🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Kriva Palanka u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 34 hronoloških zapisa, 10 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

6. 4. 1941 Nemačka 9. oklopna divizija zauzela Stracin (na pravcu Kriva Palanka - Kumanovo).

6. 4. 1941 U 5,20 časova nemački 40. motorizovani korpus, podržan avijacijom iz Bugarske otpočeo dejstvo na pravcima: Kriva Palanka - Kumanovo, Džumaja - Carevo Selo - Kočane i Petrič - Novo Selo - Strumica. Ove pravce su zatvarale snage jugoslovenske 3. armijske oblasti, koje još nisu bile završile koncentraciju.

0. 8. 1943 U Skoplju formiran 5. oblasni komitet KPM (za srezove: Skoplje, Kumanovo, Kriva Palanka, Kratovo i Sv. Nikola).

0. 8. 1943 Na kumanovskom terenu formiran Štab 5. operativne zone NOV i PO Makedonije. U ovu zonu su ušli srezovi: Skoplje, Kumanovo, Kriva Palanka, Kratovo i Sv. Nikola.

15. 8. 1943 U s. Neravu (kod Krive Palanke) 2. bataljon 2. južnomoravskog NOP odreda vodio četvoročasovnu borbu protiv oko 130 četnika. Kada su četnicima pritekle u pomoć manje bugarske snage, bataljon je bio prinuđen da se povuče ka German-planini, uz gubitke od 1 mrtvog i 5 ranjenih.

15. 9. 1943 Kod s. Trgovišta (blizu Krive Palanke) 2. bataljon 2. južnomoravskog NOP odreda vodio petočasovnu borbu protiv specijalnog policijskog odreda -Birman- koji je Gestapo formirao od zavedenog šiptarskog življa. Poginula su 2 borca, dok je neprijatelj imao 3 mrtva i 2 ranjena, pa je za odmazdu streljao oko 25 seljaka.

10. 10. 1943 Naredbom delegata Fovereništva GŠ NOV i PO za Makedoniju za 5. operativnu zonu Kumanovski NOP odred preimenovan u Skopsko-kumanovski i podeljen u dve čete. Odredu je za dejstvo određena teritorija: Skopska Crna gora, kumanovski, kratovski i krivopalanaćki srez.

25. 10. 1943 Štab 2. bataljona 2. južnomoravskog NOP odreda izdao proglas narodu pčinjskog, preševskog i krivopalanačkog sreza: ukazujući mu na izdajnički rad četnika, poziva ga da stupa u partizanske redove.

25. 11. 1943 Skopsko-kumanovski NOP odred uputio proglas narodu kumanovskog i krivopalanačkog sreza, u kome je razotkrio protivnarodni rad četnika Draže Mihailovića i pozvao zavedene da napuste čelnike i stupe u NOV i PO Makedonije.

30. 12. 1943 Bugarske snage (vojska i policija) i kontračetnici iz Kumanova, s. Ml. Nagoričana, s. Stracina, Krive Palanke, s. Klenika, Preseva, Vranja, Bosiljgrada, Trna i Pirota otpočeli koncentrična dejstva na kumanovsko-vranjskom području da bi uništili makedonske, južnomoravske i kosovske jedinice, ali su ove vešto izbegle sukob. Nezadovoljne ishodom ove desetodnevne akcije, neprijateljske snage su pokupile seljake od 18 do 50 godina i većinu internirale u Bugarsku, izvršivši istovremeno mnoge paljevine i ubistva po selima.

30. 12. 1943 Bugarske jedinice i policija (ukupno oko dve divizije) iz Kumanova, Krive Palanke. Bosiljgrada i Trna otpočele napad na 2. južnomoravski i 1. kumanovski partizanski bataljon -Jordan Nikolov- s ciljem da ih nabace u dolinu J. Morave (koju su zatvorile snagama jedne divizije) i da pokupe muško stanovništvo od 18 do 50 godina i interniraju u Bugarsku. Jedinice NOVJ su, posle manjih sukoba, izmanevrisale jače bugarske snage. Neprijatelj je do 7. januara 1944. opljačkao više sela, streljao oko 30 lica, popalio štale i stočnu hranu i u blizini svojih garnizona pohapsio izvestan broj ljudi i internirao u Bugarsku.

13. 1. 1944 Udarni bataljon 2. južnomoravskog NOP odreda i Kosovski partizanski bataljon napali na Krivu Palanku, gde su bugarske vlasti pohvatale muškarce od 18 do 50 godina radi interniranja u Bugarsku. Posle oštre borbe protiv bugarskih jedinica krivopalanačkog garnizona, bataljoni su oslobodili oko 1000 lica.

17. 2. 1944 Kod s. Preseke (na Osogovskoj planini) Grupa partizanskih bataljona (-Stevan Naumov- i -Hristo Botev-) vodila borbu protiv bugarske vojske i policije kočanskog garnizona. Najzad su uspeli da probiju neprijateljske položaje i da produže pokret preko r. Krive reke, pravcem s. Mišino - s. Moždinjak (kod Krive Palanke).

13. 3. 1944 Kod s. Šajinca (blizu Vranja) 6. južnomoravska NO brigada razbila četničku Krivopalanačku brigadu, posle čega ova nije više postojala kao organizovana jedinica.

15. 3. 1944 Upravnik bugarske skopske oblasne policije izveštava direkciju u Sofiji o uzrocima neuspeha ofanzive preduzete. januara 1944. protiv partizanskih jedinica na odseku Kumanovo - Kriva Palanka - Vranje. Krivicu za neuspeh prebacuje na vojsku.

4. 4. 1944 Kod s. Drenka, s. Željuvina i Stracina (blizu Kumanova) 3. makedonska NOU brigada i Kosovski NOP odred, povlačeći se posle napada na Probištip, vodili borbu protiv bugarskih snaga iz Krive Palanke i Kumanova koje su pošle u poteru za njima. Jedinice NOV i POJ su uspele da se preko Krive reke probijaju na pl. Kozjak.

24. 4. 1944 Pripremajući napad na Kratovo, 3. makedonska NOU brigada i Kosovski i Kumanovski NOP odred porušili drumske mostove kod Stracina, Krive Palanke i Čifte-Hana.

30. 4. 1944 Bugarske snage (14, 17. i 29. pešadijska divizija, delovi 7. rilske divizije. 1. i 2. konjički, 1. armijski, 41. i 45. pešadijski puk, žandarmerijski bataljon, policijske snage vranjske i sofijske oblasti i iz rejona Kumanova) preduzele napadnu operaciju poznatu pod imenom -proiećna ofanziva- protiv jedinica NOVJ na desnoj obali r. J. Morave (5. i 6. južnomoravsku NO brigadu, 3. makedonsku NO brigadu, Kosovski NOP odred, bugarsku 1. sofijsku partizansku brigadu, Crnotravski i Kumanovski NOP odred, bugarski Trnski partizanski odred i jedinice komandi područja i komandi mesta) s ciljem da ih koncentričnim napadima u rejonima Vranje - Kumanovo - Kriva Palanka - Pirot - Babušnica - Vladičin Han okruže i unište. U borbama vođenim do 20. juna neprijatelj nije uspeo da uništi jedinice NOVJ, pa se povukao u polazne garnizone.

2. 5. 1944 Kod Pobijenog kamena (blizu Krive Palanke) 3. makedonska NOU brigada i Kosovski NOP odred napali jednu bugarsku kolonu krivopalanačkog garnizona i prinudili je da odstupi prema r. Bregalnici. Zaplenjeno je dosta oružja, municije i druge opreme. Tu su se sa 3. makedonskom NOU brigadom povezali Strumičko-đevđelijski (Plačkovički) NOP odred (koji je od pl. Kožufa dopratio grupu rukovodilaca BRP(k) upućenu iz Moskve preko VŠ NOV i POJ) i bugarski Trnski partizanski odred.

2. 5. 1944 Kod Sv. Ilije i Čupinog Brda (blizu Krive Palanke) jedinice 6. južnomoravske NO brigade i Vranjskog vojnog područja, završile dvodnevne žestoke borbe protiv nadmoćnijih bugarskih snaga. Partizanske jedinice su zaplenile 3 topa, zatim su ih uništile jer nisu mogle da ih nose sa sobom pri daljem prodoru za Crnu travu.

5. 5. 1944 Kod s. Tlomina (blizu Krive Palanke), probijajući se za Crnu travu, 3. makedonska NOU brigada, bugarski Trnski partizanski odred i Kosovski NOP odred vodili oštre borbe protiv bugarskih snaga jačine puka. Protivnapadima odbačene su neprijateljske snage i preduzeto je gonjenje istih u pravcu s. Doganice.

6. 5. 1944 Kod Črnooka (blizu Bosiljgrada) 3. makedonska NOU brigada, Strumičko-devđelijski (Plačkovički), Kosovski i bugarski Trnski NOP odred vodili čitavog dana vrlo tešku borbu u okruženju protiv bugarskih jedinica iz kumanovskog i krivopalanačkog garnizona. U toku noći oni su se uspešno probili iz obruča i produžili pokret za Crnu travu. Jedinice NOV i POJ su imale 24 mrtva borca, a neprijateljske jedinice - oko 100 mrtvih i ranjenih vojnika.

26. 5. 1944 Komandant bugarske 5. armije zahtevao od skopskog oblasnog direktora da se iseli stanovništvo sa odseka Kumanovo - Kriva Palanka, kako bi se sprečio boravak partizana u tim selima koja su ih svestrano pomagala.

15. 6. 1944 Na Čupinom brdu i Retkim bukama (kod Krive Palanke) Udarna grupa (3. makedonska NOU brigada bez jednog bataljona i po jedan bataljon Kosovske i 6. južnomoravske brigade) napala ojačani bataljon bugarskog 1. armijskog puka i zarobila 22 vojnika. Grupa je imala 3 ranjena borca. Zaplenila je 2 topa, 2 minobacača, 9 mitraljeza, 7 p. mitraljeza, 44 puške i drugu opremu.

20. 6. 1944 Na komunikaciji Kumanovo - Kriva Palanka diverzantska grupa Kumanovskog NOP odreda uništila jedan bugarski kamion. Poginulo je 6 i ranjeno oko 10 bugarskih vojnika.

7. 10. 1944 Komanda bugarske 1. armije izdala potčinjenim jedinicama (1. i 2. pešadijskoj diviziji) zapovest za napad pravcem Đueševo - Kriva Palanka - Stracin. Druga pešadijska divizija (9, 21, 27. i 36. pešadijski puk) dobiia je zadatak da energičnim napadom ovlada Krivom Palankom i do pada mraka izbije na liniju Konjski rid - s. Baševo - s. Dubočica - Straža - Kosmatica - Breza, a sledećeg dana izbije ispred stracinskih položaja. U II ešelonu zadržana je 1. pešadijska divizija.

8. 10. 1944 Posle dvodnevnih borbi protiv delova nemačke 11. vazduhoplovno-poljske divizije, jačine do bataljona, bugarska 2. pešadijska divizija oslobodila Krivu Palanku. Na grad je napadao 9. pešadijski puk, dok su ostale snage divizije vršile obuhvat sa severa i juga. Za to vreme 17. makedonska brigada Kumanovske divizije NOVJ napadala je nemačke transporte i obezbeđenja na komunikaciji Kumanovo - Kriva Palanka, a 18. makedonska NO brigada na komunikaciji Kumanovo-Preševo.

9. 10. 1944 Na putu Kumanovo - Kriva Palanka 17. makedonska brigada Kumanovske divizije NOVJ napala nemačke delove, uništila nekoliko kamiona i nanela neprijatelju dosta gubitaka.

12. 10. 1944 U dvodnevnim akcijama na komunikaciji Kumanovo - Kriva Palanka 17. makedonska brigada Kumanovske divizije NOVJ uništila nekoliko nemačkih vozila i vodila borbu protiv nemačkih obezbedujućih delova kod s. Oraha i Straže.

12. 10. 1944 Posle pregrupisavanja bugarska 1. armija (1. i 2. pešadijska divizija) otpočela napad na ojačani puk nemačke 11. vazduhoplovno-poljske divizije u rejonu Stražina (između Krive Palanke i Kumanova).

13. 10. 1944 U Sofiji (u Bugarskoj), na sastanku između delegata VŠ NOV i POJ i komandanta i političkog komesara GŠ NOV i PO za Makedoniju, s jedne strane, i ministra vojske i načelnika Generalštaba bugarskih oružanih snaga, s druge strane, razrađen plan o zajedničkim dejstvima NOVJ i bugarskih oružanih snaga protiv nemačkih jedittica u Jugoslaviji. Prema tome planu, bugarska 1. armija dejstvovala bi pravcem Ćustendil - Kriva Palanka - Kumanovo, 4. armija dolinom r. Bregalnice ka Štipu i Strumici i 2. armija u istočnoj Srbiji, dolinom Nišave.

14. 10. 1944 Na Milutinskom ridu (na komunikaciji Kumanovo - Kriva Palanka) nemačke snage napale 4. bataljon 17. makedonske NO brigade. Bataljon je uspeo da odbije neprijatelja, nanevši mu gubitke od 13 mrtvih, i da zadrži položaje.

15. 10. 1944 U Krivoj Palanci zamenik komandanta GŠ NOV i PO za Makedoniju i komandant bugarske 1. armije dogovorili se o koordiniranju zajedničkih dejstava na odsecima Kriva Palanka - Kumanovo i Kumanovo-Vranje. Pored ostalog, sačinjen je plan za ovlađivanje stracinskim položajima, na kojima su se branili delovi nemačke 11. vazduhoplovno-poljske divizije, i regulisano je snabdevanje bugarskih vojnika.

5. 11. 1944 Po naređenju GŠ NOV i PO za Srbiju rasformirani NOP odredi: Rasinski, Požarevački, Ozrenski, Toplički, Vranjski, Babički, Jablanički, Jastrebački, Ibarski, SvrIjiški, Knjaževački, Leskovački, Bosiljgradski, Pčinjski, Masurički, Pustorečki, Krivopalanački, Dobrički i Oruglički a njihovo ljudstvo ušlo u sastav brigada Narodne odbrane.

Dokumenti

Proglas Štaba Drugog bataljona južnomoravskog NOP odreda od 25 oktobra 1943 god. narodu Pčinjskog, Preševskog i Krivopalanačkog sreza

Proglas Skopsko-kumanovskog partizanskog odreda od 25. novembra 1943. god. narodu Kumanovskog i Krivopalanačkog sreza

Izveštaj Asena Bogdanova, upravniku policije Skopske oblasti od 15. marta 1944. god. direktoru policije o uzrocima neuspeha ofanzive u toku januara 1944. god. na sektoru Kumanovo – Kriva Palanka – Vranje

Telegram pomoćnika krivopalanačkog sreskog upravitelja od 2. aprila 1944. god. pomoćniku skopskog oblasnog direktora o pokretu partizanskih snaga u pravcu sela Moždinjak–Kavrak

Telegram krivopalanačkog pomoćnika sreskog upravitelja od 11. aprila 1944. god. pomoćniku skopskog oblasnog direktora o ulasku partizana u s. Osiče

Telegram pomoćnika sreskog upravitelja u Krivoj Palanci od 26. aprila 1944. god. pomoćniku sreskog oblasnog direktora o akcijama partizanskih snaga na sektoru Kriva Palanka – Kratovo

Izveštaj Mita Micajkova, sekretara Okružnog komiteta KP Makedonije za Kumanovo, od 9. maja 1944. god. Centralnom komitetu KP Makedonije o odjeku borbi Treće makedonske udarne brigade. kao i o pokretu i rasporedu okupatorskih snaga na terenu Kumanovo – Kriva Palanka

Saopštenje komandanta Pete bugarske okupacione armije od 26. maja 1944. god. skopskom oblasnom direktoru o potrebi iseljavanja stanovništva sa sektora Kumanovo – Kriva Palanka

Pismo komandanta Pete bugarske okupacione armije od 3. juna 1944. god. skopskom i vranjskom oblasnom direktoru o uspostavljanju administrativnih vlasti na sektoru Kumanovo – Kriva Palanka – Pirot – Vranje

Izveštaj štaba Treće makedonske udarne brigade od 11. avgusta 1944. god. Glavnom štabu NOV i PO Makedonije o borbi protiv bugarske vojske kod Velje Glave i o miniranju mosta na reci Petrašnici na drumu Kumanovo – Kriva Palanka

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

Kosovski partizanski odred Borbe u Srbiji 1943. Kočani Borbe na Kosovu i Metohiji Toplica u oslobodilačkom ratu Preševo Borbe u Makedoniji 1943. Štip Bugarski zločini u Jugoslaviji Gestapo Komunistička partija Makedonije 17. makedonska brigada Jastrebački partizanski odred Kumanovski partizanski odred Crna Trava Kumanovo Borbe u Makedoniji 1944. Bugarska radnička partija (komunista) Požarevac Probištip Crnotravski partizanski odred Borbe u Srbiji 1944. 2. južnomoravski partizanski odred 8. srpska brigada (6. južnomoravska) Asen Bogdanov Luftwaffe u Jugoslaviji Četnici u drugom svetskom ratu Skoplje 1. pešadijska divizija (Bugarska) 3. makedonska udarna brigada Dragoljub Draža Mihailović 18. makedonska brigada Bugarska u drugom svetskom ratu Pljačka u ratu 11. vazduhoplovno-poljska divizija Vermahta Kumanovska divizija NOVJ Glavni štab Makedonije 2. pešadijska divizija (Bugarska) Izbeglice i progoni u drugom svetskom ratu Avijacija u oslobodilačkom ratu Vranje Pirot Kratovo Pusta Reka Aprilski rat Politički komesari u NOR-u 5. bugarska armija Diverzije u oslobodilačkom ratu