🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Očekivano iskrcavanje saveznika

Za ovaj pojam je pronađeno 14 hronoloških zapisa, 14 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

12. 8. 1942 U Moskvi otpočeli višednevni razgovori (Moskovska konferencija) između predsed nika vlade SSSR-a Josifa Visarionoviča Staljina, predsednika britanske vlade Vinstona Čerčila i Averela Harimana, izaslanika predsednika SAD, na kome su razmatrani opšti planovi budućih saveznih operacija, Čerčil je Staljina upoznao sa predstojećim iskrcavanjem u Severnu Afriku i sa otvaranjem drugog fronta u Evropi u toku 1943.

14. 8. 1942 Predsedništvo izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije uputilo telegram svom generalnom konzulu u Jerusalimu: objašnjava poziv Radio-Londona da se narod u Jugoslaviji sprema na ustanak i kaže da su Draži Mihailoviću izdate instrukcije da podigne -ustanak samo u slučaju iskrcavanja jačih savezničkih snaga u Jugoslaviju ili u slučaju sloma Nemačke-, te podvlači da vlada, preko radio-emisija, -daje uputstva narodu-, u propagandne svrhe.

8. 11. 1942 Otpočelo iskrcavanje savezničkih snaga u severnu Afriku (u Maroko i Alžir).

3. 9. 1943 Savezničke snage otpočele iskrcavanje u Kalabriji (u Italiji).

21. 9. 1943 Iz Gorice, Tržiča i Trsta ojačani nemački 2. SS oklopni korpus -Hauzer- otpočeo prvu fazu operacije -Volkenbruh- kojom je, zahvatajući područje Krasa i Vipavske doline, trebalo uništiti jedinice Primorske operativne zone NOV i PO Slovenije i osigurati jadranski obalski pojas od eventualnog iskrcavanja saveznika. U oštrim borbama do 30. septembra, jedinice Primorske operativne zone povukle su se glavninom na plato Trnovskog gozda, dok su nadmoćne nemačke snage uspostavile svoja uporišta u Vipavskoj dolini i na Krasu.

28. 11. 1943 U Teheranu (u Iranu) otpočela poznata Teheranska konferencija između predsednika SAD Franklina Ruzvelta, predsednika vlade V. Britanije Vinstona Čerčila i predsednika vlade SSSR-a Josifa Visarionoviča Staljina, Na konferenciji, koja je trajala do 1. decembra, razmatrana su pitanja: dalje vođenje rata protiv Nemačke, posleratno uređenje Evrope, Organizacija ujedinjenih nacija, kao i pitanje Jugoslavije. Odlučeno je da zemlje učesnice nastave posle rata saradnju na organizaciji mira, a da iskrcavanje u Francuskoj otpočne. maja 1944. U odnosu na Jugoslaviju konferencija se složila: -da jugoslovenskim partizanima treba pomoći u ratnom materijalu što je moguće više, kao i u operacijama komandosa-, što je odmah naređeno Vrhovnoj komandi savezničkih snaga za Sredozemlje. Odlučeno je da Vrhovna komanda Crvene armije uputi vojnu misiju u VŠ NOV i POJ, gde su se već nalazile vojne misije SAD i V. Britanije. Dogovoreno je da će se -Jugoslavija kao država obnoviti u potpunom teritorijalnom integritetu i nezavisnosti s tim što će se pitanje njenih zapadnih granica i zahteva prema Italiji resiti posle rata, imajući u vidu predlog predsednika SAD Vilsona iz 1919. godine-.

10. 1. 1944 Štab Mornarice NOVJ i Oblasni komitet KPH za Dalmaciju obavestili VŠ NOV i POJ da je na o. Vis stigao britanski general Miles. Ovaj general moli za odobrenje da se na o. Vis iskrca 150 savezničkih vojnika i predlaže da se o. Lastovo zauzme zajedničkim snagama a potom na njemu uspostavi zajednička posada.

16. 1. 1944 VŠ NOV i POJ uputio Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ depešu u kojoj ističe: prisustvo 2. udarnog korpusa u Crnoj Gori je neophodno; Crnogorsko primorje đobija veću važnost zbog eventualnog iskrcavanja savezničkih snaga na Jadranu; treba tu stvoriti operativnu grupu koja će imati jednu jedinicu na području Konavli-Grahovo-Risan, drugu na području Čevo-Kotor-Crmnica i treću na području Tivat-Paštrovići-Ulcinj; četnike na ovom području razbiti; operacije u sadejstvu sa 29. udarnom divizijom dovršiti do početka februara; italijanske partizanske bridade rasporediti u divizije 2. udarnog korpusa NOVJ; javiti mesto za spuštanje materijala; u duhu nove direktive, uputiti globalni plan formacije 2. udarnog korpusa. 

8. 2. 1944 U savezničkoj Vrhovnoj komandi za Evropu utvrđen konačan plan za iskrcavanje savezničkih snaga u Normandiji (šifra -Overlord-).

19. 2. 1944 VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ: obaveštava da će 5. udarna divizija uskoro krenuti za Srbiju; naređuje da se na prostoriju Kalinovik-Foča-Goražde upute planirane snage koje će se povezati s jedinicama 2. udarnog korpusa NOVJ u Sandžaku; ukazuje na značaj rejona Kalinovika s obzirom na mogućnost savezničkog iskrcavanja, kao i na mogućnost dejstvovanja ka Trnovu, Sarajevskom polju i pruzi Pale-Sarajevo i povezivanje sa hercegovačkim snagama preko Uloga; naređuje da se 5. udarnoj diviziji dodeli radio-staniea i ističe da su uslovi za mobilizaciju povoljni.

19. 2. 1944 VŠ NOV i POJ uputio depešu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: 2. proleterska udarna i 5. udarna divizija NOVJ krenuće predviđenim pravcem (za prodor u Srbiju) pod komandom Štaba 5. udarne divizije NOVJ; naređeno je Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ da jednu svoju diviziju uputi na prostoriju Kalinovik-Foča-Goražde, pošto je ta prostorija važna u slučaju savezničkog iskrcavanja na Jadranu; potrebno je da sandžačke jedinice drže rejon Čajniča i povezu se s kosovskim jedinicama. 

13. 6. 1944 Sedam dana posle iskrcavanja savezničkih trupa na francusku obalu, nemačka oružana sila počela da bombarduje London dugo pripremanim -tajnim oružjem- (-letećim bombama- - raketama V-1, a kasnije V-2).

27. 9. 1944 VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 8. korpusa NOVJ: saveznici nemaju pravo da se iskrcaju na kopno bez našeg znanja i odobrenja; u vezi s tim, obalu treba posesti i kontrolisati. (Sutradan je ista direktiva upućena i Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ.)

10. 5. 1945 Savezničke snage se iskrcale u Norvešku.

Dokumenti

Poruka predsedništva izbegličke jugoslovenske vlade od 30. novembra 1942. Draži Mihailoviću za postupak u slučaju savezničkog iskrcavanja na Balkan

Zapovijest komandanta iskrcavanja od 3 maja 1944 za savezničke brodove koji su učestvovali pri desantu jedinica Dvadeset šeste divizije na otok Šoltu

Izvod iz mesečnog izveštaja komandanta Jugoistoka od 19. jula 1943. Komandi Kopnene vojske o vojno-političkoj situaciji na Jugoistoku s procenom mogućnosti odbrane Balkana u slučaju savezničkog iskrcavanja

Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 28. septembra 1943. Štabu Prve proleterske divizije da obezbedi prihvat naoružanja koje saveznički brodovi budu u dalmatinskim pristaništima iskrcavali za Narodnooslobodilačku vojsku Jugoslavije

Izvještaj Štaba 264. pješadijske divizije od 20. prosinca 1943. Komandi Petnaestog brdskog armijskog korpusa o ponovnom zauzimanju Primoštena, iskrcavanju partizanskih jedinica s otoka u rajon Primoštena i bombardiranju Solina i Kaštel Sućurca od savezničkih aviona

Izvod iz dnevnog izvještaja Komande Petnaestog brdskog armijskog korpusa od 15. siječnja 1944. Komandi Druge oklopne armije o iskrcavanju njemačkih snaga sa Šolte na Brač, napadu partizana na Pirovac i bombardiranju od strane savezničkih aviona

Obavještenje Komande Petnaestog brdskog armijskog korpusa od 7. veljače 1944. Štabu 264. pješadijske divizije o mogućem iskrcavanju saveznika na obalu između Splita i Šibenika

Izvod iz dnevnog izvještaja Komande Petnaestog brdskog armijskog korpusa od 24. ožujka 1944. Komandi Druge oklopne armije o iskrcavanju borbene grupe na Šoltu, bombardiranju aerodroma Zemunik i Sinj od savezničkih aviona

Izvještaj Štaba 892. grenadirskog puka 264. pješadijske divizije od 30. ožujka 1944. Štabu divizije o situaciji na otoku Šolti prije i poslije iskrcavanja savezničkih i partizanskih snaga

Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 27. septembra 1944. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske o zabrani iskrcavanja saveznika i obezbeđenju važnih tačaka na obali

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 30. septembra 1944. Vrhovnom štabu za dostavljanje izveštaja o iskrcavanju saveznika na dalmatinskoj obali i otocima

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 1. oktobra 1944. za preduzimanje mera bezbednosti u vezi sa iskrcavanjem savezničke vojske u Albaniji, odlaskom komandanta Glavnog štaba NOV i PO Makedonije za Sofiju, stavljanjem pod nadzor Augusta Košutoca funkcionera HSS-a u zemlji i održavanjem Skupštine u Srbiji

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 30. oktobra 1944. Štabu 8. udarnog korpusa NOVJ za preduzimanje mera u vezi sa navodnim iskrcavanjem saveznika i obezbeđenjem obale

Naređenje komandanta Nevesinjskog korpusa od 4. novembra 1944. komandantu Mostarske brigade za prikupljanje radi pokreta u susret saveznicima, čije se iskrcavanje očekuje na jadranskoj obali

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

Brač Komandant Jugoistoka Kotor Glavni štab Makedonije Borbe u Hercegovini 1944. Mornarica NOVJ Borbe u Sloveniji 1943. Borbe u Hrvatskoj 1943. Italijanski partizani Izbeglička vlada Kraljevine Jugoslavije 2. udarni korpus NOVJ Solin Četnici u drugom svetskom ratu 1. proleterska divizija NOVJ 15. brdski armijski korpus Split Vrhovni štab NOVJ Savezničko bombardovanje Vermahta u Jugoslaviji 2. SS oklopni korpus Ulcinj Iskrcavanje u Normandiji Vlada Velike Britanije Italija u drugom svetskom ratu Nevesinjski korpus JVuO SAD i Jugoslavija Kalinovik Šibenik 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) Avijacija u oslobodilačkom ratu Alexander Löhr Nevesinje Grčka u drugom svetskom ratu 2. proleterska divizija NOVJ 26. dalmatinska divizija NOVJ Operacija Provala oblaka Bitka za Ivanjicu januara 1944. Radio London Završne operacije u Jugoslaviji Winston Churchill Franklin Roosevelt Borbe u Dalmaciji 1944. Vlada Sovjetskog Saveza Crvena armija 8. dalmatinski korpus NOVJ Josif Staljin Borbe na Jadranu 1944. Mobilizacija u oslobodilačkom ratu Nova Gorica Britanija i Jugoslavija 5. krajiška udarna divizija NOVJ Desant NOVJ na Šoltu maja 1944. Jugoslovenski zarobljenici u Norveškoj Albanski partizani Goražde Borbe u Hrvatskoj 1944. Albanija u drugom svetskom ratu 2. oklopna armija Hrvatska seljačka stranka Trst Glavni štab Hrvatske Borbe u Dalmaciji 1943. Josip Broz Tito Sinj Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Vis SSSR i Jugoslavija Mihajlo Apostolski Borbe u Crnoj Gori 1944. Afrički front Komunistička partija Hrvatske Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. 264. pešadijska divizija Dragoljub Draža Mihailović Bitka za Srbiju 29. hercegovačka divizija NOVJ