🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Očekivano iskrcavanje saveznika

Za ovaj pojam je pronađeno 14 hronoloških zapisa, 14 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

12. 8. 1942 U Moskvi otpočeli višednevni razgovori (Moskovska konferencija) između predsed nika vlade SSSR-a Josifa Visarionoviča Staljina, predsednika britanske vlade Vinstona Čerčila i Averela Harimana, izaslanika predsednika SAD, na kome su razmatrani opšti planovi budućih saveznih operacija, Čerčil je Staljina upoznao sa predstojećim iskrcavanjem u Severnu Afriku i sa otvaranjem drugog fronta u Evropi u toku 1943.

14. 8. 1942 Predsedništvo izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije uputilo telegram svom generalnom konzulu u Jerusalimu: objašnjava poziv Radio-Londona da se narod u Jugoslaviji sprema na ustanak i kaže da su Draži Mihailoviću izdate instrukcije da podigne -ustanak samo u slučaju iskrcavanja jačih savezničkih snaga u Jugoslaviju ili u slučaju sloma Nemačke-, te podvlači da vlada, preko radio-emisija, -daje uputstva narodu-, u propagandne svrhe.

8. 11. 1942 Otpočelo iskrcavanje savezničkih snaga u severnu Afriku (u Maroko i Alžir).

3. 9. 1943 Savezničke snage otpočele iskrcavanje u Kalabriji (u Italiji).

21. 9. 1943 Iz Gorice, Tržiča i Trsta ojačani nemački 2. SS oklopni korpus -Hauzer- otpočeo prvu fazu operacije -Volkenbruh- kojom je, zahvatajući područje Krasa i Vipavske doline, trebalo uništiti jedinice Primorske operativne zone NOV i PO Slovenije i osigurati jadranski obalski pojas od eventualnog iskrcavanja saveznika. U oštrim borbama do 30. septembra, jedinice Primorske operativne zone povukle su se glavninom na plato Trnovskog gozda, dok su nadmoćne nemačke snage uspostavile svoja uporišta u Vipavskoj dolini i na Krasu.

28. 11. 1943 U Teheranu (u Iranu) otpočela poznata Teheranska konferencija između predsednika SAD Franklina Ruzvelta, predsednika vlade V. Britanije Vinstona Čerčila i predsednika vlade SSSR-a Josifa Visarionoviča Staljina, Na konferenciji, koja je trajala do 1. decembra, razmatrana su pitanja: dalje vođenje rata protiv Nemačke, posleratno uređenje Evrope, Organizacija ujedinjenih nacija, kao i pitanje Jugoslavije. Odlučeno je da zemlje učesnice nastave posle rata saradnju na organizaciji mira, a da iskrcavanje u Francuskoj otpočne. maja 1944. U odnosu na Jugoslaviju konferencija se složila: -da jugoslovenskim partizanima treba pomoći u ratnom materijalu što je moguće više, kao i u operacijama komandosa-, što je odmah naređeno Vrhovnoj komandi savezničkih snaga za Sredozemlje. Odlučeno je da Vrhovna komanda Crvene armije uputi vojnu misiju u VŠ NOV i POJ, gde su se već nalazile vojne misije SAD i V. Britanije. Dogovoreno je da će se -Jugoslavija kao država obnoviti u potpunom teritorijalnom integritetu i nezavisnosti s tim što će se pitanje njenih zapadnih granica i zahteva prema Italiji resiti posle rata, imajući u vidu predlog predsednika SAD Vilsona iz 1919. godine-.

10. 1. 1944 Štab Mornarice NOVJ i Oblasni komitet KPH za Dalmaciju obavestili VŠ NOV i POJ da je na o. Vis stigao britanski general Miles. Ovaj general moli za odobrenje da se na o. Vis iskrca 150 savezničkih vojnika i predlaže da se o. Lastovo zauzme zajedničkim snagama a potom na njemu uspostavi zajednička posada.

16. 1. 1944 VŠ NOV i POJ uputio Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ depešu u kojoj ističe: prisustvo 2. udarnog korpusa u Crnoj Gori je neophodno; Crnogorsko primorje đobija veću važnost zbog eventualnog iskrcavanja savezničkih snaga na Jadranu; treba tu stvoriti operativnu grupu koja će imati jednu jedinicu na području Konavli-Grahovo-Risan, drugu na području Čevo-Kotor-Crmnica i treću na području Tivat-Paštrovići-Ulcinj; četnike na ovom području razbiti; operacije u sadejstvu sa 29. udarnom divizijom dovršiti do početka februara; italijanske partizanske bridade rasporediti u divizije 2. udarnog korpusa NOVJ; javiti mesto za spuštanje materijala; u duhu nove direktive, uputiti globalni plan formacije 2. udarnog korpusa. 

8. 2. 1944 U savezničkoj Vrhovnoj komandi za Evropu utvrđen konačan plan za iskrcavanje savezničkih snaga u Normandiji (šifra -Overlord-).

19. 2. 1944 VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ: obaveštava da će 5. udarna divizija uskoro krenuti za Srbiju; naređuje da se na prostoriju Kalinovik-Foča-Goražde upute planirane snage koje će se povezati s jedinicama 2. udarnog korpusa NOVJ u Sandžaku; ukazuje na značaj rejona Kalinovika s obzirom na mogućnost savezničkog iskrcavanja, kao i na mogućnost dejstvovanja ka Trnovu, Sarajevskom polju i pruzi Pale-Sarajevo i povezivanje sa hercegovačkim snagama preko Uloga; naređuje da se 5. udarnoj diviziji dodeli radio-staniea i ističe da su uslovi za mobilizaciju povoljni.

19. 2. 1944 VŠ NOV i POJ uputio depešu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: 2. proleterska udarna i 5. udarna divizija NOVJ krenuće predviđenim pravcem (za prodor u Srbiju) pod komandom Štaba 5. udarne divizije NOVJ; naređeno je Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ da jednu svoju diviziju uputi na prostoriju Kalinovik-Foča-Goražde, pošto je ta prostorija važna u slučaju savezničkog iskrcavanja na Jadranu; potrebno je da sandžačke jedinice drže rejon Čajniča i povezu se s kosovskim jedinicama. 

13. 6. 1944 Sedam dana posle iskrcavanja savezničkih trupa na francusku obalu, nemačka oružana sila počela da bombarduje London dugo pripremanim -tajnim oružjem- (-letećim bombama- - raketama V-1, a kasnije V-2).

27. 9. 1944 VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 8. korpusa NOVJ: saveznici nemaju pravo da se iskrcaju na kopno bez našeg znanja i odobrenja; u vezi s tim, obalu treba posesti i kontrolisati. (Sutradan je ista direktiva upućena i Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ.)

10. 5. 1945 Savezničke snage se iskrcale u Norvešku.

Dokumenti

Poruka predsedništva izbegličke jugoslovenske vlade od 30. novembra 1942. Draži Mihailoviću za postupak u slučaju savezničkog iskrcavanja na Balkan

Zapovijest komandanta iskrcavanja od 3 maja 1944 za savezničke brodove koji su učestvovali pri desantu jedinica Dvadeset šeste divizije na otok Šoltu

Izvod iz mesečnog izveštaja komandanta Jugoistoka od 19. jula 1943. Komandi Kopnene vojske o vojno-političkoj situaciji na Jugoistoku s procenom mogućnosti odbrane Balkana u slučaju savezničkog iskrcavanja

Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 28. septembra 1943. Štabu Prve proleterske divizije da obezbedi prihvat naoružanja koje saveznički brodovi budu u dalmatinskim pristaništima iskrcavali za Narodnooslobodilačku vojsku Jugoslavije

Izvještaj Štaba 264. pješadijske divizije od 20. prosinca 1943. Komandi Petnaestog brdskog armijskog korpusa o ponovnom zauzimanju Primoštena, iskrcavanju partizanskih jedinica s otoka u rajon Primoštena i bombardiranju Solina i Kaštel Sućurca od savezničkih aviona

Izvod iz dnevnog izvještaja Komande Petnaestog brdskog armijskog korpusa od 15. siječnja 1944. Komandi Druge oklopne armije o iskrcavanju njemačkih snaga sa Šolte na Brač, napadu partizana na Pirovac i bombardiranju od strane savezničkih aviona

Obavještenje Komande Petnaestog brdskog armijskog korpusa od 7. veljače 1944. Štabu 264. pješadijske divizije o mogućem iskrcavanju saveznika na obalu između Splita i Šibenika

Izvod iz dnevnog izvještaja Komande Petnaestog brdskog armijskog korpusa od 24. ožujka 1944. Komandi Druge oklopne armije o iskrcavanju borbene grupe na Šoltu, bombardiranju aerodroma Zemunik i Sinj od savezničkih aviona

Izvještaj Štaba 892. grenadirskog puka 264. pješadijske divizije od 30. ožujka 1944. Štabu divizije o situaciji na otoku Šolti prije i poslije iskrcavanja savezničkih i partizanskih snaga

Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 27. septembra 1944. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske o zabrani iskrcavanja saveznika i obezbeđenju važnih tačaka na obali

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 30. septembra 1944. Vrhovnom štabu za dostavljanje izveštaja o iskrcavanju saveznika na dalmatinskoj obali i otocima

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 1. oktobra 1944. za preduzimanje mera bezbednosti u vezi sa iskrcavanjem savezničke vojske u Albaniji, odlaskom komandanta Glavnog štaba NOV i PO Makedonije za Sofiju, stavljanjem pod nadzor Augusta Košutoca funkcionera HSS-a u zemlji i održavanjem Skupštine u Srbiji

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 30. oktobra 1944. Štabu 8. udarnog korpusa NOVJ za preduzimanje mera u vezi sa navodnim iskrcavanjem saveznika i obezbeđenjem obale

Naređenje komandanta Nevesinjskog korpusa od 4. novembra 1944. komandantu Mostarske brigade za prikupljanje radi pokreta u susret saveznicima, čije se iskrcavanje očekuje na jadranskoj obali

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

Komandant Jugoistoka Bitka za Srbiju 2. udarni korpus NOVJ Hrvatska seljačka stranka 2. proleterska divizija NOVJ Kalinovik Radio London Glavni štab Makedonije Dragoljub Draža Mihailović Borbe na Jadranu 1944. 264. pešadijska divizija Borbe u Crnoj Gori 1944. SSSR i Jugoslavija Nevesinje Borbe u Dalmaciji 1943. Albanija u drugom svetskom ratu 15. brdski armijski korpus Jugoslovenski zarobljenici u Norveškoj Goražde Crvena armija Mornarica NOVJ Desant NOVJ na Šoltu maja 1944. Savezničko bombardovanje Vermahta u Jugoslaviji Vrhovni štab NOVJ Trst Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Borbe u Sloveniji 1943. 5. krajiška udarna divizija NOVJ Nevesinjski korpus JVuO Borbe u Hrvatskoj 1943. Izbeglička vlada Kraljevine Jugoslavije Glavni štab Hrvatske Nova Gorica 29. hercegovačka divizija NOVJ Split Operacija Provala oblaka Borbe u Hrvatskoj 1944. Italija u drugom svetskom ratu Mihajlo Apostolski Bitka za Ivanjicu januara 1944. Winston Churchill Britanija i Jugoslavija Četnici u drugom svetskom ratu Alexander Löhr Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. 2. SS oklopni korpus Franklin Roosevelt Vis Brač Borbe u Hercegovini 1944. Iskrcavanje u Normandiji Josip Broz Tito Kotor Avijacija u oslobodilačkom ratu 8. dalmatinski korpus NOVJ Završne operacije u Jugoslaviji Šibenik Josif Staljin Mobilizacija u oslobodilačkom ratu Vlada Sovjetskog Saveza Afrički front Komunistička partija Hrvatske 1. proleterska divizija NOVJ Sinj Ulcinj Albanski partizani Vlada Velike Britanije SAD i Jugoslavija 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) 26. dalmatinska divizija NOVJ 2. oklopna armija Grčka u drugom svetskom ratu Solin Italijanski partizani Borbe u Dalmaciji 1944.