🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Kapitulacija Italije

Za ovaj pojam je pronađeno 29 hronoloških zapisa, 31 dokumenata i 49 fotografija.

Događaji

8. 8. 1943 Ministar spoljnih poslova vlade V. Britanije Antoni Idn primio u Londonu pred stavnike svih buržoaskih grupa u izbegličkoj vladi Kraljevine Jugoslavije i obavestio ih o skoroj kapitulaciji Italije, savetujući da se buržoaske grupe ujedine. Sugerirao je, takođe, da se izbeglička vlada premesti u Kairo zbog ratnog poprišta u Italiji, koje će se pomeriti i na Balkan.

8. 8. 1943 Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio Štabu 2. proleterske udarne divizije NOVJ da svoja dejstva usmeri u pravcu Foče, Sandžaka i Crne Gore sa zadatkom da na toj prostoriji likvidira četnike, reorganizuje 3. proletersku (sandžačku) NOU brigadu, prikupi delove 5. crnogorske NOU brigade, vrši mobilizaciju, formira 2. korpus NOVJ i vojnički se pripremi za događaje u slučaju brze kapitulacije fašističke Italije.

17. 8. 1943 Savezničke snage zauzele celu Siciliju.

29. 8. 1943 Iz rejona Bihaća i Kulen-Vakufa nemačka 114. lovačka divizija otpočela prodor preko Like u severnu Dalmaciju u cilju zaposedanja ove teritorije, jer se očekivala kapitulacija Italije. Neprijatelj je odbacio 3. udarnu brigadu 6. divizije NOVJ koja je zatvarala ove pravce i iduće noći zauzeo D. Lapac.

0. 9. 1943 Posle kapitulacije Italije primorski partizani zauzeli Bar, Ulcinj i Petrovac na moru.

0. 9. 1943 Četničke snage Istočnog fronta (Crne Gore) ubrzo posle kapitulacije Italije posele Bijelo Polje, Prijepolje, Brodarevo, Rudo i Novu Varoš.

0. 9. 1943 Proširena slobodna teritorija u zapadnoj Makedoniji posle kapitulacije Italije obuhvatala područje od pl. Bukovika (južno od Gostivara) do tesnaca kod s. Botuna i od bugarsko-italijanske demarkacione linije do druma Struga-Debar.

0. 9. 1943 Na pl. Mokrecu, po naređenju GŠ NOV i PO za Sloveniju, formiran Dolomitski NOP odred, sa zadatkom da se prebaci u Dolomite i objedini rad partizanskih jedinica koje su tamo formirane posle kapitulacije Italije.

8. 9. 1943 Kapitulirala Italija. Tada je došlo do opšteg narodnog ustanka u Dalmaciji, Hrvatskom primorju, Gorskom kotaru i Istri. Idućih nekoliko dana jedinice NOVJ, uz svestranu pomoć naroda, oslobodile su obalski pojas od Trsta do Dubrovnika, sem gradova Pule, Rijeke, Sušaka, Zadra, Šibenika, Omiša i Makarske.

8. 9. 1943 Objavljena bezuslovna kapitulacija Italije. Jedinice NOV i POJ su za nekoliko sledećih dana razoružale glavninu ovih italijanskih okupacionih divizija: -Izonco-, -Kačatori dele Alpi-, -Lombardija-, -Murđe-, -Mačerata-, -Celere-, -Bergamo- i -Sforčeska-. Razoružale su i manje delove divizija: -Firence-, -Ferara-, -Mesina-, -Zara-, -Đulija-, -Torino- i -Pulje-, kao i 14, 17. i 18. obalsku brigadu. Na stranu NOVJ prešla je glavnina divizije -Venecija-, kao i delovi divizije -Taurinenze-, od kojih je kasnije (2. decembra 1943) formirana italijanska partizanska divizija -Garibaldi- i stavljena pod komandu 2. udarnog korpusa NOVJ.

8. 9. 1943 GŠ NOV i PO za Crnu Goru i Boku povodom kapitulacije Italije uputio pismeni poziv komandantima italijanskih garnizona: da predaju svu ratnu opremu, da se, ako žele, s vojnicima priključe Narodnooslobodilačkoj vojsci, da od guvernera Crne Gore i Boke traže da sve zarobljene pripadnike NOVJ, internice i uhapšene pusti na slobodu.

8. 9. 1943 GŠ NOV i PO za Sloveniju izdao naredbu povodom kapitulacije Italije: razoružati italijanske i kvislinške jedinice, uspostaviti narodnu vlast, izvršiti opštu mobilizaciju i sprovesti mere za odbranu oslobođene teritorije od prodora nemačkih vojnih snaga.

8. 9. 1943 PK KPS za Slovenačko primorje povodom kapitulacije Italije izdao uputstva okružnim komitetima: uspostaviti narodnu vlast, razoružati italijanske trupe i voditi operacije protiv nemačkih jedinica.

9. 9. 1943 U vezi s kapitulacijom Italije, vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito uputio depešu GŠ NOV i PO za Hrvatsku i GŠ NOV i PO za Sloveniju: da stupe u vezu sa štabovima italijanskih jedinica radi predaje oružja i radi eventualne saradnje u borbi protiv nemačkih jedinica; da proglasom pozovu domobrane na predaju i saradnju.

9. 9. 1943 Povodom kapitulacije Italije, vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito uputio depešu Štabu 2. proleterske udarne divizije NOVJ: sa italijanskim jedinicama pregovarati o predaji oružja ili o zajedničkoj borbi protiv nemačkih jedinica; najhitnije preduzeti mobilizaciju u Sandžaku, Crnoj Gori i Hercegovini.

9. 9. 1943 Guverner Crne Gore Kurio Barbazeti, grof od Pruna, povodom kapitulacije Italije izdao proglas narodu Crne Gore u kome ističe da će italijanske trupe izvršiti svoju dužnost do kraja, te poziva narod na -spokojstvo, prisebnost duha, mir i jedinstvo-, obećavajući puštanje na slobodu političkih zatvorenika.

9. 9. 1943 CK KP Slovenije povodom kapitulacije Italije izdao uputstvo okružnim i rejonskim komitetima: uspostaviti vlast Osvobodilne fronte i izvršiti mobilizaciju svih muškaraca sposobnih za oružje.

10. 9. 1943 Povodom kapitulacije Italije GŠ NOV i PO za Sloveniju naredio potčinjenim jedinicama: da zaplenjeno naoružanje sklone na sigurna mesta i pristupe rušenju pruga, tunela, mostova i zaprečavanju drumova, kako bi se otežao brzi prodor nemačkih snaga na oslobođenu teritoriju i sačuvalo zaplenjeno oružje.

12. 9. 1943 Po naređenju VŠ NOV i POJ, a u vezi s kapitulacijom Italije, Štab 3. udarne divizije NOVJ i 5. crnogorska NOU brigada krenuli iz rejona Foče opštim pravcem s. Izgori - pl. Golija -Banjani (kod Nikšića), da u Crnoj Gori mobilišu novo ljudstvo, razbijaju četnike i razoružavaju italijanske jedinice.

13. 9. 1943 Na nemačko-italijanskoj đemarkacionoj liniji jedinice 15. divizije NOVJ, po naređenju GŠ NOV i PO za Sloveniju, porušile sve mostove i drumove, kako bi sprečile brzi prodor nemačkih snaga na teritoriju koju su napustile italijanske trupe posle kapitulacije Italije.

18. 9. 1943 GŠ NOV i PO za Sloveniju naredio da se 3. slovenačka NOU brigada -Ivan Gradnik- vrati u Slovenačko primorje a 7. slovenačka NOU brigada -France Prešern- u Gorenjsku, radi učvršćenja jedinica koje su na tim područjima formirane posle kapitulacije Italije.

20. 9. 1943 Na pl. Dajti (kod Tirane, u Albaniji) formiran 2. kosovsko-metohijski (2. kosovski) partizanski bataljon -Boro Vukmirović-, od ljudi s Kosova, iz Metohije i iz Makedonije koji su, kao pripadnici NOP-a, bili internirani u logor -Porto Romano- (kod Drača) ili zatvoreni u tiranskom zatvoru, odakle su oslobođeni po kapitulaciji Italije. Nekoliko dana kasnije bataljon se kod Debra prebacio u Makedoniju.

24. 9. 1943 Na pl. Kožufu formirana italijanska partizanska četa -Garibaldi- od italijanskih vojnika koji su po kapitulaciji Italije prišli jedinicama NOVJ u s. Ljubojnu (kod Prespanskog jezera).

25. 9. 1943 Desant na Lošinj izvršila 1. udarna brigada 13. divizije NOVJ u sadejstvu s mornaričkim jedinicama NOVJ. U dvodnevnim borbama zarobljeno je 265 četnika koji su se pre kapitulacije Italije povukli na ovo ostrvo iz Gorskog kotara i Hrvatskog primorja.

30. 9. 1943 Štab 2. udarnog korpusa NOVJ uputio pismo šefu britanske misije u četničkom štabu u Beranama (sada: Ivangrad): da napusti četnike, i pređe u Štab korpusa radi upoznavanja sa situacijom i sa stavom saveznika u vezi s kapitulacijom Italije i prelaskom italijanskih jedinica na stranu NOVJ.

0. 10. 1943 Nemačka 118. lovačka divizija, ojačana delovima 7. SS divizije -Princ Eugen-, zauzela Danilovgrad i ovladala Crnogorskim primorjem, razoružala delove italijanske divizije -Taurinenze- i sprečiia jačanje narodnog ustanka koji je tamo masovno buknuo u vreme kapitulacije Italije.

21. 10. 1943 Posle borbi protiv 4. slovenačke NOU brigade 15. divizije NOVJ kod s. Šentjerneja i s. Škocijana nemačke snage zauzele Novo Mesto (koje su jedinice NOVJ držale od kapitulacije Italije).

12. 11. 1943 Štab 3 (alpske) operativne zone NOV i PO Slovenije naredio potčinjenim jedinicama da pojačaju borbu protiv ostataka Bele i Plave garde, koji su se posle kapitulacije Italije priključili nemačkim jedinicama.

17. 11. 1943 Jake nemačke i balističke snage iz Gostivara, posle teških borbi protiv jugoslovenskih i albanskih partizanskih jedinica, ovladale Debrom, koji je od kapitulacije Italije do ovog dana bio slobodan.

Dokumenti

Naređenje komandanta Jugoistoka od 25. jula 1943. komandantu nemačkih trupa u NDH za preduzimanje mera na Balkanu u slučaju kapitulacije Italije

Predlog Nemačkog poslanstva u Zagrebu od 2. avgusta 1943. Ministarstvu spoljnih poslova Rajha za delatnost na vojno-političkom planu u saradnji s ustašama na područjima pod italijanskom okupacijom posle kapitulacije Italije

Specijalno naređenje br. 2 Vrhovne komande Vermahta od 3. avgusta 1943. uz Hitlerovu direktivu br. 48 za pripajanje jugoslovenskih teritorija pod italijanskom okupacijom nemačkom okupacionom području posle kapitulacije Italije

Direktiva Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske od 8 kolovoza 1943 god. Operativnom štabu za Dalmaciju u vezi pretstojeće kapitulacije Italije

Naredba Glavnog štaba NOV i PO Slovenije u vezi sa dislokacijom i zadacima Petnaeste divizije posle italijanske kapitulacije

Bilten politkomesara Glavnog štaba NOV i PO Slovenije o zadacima politkomesara vojnih jedinica u vezi sa merama preduzetim nakon kapitulacije Italije

Naređenje komandanta Komskog korpusa od 4. septembra 1943. komandantima brigada i bataljona za nemilosrdno uništavanje pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta i njihovih porodica 

Naređenje Generalštaba Vrhovne komande Vermahta od 8. septembra 1943. potčinjenim komandama za razoružanje italijanskih jedinica i posedanje njihove okupacione teritorije na Balkanu

Proglas Glavnog Štaba NOV i PO Kosova i Metohije od 9. septembra 1943. povodom kapitulacije fašističke Italije

Uputstvo vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 9. septembra 1943. glavnim štabovima NOV i PO Hrvatske i Slovenije o najprečim zadacima u novonastaloj situaciji posle kapitulacije fašističke Italije

Zapovest 2. oklopne armije od 9. septembra 1943. potčinjenim komandama za posedanje teritorije Jugoslavije pod italijanskom okupacijom i razoružanje na njoj zatečenih italijanskih oružanih snaga

Naređenje Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske od 10 rujna 1943 god. Štabu Kninskog sektora za dejstvo i za iskorišćavanje situacije nastale poslije kapitulacije Italije

Uputstvo Štaba Druge operativne zone od 10 rujna 1943 god. Štabu Trinaeste proleterske NOU brigade Rade Končar za dejstvo u vezi s kapitulacijom Italije

Direktive Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 10 septembra 1943 Štabu Četrnaeste divizije o zadacima divizije posle kapitulacije italijanske vojske

Direktive Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 10 septembra 1943 Štabu zapadnodolenjskog odreda o njegovim zadacima posle kapitulacije Italije

Direktive Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 10 septembra 1943 Štabu istočnodolenjskog odreda o njegovim zadacima posle kapitulacije Italije

Obaveštenje Edvarda Kardelja od 12. septembra 1943. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o vojno-političkoj situaciji u Sloveniji posle kapitulacije fašističke Italije

Izvještaj Glavnog ravnateljstva za javni red i sigurnost od 14 rujna 1943 god. o dejstvu jedinica NOV i PO Hrvatske u Gorskom Kotaru i Primorju poslije kapitulacije Italije

Izvještaj Zapovjedništva drugog sektora od 15 rujna 1943 god. o odnosima Nijemaca prema Talijanima i Hrvatima u Zadru poslije kapitulacije Italije

Izveštaj Štaba 13. divizije od 20. septembra 1943. političkom komesaru Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske o političkom stanju u jedinicama i na području Gorskog kotara i Hrvatskog primorja posle kapitulacije Italije

Izveštaj Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 22 septembra 1943 Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o zadacima i radu jedinica posle kapitulacije Italije

Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 23. septembra 1943. Štabu Drugog korpusa NOVJ da se najlepše postupa sa Italijanima koji predaju oružje i prelaze na stranu NOV i POJ

Izvještaj Štaba Šeste divizije od 1 listopada 1943 god. Štabu Prvog korpusa NOV i PO Hrvatske o stanju u Diviziji poslije kapitulacije Italije

Izvještaj Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske od 11 listopada 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o dejstvima i rasporedu jedinica i situaciji na području Hrvatske poslije kapitulacije Italije

Izveštaj sekretara Okružnog komiteta KPJ za Metohiju od 18. oktobra 1943. Oblasnom komitetu Kosmeta o situaciji u Bakovici u vreme kapitulacije Italije i o stanju partijske organizacije i partizanskih jedinica u okrugu

Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 22. oktobra 1943. Štabu Drugog korpusa NOVJ da izvesti koje se italijanske jedinice bore na strani neprijatelja a koje su prešle na stranu NOVJ

Procena komandanta Jugoistoka feldmaršala Vajksa od 1. novembra 1943. vojno-političke situacije na području Jugoslavije krajem oktobra 1943. godine

Izvod iz knjige poslatih depeša Komande limsko-sandžačkih četničkih odreda u vremenu od 25. septembra do 13. novembra 1943. godine

Izveštaj Štaba 503. korpusa od 2. decembra 1943. Draži Mihailoviću o rasulu četničkih jedinica u Lici posle kapitulacije Italije

Izvještaj Zapovjedništva Mornarice NDH od 6. prosinca 1943. Glavnom stožeru Oružanih snaga o stanju u Splitu poslije kapitulacije Italije

Izvod iz knjige poslatih depeša Komande limsko-sandžačkih četničkih odreda u vremenu od 11. septembra do 24. decembra 1943. godine

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

Pirzio Biroli Pljevlja 2. proleterska divizija NOVJ Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Kičevo Bitka za Split 1943. Albanski partizani Borbe u Hrvatskoj 1943. Oslobođenje Kičeva 1943. Zaharije Ostojić Italija u drugom svetskom ratu 1. slovenska udarna brigada Tone Tomšič Priboj Borbe u Istri 1943. Borbe u Makedoniji 1943. 5. proterska (crnogorska) udarna brigada Mobilizacija u oslobodilačkom ratu 1. alpska divizija Taurinense Dragoljub Draža Mihailović Komski korpus JVuO Luftwaffe u Jugoslaviji Borbe na Jadranu 1943. Pula Diverzije u oslobodilačkom ratu Glavni štab Hrvatske Četnički zločini Borbe na Kosovu i Metohiji Komandant Jugoistoka Otočac Borbe u Sloveniji 1943. Operacija Istra 13. primorsko-goranska divizija NOVJ Vrhovni štab NOVJ 1. proleterska divizija NOVJ Italijanski partizani Đorđije Lašić Četnici u drugom svetskom ratu Britanija i Jugoslavija Zimske operacije u Jugoslaviji 1943/1944 Borbe u Lici 1943. 2. oklopna armija Prijepolje 3. dalmatinska udarna brigada Vrhovna komanda Vermahta 19. pešadijska divizija Venecija 2. udarni korpus NOVJ Bijelo Polje 1. prekomorska brigada Borbe u Dalmaciji 1943. Kultura i umetnost u oslobodilačkom ratu Kolašin Hvar Josip Broz Tito Berane Rudolf Perhinek Borbe u Crnoj Gori 1943. Vojislav Lukačević Antiosovinska ofanziva JVuO 1943. 1. proleterska udarna brigada Peko Dapčević Foča Split Gostivar 7. slovenska udarna brigada France Prešeren Podgorica 6. lička proleterska divizija NOVJ Borbe na Jadranu 1944. Afrički front Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Glavni štab Slovenije 15. slovenska divizija NOVJ Korčula Žene u ratu Borbe u Srbiji 1943.