedine. Sugerirao je, takođe, da se izbeglička vlada premesti u Kairo zbog ratnog poprišta u Italiji, koje će se pomeriti i na Balkan.

8. 8. 1943 Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio Štabu 2. proleterske udarne divizije NOVJ da svoja dejstva usmeri u pravcu Foče, Sandžaka i Crne Gore sa zadatkom da na toj prostoriji likvidira četnike, reorganizuje 3. proletersku (sandžačku) NOU brigadu, prikupi delove 5. crnogorske NOU brigade, vrši mobilizaciju, formira 2. korpus NOVJ i vojnički se pripremi za događaje u slučaju brze kapitulacije fašističke Italije.

17. 8. 1943 Savezničke snage zauzele celu Siciliju.

29. 8. 1943 Iz rejona Bihaća i Kulen-Vakufa nemačka 114. lovačka divizija otpočela prodor preko Like u severnu Dalmaciju u cilju zaposedanja ove teritorije, jer se očekivala kapitulacija Italije. Neprijatelj je odbacio 3. udarnu brigadu 6. divizije NOVJ koja je zatvarala ove pravce i iduće noći zauzeo D. Lapac.

0. 9. 1943 Posle kapitulacije Italije primorski partizani zauzeli Bar, Ulcinj i Petrovac na moru.

0. 9. 1943 Četničke snage Istočnog fronta (Crne Gore) ubrzo posle kapitulacije Italije posele Bijelo Polje, Prijepolje, Brodarevo, Rudo i Novu Varoš.

0. 9. 1943 Proširena slobodna teritorija u zapadnoj Makedoniji posle kapitulacije Italije obuhvatala područje od pl. Bukovika (južno od Gostivara) do tesnaca kod s. Botuna i od bugarsko-italijanske demarkacione linije do druma Struga-Debar.

0. 9. 1943 Na pl. Mokrecu, po naređenju GŠ NOV i PO za Sloveniju, formiran Dolomitski NOP odred, sa zadatkom da se prebaci u Dolomite i objedini rad partizanskih jedinica koje su tamo formirane posle kapitulacije Italije.

8. 9. 1943 Kapitulirala Italija. Tada je došlo do opšteg narodnog ustanka u Dalmaciji, Hrvatskom primorju, Gorskom kotaru i Istri. Idućih nekoliko dana jedinice NOVJ, uz svestranu pomoć naroda, oslobodile su obalski pojas od Trsta do Dubrovnika, sem gradova Pule, Rijeke, Sušaka, Zadra, Šibenika, Omiša i Makarske.

8. 9. 1943 Objavljena bezuslovna kapitulacija Italije. Jedinice NOV i POJ su za nekoliko sledećih dana razoružale glavninu ovih italijanskih okupacionih divizija: -Izonco-, -Kačatori dele Alpi-, -Lombardija-, -Murđe-, -Mačerata-, -Celere-, -Bergamo- i -Sforčeska-. Razoružale su i manje delove divizija: -Firence-, -Ferara-, -Mesina-, -Zara-, -Đulija-, -Torino- i -Pulje-, kao i 14, 17. i 18. obalsku brigadu. Na stranu NOVJ prešla je glavnina divizije -Venecija-, kao i delovi divizije -Taurinenze-, od kojih je kasnije (2. decembra 1943) formirana italijanska partizanska divizija -Garibaldi- i stavljena pod komandu 2. udarnog korpusa NOVJ.

8. 9. 1943 GŠ NOV i PO za Crnu Goru i Boku povodom kapitulacije Italije uputio pismeni poziv komandantima italijanskih garnizona: da predaju svu ratnu opremu, da se, ako žele, s vojnicima priključe Narodnooslobodilačkoj vojsci, da od guvernera Crne Gore i Boke traže da sve zarobljene pripadnike NOVJ, internice i uhapšene pusti na slobodu.

8. 9. 1943 GŠ NOV i PO za Sloveniju izdao naredbu povodom kapitulacije Italije: razoružati italijanske i kvislinške jedinice, uspostaviti narodnu vlast, izvršiti opštu mobilizaciju i sprovesti mere za odbranu oslobođene teritorije od prodora nemačkih vojnih snaga.

8. 9. 1943 PK KPS za Slovenačko primorje povodom kapitulacije Italije izdao uputstva okružnim komitetima: uspostaviti narodnu vlast, razoružati italijanske trupe i voditi operacije protiv nemačkih jedinica.

9. 9. 1943 U vezi s kapitulacijom Italije, vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito uputio depešu GŠ NOV i PO za Hrvatsku i GŠ NOV i PO za Sloveniju: da stupe u vezu sa štabovima italijanskih jedinica radi predaje oružja i radi eventualne saradnje u borbi protiv nemačkih jedinica; da proglasom pozovu domobrane na predaju i saradnju.

9. 9. 1943 Povodom kapitulacije Italije, vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito uputio depešu Štabu 2. proleterske udarne divizije NOVJ: sa italijanskim jedinicama pregovarati o predaji oružja ili o zajedničkoj borbi protiv nemačkih jedinica; najhitnije preduzeti mobilizaciju u Sandžaku, Crnoj Gori i Hercegovini.

9. 9. 1943 Guverner Crne Gore Kurio Barbazeti, grof od Pruna, povodom kapitulacije Italije izdao proglas narodu Crne Gore u kome ističe da će italijanske trupe izvršiti svoju dužnost do kraja, te poziva narod na -spokojstvo, prisebnost duha, mir i jedinstvo-, obećavajući puštanje na slobodu političkih zatvorenika.

9. 9. 1943 CK KP Slovenije povodom kapitulacije Italije izdao uputstvo okružnim i rejonskim komitetima: uspostaviti vlast Osvobodilne fronte i izvršiti mobilizaciju svih muškaraca sposobnih za oružje.

10. 9. 1943 Povodom kapitulacije Italije GŠ NOV i PO za Sloveniju naredio potčinjenim jedinicama: da zaplenjeno naoružanje sklone na sigurna mesta i pristupe rušenju pruga, tunela, mostova i zaprečavanju drumova, kako bi se otežao brzi prodor nemačkih snaga na oslobođenu teritoriju i sačuvalo zaplenjeno oružje.

12. 9. 1943 Po naređenju VŠ NOV i POJ, a u vezi s kapitulacijom Italije, Štab 3. udarne divizije NOVJ i 5. crnogorska NOU brigada krenuli iz rejona Foče opštim pravcem s. Izgori - pl. Golija -Banjani (kod Nikšića), da u Crnoj Gori mobilišu novo ljudstvo, razbijaju četnike i razoružavaju italijanske jedinice.

13. 9. 1943 Na nemačko-italijanskoj đemarkacionoj liniji jedinice 15. divizije NOVJ, po naređenju GŠ NOV i PO za Sloveniju, porušile sve mostove i drumove, kako bi sprečile brzi prodor nemačkih snaga na teritoriju koju su napustile italijanske trupe posle kapitulacije Italije.

18. 9. 1943 GŠ NOV i PO za Sloveniju naredio da se 3. slovenačka NOU brigada -Ivan Gradnik- vrati u Slovenačko primorje a 7. slovenačka NOU brigada -France Prešern- u Gorenjsku, radi učvršćenja jedinica koje su na tim područjima formirane posle kapitulacije Italije.

20. 9. 1943 Na pl. Dajti (kod Tirane, u Albaniji) formiran 2. kosovsko-metohijski (2. kosovski) partizanski bataljon -Boro Vukmirović-, od ljudi s Kosova, iz Metohije i iz Makedonije koji su, kao pripadnici NOP-a, bili internirani u logor -Porto Romano- (kod Drača) ili zatvoreni u tiranskom zatvoru, odakle su oslobođeni po kapitulaciji Italije. Nekoliko dana kasnije bataljon se kod Debra prebacio u Makedoniju.

24. 9. 1943 Na pl. Kožufu formirana italijanska partizanska četa -Garibaldi- od italijanskih vojnika koji su po kapitulaciji Italije prišli jedinicama NOVJ u s. Ljubojnu (kod Prespanskog jezera).

25. 9. 1943 Desant na Lošinj izvršila 1. udarna brigada 13. divizije NOVJ u sadejstvu s mornaričkim jedinicama NOVJ. U dvodnevnim borbama zarobljeno je 265 četnika koji su se pre kapitulacije Italije povukli na ovo ostrvo iz Gorskog kotara i Hrvatskog primorja.

30. 9. 1943 Štab 2. udarnog korpusa NOVJ uputio pismo šefu britanske misije u četničkom štabu u Beranama (sada: Ivangrad): da napusti četnike, i pređe u Štab korpusa radi upoznavanja sa situacijom i sa stavom saveznika u vezi s kapitulacijom Italije i prelaskom italijanskih jedinica na stranu NOVJ.

0. 10. 1943 Nemačka 118. lovačka divizija, ojačana delovima 7. SS divizije -Princ Eugen-, zauzela Danilovgrad i ovladala Crnogorskim primorjem, razoružala delove italijanske divizije -Taurinenze- i sprečiia jačanje narodnog ustanka koji je tamo masovno buknuo u vreme kapitulacije Italije.

21. 10. 1943 Posle borbi protiv 4. slovenačke NOU brigade 15. divizije NOVJ kod s. Šentjerneja i s. Škocijana nemačke snage zauzele Novo Mesto (koje su jedinice NOVJ držale od kapitulacije Italije).

12. 11. 1943 Štab 3 (alpske) operativne zone NOV i PO Slovenije naredio potčinjenim jedinicama da pojačaju borbu protiv ostataka Bele i Plave garde, koji su se posle kapitulacije Italije priključili nemačkim jedinicama.

17. 11. 1943 Jake nemačke i balističke snage iz Gostivara, posle teških borbi protiv jugoslovenskih i albanskih partizanskih jedinica, ovladale Debrom, koji je od kapitulacije Italije do ovog dana bio slobodan.

Dokumenti

Naređenje komandanta Jugoistoka od 25. jula 1943. komandantu nemačkih trupa u NDH za preduzimanje mera na Balkanu u slučaju kapitulacije Italije

Predlog Nemačkog poslanstva u Zagrebu od 2. avgusta 1943. Ministarstvu spoljnih poslova Rajha za delatnost na vojno-političkom planu u saradnji s ustašama na područjima pod italijanskom okupacijom posle kapitulacije Italije

Specijalno naređenje br. 2 Vrhovne komande Vermahta od 3. avgusta 1943. uz Hitlerovu direktivu br. 48 za pripajanje jugoslovenskih teritorija pod italijanskom okupacijom nemačkom okupacionom području posle kapitulacije Italije

Direktiva Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske od 8 kolovoza 1943 god. Operativnom štabu za Dalmaciju u vezi pretstojeće kapitulacije Italije

Naredba Glavnog štaba NOV i PO Slovenije u vezi sa dislokacijom i zadacima Petnaeste divizije posle italijanske kapitulacije

Bilten politkomesara Glavnog štaba NOV i PO Slovenije o zadacima politkomesara vojnih jedinica u vezi sa merama preduzetim nakon kapitulacije Italije

Naređenje komandanta Komskog korpusa od 4. septembra 1943. komandantima brigada i bataljona za nemilosrdno uništavanje pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta i njihovih porodica 

Naređenje Generalštaba Vrhovne komande Vermahta od 8. septembra 1943. potčinjenim komandama za razoružanje italijanskih jedinica i posedanje njihove okupacione teritorije na Balkanu

Proglas Glavnog Štaba NOV i PO Kosova i Metohije od 9. septembra 1943. povodom kapitulacije fašističke Italije

Uputstvo vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 9. septembra 1943. glavnim štabovima NOV i PO Hrvatske i Slovenije o najprečim zadacima u novonastaloj situaciji posle kapitulacije fašističke Italije

Zapovest 2. oklopne armije od 9. septembra 1943. potčinjenim komandama za posedanje teritorije Jugoslavije pod italijanskom okupacijom i razoružanje na njoj zatečenih italijanskih oružanih snaga

Naređenje Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske od 10 rujna 1943 god. Štabu Kninskog sektora za dejstvo i za iskorišćavanje situacije nastale poslije kapitulacije Italije

Uputstvo Štaba Druge operativne zone od 10 rujna 1943 god. Štabu Trinaeste proleterske NOU brigade Rade Končar za dejstvo u vezi s kapitulacijom Italije

Direktive Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 10 septembra 1943 Štabu Četrnaeste divizije o zadacima divizije posle kapitulacije italijanske vojske

Direktive Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 10 septembra 1943 Štabu zapadnodolenjskog odreda o njegovim zadacima posle kapitulacije Italije

Direktive Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 10 septembra 1943 Štabu istočnodolenjskog odreda o njegovim zadacima posle kapitulacije Italije

Obaveštenje Edvarda Kardelja od 12. septembra 1943. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o vojno-političkoj situaciji u Sloveniji posle kapitulacije fašističke Italije

Izvještaj Glavnog ravnateljstva za javni red i sigurnost od 14 rujna 1943 god. o dejstvu jedinica NOV i PO Hrvatske u Gorskom Kotaru i Primorju poslije kapitulacije Italije

Izvještaj Zapovjedništva drugog sektora od 15 rujna 1943 god. o odnosima Nijemaca prema Talijanima i Hrvatima u Zadru poslije kapitulacije Italije

Izveštaj Štaba 13. divizije od 20. septembra 1943. političkom komesaru Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske o političkom stanju u jedinicama i na području Gorskog kotara i Hrvatskog primorja posle kapitulacije Italije

Izveštaj Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 22 septembra 1943 Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o zadacima i radu jedinica posle kapitulacije Italije

Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 23. septembra 1943. Štabu Drugog korpusa NOVJ da se najlepše postupa sa Italijanima koji predaju oružje i prelaze na stranu NOV i POJ

Izvještaj Štaba Šeste divizije od 1 listopada 1943 god. Štabu Prvog korpusa NOV i PO Hrvatske o stanju u Diviziji poslije kapitulacije Italije

Izvještaj Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske od 11 listopada 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o dejstvima i rasporedu jedinica i situaciji na području Hrvatske poslije kapitulacije Italije

Izveštaj sekretara Okružnog komiteta KPJ za Metohiju od 18. oktobra 1943. Oblasnom komitetu Kosmeta o situaciji u Bakovici u vreme kapitulacije Italije i o stanju partijske organizacije i partizanskih jedinica u okrugu

Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 22. oktobra 1943. Štabu Drugog korpusa NOVJ da izvesti koje se italijanske jedinice bore na strani neprijatelja a koje su prešle na stranu NOVJ

Procena komandanta Jugoistoka feldmaršala Vajksa od 1. novembra 1943. vojno-političke situacije na području Jugoslavije krajem oktobra 1943. godine

Izvod iz knjige poslatih depeša Komande limsko-sandžačkih četničkih odreda u vremenu od 25. septembra do 13. novembra 1943. godine

Izveštaj Štaba 503. korpusa od 2. decembra 1943. Draži Mihailoviću o rasulu četničkih jedinica u Lici posle kapitulacije Italije

Izvještaj Zapovjedništva Mornarice NDH od 6. prosinca 1943. Glavnom stožeru Oružanih snaga o stanju u Splitu poslije kapitulacije Italije

Izvod iz knjige poslatih depeša Komande limsko-sandžačkih četničkih odreda u vremenu od 11. septembra do 24. decembra 1943. godine

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

Borbe na Jadranu 1944. Borbe u Sloveniji 1943. Kolašin Borbe u Srbiji 1943. Diverzije u oslobodilačkom ratu Đorđije Lašić Hvar Četnički zločini 2. proleterska divizija NOVJ Antiosovinska ofanziva JVuO 1943. Gostivar Prijepolje Britanija i Jugoslavija 13. primorsko-goranska divizija NOVJ Split 7. slovenska udarna brigada France Prešeren 6. lička proleterska divizija NOVJ Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Bitka za Split 1943. Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Albanski partizani Rudolf Perhinek 1. slovenska udarna brigada Tone Tomšič Dragoljub Draža Mihailović 3. dalmatinska udarna brigada Oslobođenje Kičeva 1943. Komski korpus JVuO Italija u drugom svetskom ratu Mobilizacija u oslobodilačkom ratu Borbe u Istri 1943. Borbe na Jadranu 1943. Vrhovna komanda Vermahta Glavni štab Slovenije Borbe u Dalmaciji 1943. Borbe na Kosovu i Metohiji Borbe u Makedoniji 1943. Italijanski partizani Otočac Glavni štab Hrvatske Žene u ratu Luftwaffe u Jugoslaviji Zimske operacije u Jugoslaviji 1943/1944 1. proleterska divizija NOVJ 15. slovenska divizija NOVJ Zaharije Ostojić Josip Broz Tito Borbe u Crnoj Gori 1943. Pljevlja Operacija Istra 19. pešadijska divizija Venecija Vojislav Lukačević Korčula Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Četnici u drugom svetskom ratu Berane 5. proterska (crnogorska) udarna brigada 2. udarni korpus NOVJ Podgorica Foča Afrički front Vrhovni štab NOVJ Bijelo Polje 1. prekomorska brigada Borbe u Hrvatskoj 1943. Kičevo Peko Dapčević 2. oklopna armija Pula Kultura i umetnost u oslobodilačkom ratu Borbe u Lici 1943. Komandant Jugoistoka 1. proleterska udarna brigada Priboj 1. alpska divizija Taurinense Pirzio Biroli