🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Novi Pazar u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 11 hronoloških zapisa, 14 dokumenata i 7 fotografija.

Događaji

21. 4. 1941 U Beču ministri inostranih poslova Nemačke i Italije otpočeli dvodnevni sastanak, na kome su, na osnovu Hitlerovih direktiva, definitivno utvrdili rasparčavanje Jugoslavije. Jugoslovensku državnu teritoriju su podelili demarkacionom linijom na dva osnovna dela: nemačko i italijansko interesno područje, s tim što su izvesne teritorije prepustili svojim satelitima Mađarskoj i Bugarskoj. Demarkaciona linija se, uglavnom, posle manjih izmena, protezala linijom Vrh - Lične - Ježica - Litija - Cerklje - Samobor - Petrinja - Glina - Bos. Novi - Sanski Most - Mrkonjić-Grad - D. Vakuf - juž. od Sarajeva - Ustiprača - Priboj - juž. od Novog Pazara - Orlova čuka - Šar-planina - ist. od Kičeva - Ohridsko jezero - Prespansko jezero.

7. 12. 1941 Kopaonički NOP odred napustio Novi Pazar, u koji su ušli delovi nemačke 113. pešadijske divizije.

0. 7. 1942 U s. Seremetovici (na pl. Goliji) Kopaonički NOP odred napao oko 100 četnika Koste Pećanca, ubio 2, zarobio 9 i ranio veći broj (ostatak se razbežao ka Novom Pazaru i Raški); a u pokretu ka Jankovom Kamenu razoružao 8 nedićevaca i 2 četnika.

1. 8. 1944 Kod s. G. Jošanice (blizu Novog Pazara) jedinice 17. udarne divizije NOVJ, prodirući ka r. Ibru, vodile borbu protiv jednog bataljona nemačkog 5. SS policijskog puka i muslimanske fašističke milicije i odbacile ih u Novi Pazar.

2. 8. 1944 Kod s. Šanca (blizu Novog Pazara) 2. proleterska udarna brigada 2. proleterske udarne divizije i jedinice 6. proleterske udarne istočnobosanske brigade 17. udarne divizije NOVJ, prodirući ka r. Ibru, napale dva bataljona nemačkog 5. SS policijskog puka, te ih posle oštre borbe razbile i odbacile prema Novom Pazaru, nanevši im gubitke od 25 mrtvih i 15 ranjenih i zaplenivši 1 top, 1 mitraljez, veću količinu municije i dosta drugog materijala.

22. 10. 1944 Na komunikaciji Novi Pazar - Sjenica jedinice 37. udarne divizije NOVJ, 7. omladinske udarne brigade -Budo Tomović- 3. udarne divizije NOVJ i Sjeničkog NOP odreda vodile borbu protiv snaga SDK i otjbile ih ka s. Dugoj Poljani.

23. 10. 1944 VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: za odbranu Dubrovnika će stići, uz odobrenje vrhovnog komandanta NOV i POJ maršala Jugoslavije Josipa Broza Tita, tri britanske baterije topova, a na aerodrom Konavle prebaciće se dve naše eskadrile aviona, koje će dejstvovati preko oficira za vezu pri Štabu 2. udarnog korpusa; britanske snage ne smeju ništa raditi bez sagiasnosti i odobrenja Štaba korpusa, one ne smeju poslužiti kao utočište raznih ustaških i četničkih bandi, na njihove nepravilnosti treba ukazivati na licu mesta i o tome izveštavati; Štab korpusa mora preduzeti sve mere da bi zadržao pokret nemačkih snaga koje, pri povlačenju, nastoje da se probiju od Novog Pazara ka Prijepolju.

27. 11. 1944 Otpočelo nastupanje jedinica 22. divizije NOVJ s Kosova ka Raškoj i Novom Pazaru.

28. 11. 1944 Bugarske jedinice, Ibarski NOP odred i jedna brigada 22. udarne divizije NOVJ oslobodili Rašku. Nemački vojnici su se, posle slabog otpora, povukli ka Novom Pazaru.

30. 11. 1944 Posle jedanaestočasovne borbe protiv nemačkih snaga i četnika jedinice 8. srpske brigade 22, divizije NOVJ oslobodile Novi Pazar. Neprijatelj je imao 12 mrtvih i 14 zarobljenih. Zaplenjeno: 4 p. mitraljeza, 2 automata, 56 pušaka, 3 pištolja, 5 kamiona, 2 motocikla i dosta drugog materijala. Brigada je imala 2 poginula i 10 ranjenih i kontuzovanih boraca.

25. 3. 1945 U Novom Pazaru AVNO Sandžaka odlučilo da se srezovi pribojski, mileševski, zlatarski, sjenički, deževski i štavićki pripoje federalnoj Srbiji, a srezovi pljevaljski i bjelopoljski - federalnoj Crnoj Gori. Odlučeno je, takođe, da se raspusti AVNO Sandžaka a da dosadašnji većnici iz srezova koji će se priključiti Srbiji odmah obrazuju skupštinu i izaberu privremeni Izvršni odbor.

Dokumenti

Izveštaj Krilnog zapovjedništva za Sandžak od 22. maja 1941. zapovjedniku 4. oružničke pukovnije da su mnoge delegacije iz Novog Pazara i Sjenice tražile pripajanje ovih delova NDH i moli da se u Novu Varoš pošalje jedan vod hrvatskih vojnika

Predstavka Adema Omerovića, predstavnika novopazarskog kotara pri izaslanstvu Sandžaklija u Zagrebu, od 3. jula 1941. poglavniku sa molbom za pripajanje Sandžaka Nezavisnoj Državi Hrvatskoj

Izveštaj opunomoćenika Ministarstva spoljnih poslova Feliksa Benclera od 30. oktobra 1941. Ministarstvu spoljnih poslova Rajha o vojno-političkoj situaciji na području Kosovske Mitrovice i Novog Pazara

Naređenje Vrhovnog štaba NOP odreda Jugoslavije od 13 decembra 1941 god. Štabu Komskog bataljona da jednu četu uputi u Sjenicu a ostatak bataljona ka Novom Pazaru radi čišćenja terena

Zapovest komandujućeg generala i komandanta u Srbiji od 1. aprila 1943. godine 1. brdskoj diviziji za angažovanje u rejonu Raška — Novi Pazar — Kos. Mitrovica

Zapovest 1. brdske divizije od 6. aprila 1943. potčinjenim jedinicama za posedanje, obezbedenje i pacifikaciju prostorije Novi Pazar — Raška — Brus — Kuršumiija — Kos. Mitrovica

Naređenje štaba Pete NOU divizije od 26 marta 1944 god. štabovima brigada za marš na prostoriju Gradac - Brusnik - Pločnik - Ostatija i prikupljanje podataka o neprijateljskim snagama u Novom Pazaru, Raškoj, Ušću i Kraljevu

Naređenje štaba Pete NOU divizije od 18 aprila 1944 god. štabu Prve krajiške NOU brigade za ispitivanje neprijateljskih snaga na sektoru Raška - Novi Pazar i mogućnosti prelaza preko reke Ibra južno od Raške

Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 20. avgusta 1944. Štabu 1. proleterske divizije da održi svoju manevarsku sposobnost i brzo nastupa ka planini Povlen, uz bočno sadejstvo 37. sandžačke NOU divizije ka Ivanjici i Novom Pazaru

Izveštaj Štaba Ibarskog NOP odreda od 9 septembra 1944 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o vojno-političkoj situaciji na području Kosovske Mitrovice, Raške i Novog Pazara i o stanju u Odredu

Naređenje Štaba Dvadeset druge NO divizije od 26 novembra 1944 god. štabovima brigada za pokret sa prostorije Vučitrn - Kosovska Mitrovica na prostoriju Raška - Novi Pazar

Izveštaj Štaba Trinaestog korpusa NOVJ od 3 decembra 1944 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o oslobođenju Novog Pazara

Izveštaj Štaba Osme srpske brigade od 4 decembra 1944 god. Štabu Dvadeset druge NO divizije o oslobođenju Novog Pazara

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 23. februara 1945. Štabu 2. korpusa za upućivanje 5. i 6. divizije NOVA u rejon Novog Pazara, Kosovske Mitrovice i Vučitrna za izvršenje novih zadataka

Fotografije

Povezane odrednice

8. srpska brigada (6. južnomoravska) Borbe u Srbiji 1945. Kopaonički partizanski odred Italija u drugom svetskom ratu Srpska državna straža (nedićevci) Britanija i Jugoslavija 1. krajiška udarna brigada Borbe u Srbiji 1943. Četnici u drugom svetskom ratu Kosta Pećanac Sarajevo Avijacija u oslobodilačkom ratu Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. 2. udarni korpus NOVJ Ustanak u Srbiji 1941. Borbe na Kosovu i Metohiji Priboj Glavni štab Srbije Adolf Hitler Vrhovni štab NOVJ Borbe u Srbiji 1944. 7. crnogorska omladinska brigada Budo Tomović Borbe u Srbiji 1942. Nova Varoš 37. sandžačka divizija NOVJ 6. istočnobosanska proleterska udarna brigada Ohrid Sanski Most Dubrovnik Paul Bader Prijepolje Donji Vakuf Sjenica Omladina u ratu Vermaht u Jugoslaviji Obrazovanje u oslobodilačkom ratu Kičevo Samobor Glina 2. proleterska divizija NOVJ Aprilski rat Petrinja Pljevlja Saradnja četnika sa okupatorom Ustaški zločini 1941. Josip Broz Tito Bugarska u drugom svetskom ratu 1. brdska divizija Vermahta Mrkonjić Grad Sanitet u ratu 22. srpska divizija NOVJ 1. proleterska divizija NOVJ 3. udarna divizija NOVJ Partizanska taktika Ante Pavelić Bosanski Novi 17. istočnobosanska divizija NOVJ 6. lička proleterska divizija NOVJ Mađarska u drugom svetskom ratu Britanska pomoć četnicima Felix Benzler Joachim von Ribbentrop Genocid u NDH 5. krajiška udarna divizija NOVJ 13. srpski korpus NOVJ Bitka za Srbiju Srpski dobrovoljački odredi (ljotićevci) Ivanjica Zagreb