🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Opsada Kraljeva 1941.

Za ovaj pojam je pronađeno 48 hronoloških zapisa, 6 dokumenata i 4 fotografija.

Događaji

0. 8. 1941 Kraljevački NOP odred (130 boraca) uz pomoć 20 železničara izvukao sa ž. st. Kraljevo tri vagona puščane municije, bombi, 35 pušaka, 1 mitraljez i 1 p. mitraljez. Izvlačenje izvršeno sa 11 seoskih kola i 2 čeze.

5. 8. 1941 Jz nemačkog magacina u s. Jovcu (kod Kraljeva) delovi Kraljevačkog NOP odreda i aktivisti izvukli 10 pušaka, a iz fabrike vagona u Kraljevu 10 pušaka i 1 p. mitraljez.

19. 8. 1941 Na putu Kragujevac-Kraljevo desetina iz Kragujevačkog NOP odreda sačekala u zasedi kamion sa nemačkim vojnicima i ovima nanela gubitke.

21. 8. 1941 Delovi Kraljevačkog NOP odreda uništili instalacije na ž. st. Adrane, razrušili prugu između Kraljeva i Adrana i presekli 7 tt stubova između ž. st. Mataruške Banje i Bogutovca.

22. 8. 1941 Delovi Kraljevačkog NOP odreda napali nemački aerodrom u Kraljevu i ubili 2 žandarma a zaplenili dve bombe od po 12 kg.

23. 8. 1941 Na putu Čačak-Kraljevo, kod Slatinske reke, delovi čačanskog NOP odreda napali nemačke vojnike u kamionu i naneli im gubitke.

1. 9. 1941 Između Kraljeva i Mataruške Banje delovi Kraljevačkog NOP odreda prekinuli telefonsku vezu.

8. 9. 1941 Delovi Kragujevačkog NOP odreda demolirali postrojenja na ž. st. Samaili (kod Kraljeva), a kod s. Kutlova (blizu Kragujevca) napali nemačke vojnike i žandarme i prisilili ih na povlačenje ka Kragujevcu.

11. 9. 1941 OK KPJ za Kraljevo uputio proglas narodu pozivajući ga u borbu protiv okupatora i domaćih izdajnika.

15. 9. 1941 U s. Kamenici (kod Kraljeva) izabran MNO odbor.

16. 9. 1941 U s. Dulenu (između Kragujevca i Rekovca) GŠ NOP odreda za Srbiju održao savetovanje sa komandantima 1. i 2. šumadijskog, Pomoravskog, Užičkog, Čačanskog, Kragujevačkog i Kraljevačkog NOP odreda, na kome su posle analiziranja vojno-političke situacije, određeni zadaci za sprovođenje direktive CK KPJ i GŠ NOP odreda Jugoslavije o stvaranju jedinstvene slobodne teritorije.

16. 9. 1941 Kod ž. st. Samaile (blizu Kraljeva) delovi Kraljevačkog NOP odreda porušili most.

20. 9. 1941 Delovi Kraljevačkog NOP odreda zauzeli Ušće.

21. 9. 1941 Na pruzi Kraljevo-Kragujevac (između ž. st. Vitanovca i Vitkovca) delovi Kraljevačkog NOP odreda oštetili prugu.

0. 10. 1941 U Čačku, na osnovu sporazuma između VŠ NOP odreda Jugoslavije i Draže Mihailovića, formiran zajednički partizansko-četnički Operativni štab. Pod njegovu komandu stavljeni: delovi Čačanskog i Kraljevačkog NOP odreda, Jelički četnički odred i četnici pod komandom generala Ljube Novakovića. Štab rukovodio jedinicama pri napadu na Kraljevo.

0. 10. 1941 U s. Ratini, s. Konarevu i s. Čibukovcu (kod Kraljeva), na zboru građana izabrani MNO odbori.

0. 10. 1941 U s. Ribnici (kod Kraljeva) izabran MNO odbor.

1. 10. 1941 Čačanski NOP odred zajedno sa četnicima napao i zauzeo Čačak koji su branili 1. bataljon 749. puka nemačke 717. pešadijske divizije i vod žandarma. Nemačka posada se pod zaštitom avijacije povukla u pravcu Kraljeva, ali nije uspela da izvuče jednu kompletnu bateriju 75 mm, koja je pala u ruke našim jedinicama; pored toga zapaljen je jedan avion na pomoćnom aerodromu.

4. 10. 1941 Kod Guberevca na putu Kragujevac-Kraljevo delovi Kragujevačkog NOP odreda srušili most.

5. 10. 1941 Između ž. st. Trstenika i Vrnjačke Banje delovi Kraljevačkog NOP odreda porušili most.

6. 10. 1941 U s. Mrsaču (kod Kraljeva) nemački vojnici minirali magacin municije da ne bi pao u ruke Kraljevačkom NOP odredu koji se pripremao da ga napadne.

6. 10. 1941 Na Ružica brdu delovi Kraljevačkog NOP odreda napali kolonu nemačkih kamiona koja se kretala od s. Mrsaća ka Kraljevu. Poginula su 3, ranjena 2 i zarobljen 1 nemački vojnik. Partizani su imali jednog poginulog borca.

7. 10. 1941 U borbama za Kraljevo upotrebljena i baterija topova 75 mm, koja je 1. oktobra pala u ruke Čačanskom NOP odredu. Ona je uništila jedan nemački avion na aerodromu u Kraljevu. [Taj dan se praznuje kao dan artiljerije JNA.]

7. 10. 1941 U s. Jarčujaku (kod Kraljeva) delovi Kraljevačkog NOP odreda napali 26 nemačkih biciklista podržanih jednim tenkom. Poginulo 18 nemačkih vojnika dok su 4 teško ranjena.

10. 10. 1941 Drugi bataljon nemačkog 737. pešadijskog puka probio se iz Kraljeva do s. Vitanovca, gde je streljao 70 meštana, a zatim se vratio u grad.

10. 10. 1941 Delovi Kraljevačkog i Čačanskog NOP odreda sa četnicima Draže Mihailovića izvršili drugi napad na Kraljevo, prodrli u grad i posle oštrih uličnih borbi se povukli na polazne položaje.

11. 10. 1941 U Matarugama delovi Kraljevačkog NOP odreda minirali skladište municije i bombi i ubili 4 a ranili 5 nemačkih vojnika.

11. 10. 1941 Delovi Kraljevačkog i čačanskog NOP odreda sa četnicima Draže Mihailovića izvršili drugi napad na Kraljevo, prodrli u grad i posle oštrih uličnih borbi se povukli na polazne položaje.

11. 10. 1941 Između sela G. i D. Ribnika (kod Trstenika) delovi Kraljevačkog NOP odreda srušili železnički most.

12. 10. 1941 Nemački vojnici iz Kraljeva izvršili ispad u pravcu Mataruške Banje, ali ih delovi Kraljevačkog NOP odreda, nanevši im gubitke, povratili u grad.

13. 10. 1941 Prvi bataljon 737. nemačkog pešadijskog puka iz Kruševca napao delove Kraljevačkog NOP odreda na Papinskoj reci (kod Trstenika) u cilju da se probije i pruži pomoć opsednutom garnizonu u Kraljevu. Zbog izdaje četnika koji su udarali sa leđa na partizanske položaje poginula su 42 borca.

14. 10. 1941 Jedan nemački bataljon podržan sa 3 tenka, artiljerijom i avijacijom, krenuo iz Kraljeva u pravcu položaja partizanske baterije kod s. Adrana s ciljem da je uništi. Snažnim protivnapadom delova Čačanskog NOP odreda prinuđen da se povrati u grad.

15. 10. 1941 Iz Kraljeva Drugi bataljon nemačkog 734. pešadijskog puka preduzeo napad dolinom Ibra. Ispred Ušća su ga dočekali delovi Kopaoničkog NOP odreda i odbacili u Kraljevo.

15. 10. 1941 Delovi Kraljevačkog i Čačanskog NOP odreda ponovo napali na Kraljevo. Ubijeno 14 i ranjeno 10 nemačkih vojnika.

16. 10. 1941 Radi ojačanja garnizona u Kraljevu, 1. bataljon nemačkog 737. puka iz Kruševca, posle uzastopnih borbi sa Kraljevačkim NOP odredom, ušao u Kraljevo.

18. 10. 1941 Zbog pretrpljenih gubitaka u borbama za Kraljevo nemačke vlasti, po sopstvenom priznanju, streljale u Kraljevu 1.736 muškaraca i 16 žena.

18. 10. 1941 Rudarska četa Kopaoničkog NOP odreda napala neprijateljsku posadu u s. Ratini (kod Kraljeva). Pod zaštitom pristiglog pojačanja nemački vojnici su se izvukli ka Kraljevu uz gubitke od 6 mrtvih.

18. 10. 1941 Trnavski bataljon Čačanskog NOP odreda izvršio demonstrativan napad na Kraljevo.

20. 10. 1941 Delovi Kraljevačkog i Kopaoničkog NOP odreda odbacili u Kraljevo 1. bataljon nemačkog 749. puka koji je pokušao da se probije ka Raškoj, i naneli mu gubitke.

21. 10. 1941 Na putu Kraljevo-Kruševac Rudarska četa Kopaoničkog NOP odreda i delovi Kraljevačkog NOP odreda napali nemačku kolonu i naneli joj gubitke od oko 100 mrtvih i ranjenih. Partizani su zaplenili 20 pušaka, 1 mitraljez, 2 automata i dr.

23. 10. 1941 Između ž. stanice Kraljevo i Vrba delovi Kraljevačkog NOP odreda srušili most.

31. 10. 1941 Čačanski i Kraljevački NOP odred, uz podršku tenkovskog voda, izvršili noću snažan napad na Kraljevo. Tenkovi su se probili do centra grada, ali, ostavši bez podrške pešadije, morali su se povući na polazne položaje.

2. 11. 1941 Komanda četničkih odreda jugoslovenske vojske naredila da se četnički odredi koji su učestvovali u blokadi Kraljeva povuku i krenu ka Čačku da ga, sa ostalim četničkim jedinicama, preotmu od partizana.

7. 11. 1941 Između Kraljeva i Čačka četnici Draže Mihailovića mučki napali posadu i prateći vod partizanskih tenkova, ubili komandira tenkovske čete i zaplenili jedan tenk (drugi je, po sporazumu, bio kod četnika). Na isti način četnici preoteli i partizansku bateriju.

12. 11. 1941 Kod s. Lopatnice (između Kraljeva i Ušća) delovi Kopaoničkog NOP odreda razbili nemačku jedinicu koja je pokušala da se iz Kraljeva probije u Rašku, a kod Raške razbili ujedinjene nemačke i četničke snage koje su iz Kosovske Mitroviće pokušale da zauzmu Rašku.

16. 11. 1941 Iz Kraljeva 2. bataljon 749. puka nemačke 717. pešadijske divizije probio položaje Kraljevačkog i Kopaoničkog NOP odreda kod Čibukovca i Mataruga i prodro u pravcu Raške. Kopaonički NOP odred se povukao i orijentisao za dejstvo prema r. Ibru, kontrolišući Ibarsku klisuru, a Kraljevački NOP odred je ostao u rejonu Kraljeva, držeći grad u blokadi.

24. 11. 1941 Sa istočnog fronta stigla u Srbiju nemačka 113. pešadijska divizija i prikupila se na prostoriji Jagodina (sada: Svetozarevo) - Paraćin - Kruševac - Kraljevo.

25. 11. 1941 Otpočeo napad nemačke 342. i delova nemačke 704. pešadijske divizije, četnika, nedićevaca i ljotićevaca preko Ljubovije i Kosjerića u pravcu Užica (sada: Titovo Užice). Istovremeno su delovi nemačke 113. pešadijske divizije iz Kraljeva odbacili Kraljevački NOP odred ka Čačku.

Fotografije

Povezane odrednice

Luftwaffe u Jugoslaviji Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Srpska državna straža (nedićevci) Trstenik Centralni komitet KPJ Adolf Hitler Izbeglička vlada Kraljevine Jugoslavije Borbe za Čačak 1941. Čačak Saradnja četnika sa okupatorom Četnici u ustanku Kraljevački partizanski odred Partizanska taktika Kraljevo Wilhelm List Kragujevački partizanski odred 717. pešadijska divizija Diverzije u oslobodilačkom ratu Vrnjačka Banja Srpski dobrovoljački odredi (ljotićevci) Kragujevac Nemački zločini u Srbiji 1941. Paul Bader 118. lovačka divizija Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Avijacija u oslobodilačkom ratu Kruševac Operacija Mačva 117. lovačka divizija Franz Böhme Holokaust u Jugoslaviji Narodno oslobodilački odbori Užice Borbe za Gornji Milanovac 1941. Edmund Glaise-Horstenau Četnici u drugom svetskom ratu Čačanski partizanski odred "Dragiša Mišović" Ustanak u Pomoravlju 1941. Žene u ratu 342. pešadijska divizija Kosta Pećanac Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Vermaht u Jugoslaviji Ranjenici u ratu Harald Turner Borbe na Kosovu i Metohiji Dragoslav Račić Paraćin Borbe za Istočnu Bosnu 1942. 704. pešadijska divizija Zasede u oslobodilačkom ratu Jagodina Ljubo Novaković Viša komanda 65 za naročitu upotrebu Kopaonički partizanski odred Milan Nedić Dragoljub Draža Mihailović Saradnja partizana i četnika 1941. Beograd Walter Kuntze Jezdimir Dangić Istočni front Operacija Užice Ustanak u Srbiji 1941.