🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Pula u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 17 hronoloških zapisa, 4 dokumenata i 5 fotografija.

Događaji

15. 7. 1941 Po uputstvima italijanske vlade i Vrhovne komande, pod rukovodstvom komandanta 9. armije generala Pircija Birolija, otpočele ofanzivne operacije italijanskih jedinica na slobodnu teritoriju u Crnoj Gori radi ugušenja ustanka i uništenja ustaničkih snaga jačine oko 30.000 ljudi. U toj operaciji su učestvovale italijanske divizije -Mesina-, -Pusterija-, -Taro-, -Venecija-, -Kačatori dele Alpi- i -Pulje- i albansko-kvislinška grupa -Skenderber-, uz sadejstvo vazduhoplovnih i mornaričkih jedinica. Neprijatelj je prodro na slobodnu teritoriju i ponovo zauzeo oslobođene gradove i važnija mesta.

0. 12. 1941 U Istri, na teritoriji sreza Pula, formiran ilegalni MNO odbor Medulin.

0. 6. 1942 U Puli formirano rukovodstvo NOP-a za grad i južni deo Istre.

0. 7. 1942 Održani sastanci rukovodilaca pojedinih grupa antifašista i prvoboraca sa sektora Pule i Pazina. Analiziran je dotadašnji rad i određene su smernice za dalju delatnost: proširiti organizacije KPH i organizacije NOP-a; sakupljati oružje, hranu, odeću i novac, upoznati široke narodne mase sa ciljevima NOP-a.

0. 9. 1943 U Istri, po naređenju Operativnog štaba za Istru, formirani Pazinsko-porečki i Pulski NOP odred.

8. 9. 1943 Objavljena bezuslovna kapitulacija Italije. Jedinice NOV i POJ su za nekoliko sledećih dana razoružale glavninu ovih italijanskih okupacionih divizija: -Izonco-, -Kačatori dele Alpi-, -Lombardija-, -Murđe-, -Mačerata-, -Celere-, -Bergamo- i -Sforčeska-. Razoružale su i manje delove divizija: -Firence-, -Ferara-, -Mesina-, -Zara-, -Đulija-, -Torino- i -Pulje-, kao i 14, 17. i 18. obalsku brigadu. Na stranu NOVJ prešla je glavnina divizije -Venecija-, kao i delovi divizije -Taurinenze-, od kojih je kasnije (2. decembra 1943) formirana italijanska partizanska divizija -Garibaldi- i stavljena pod komandu 2. udarnog korpusa NOVJ.

8. 9. 1943 Kapitulirala Italija. Tada je došlo do opšteg narodnog ustanka u Dalmaciji, Hrvatskom primorju, Gorskom kotaru i Istri. Idućih nekoliko dana jedinice NOVJ, uz svestranu pomoć naroda, oslobodile su obalski pojas od Trsta do Dubrovnika, sem gradova Pule, Rijeke, Sušaka, Zadra, Šibenika, Omiša i Makarske.

12. 9. 1943 Posle borbi protiv istarskih ustaničkih snaga kod Višnjana i u Limskoj dragi, delovi nemačke 71. pešadijske divizije prodrli iz Trsta u Pulu, gde su im se priključili italijanski fašistički bataljon. Poginulo je 65 nemačkih vojnika, a na strani ustanika je bilo 60 mrtvih.

2. 10. 1943 Iz Trsta, Hrpelja, Rijeke i Pule otpočeo koncentričan napad delova nemačke oklopne SS divizije -Adolf Hitler-, SS motorizovane divizije -Herrnan Gering-, nemačke 44. i 71. pešadijske divizije u cilju uništenja novoformiranih partizanskih jedinica i zaposedanja Istre. U sedmodnevnim borbama neprijatelj je razbio 1. i 2. istarsku brigadu i NOP odrede -Učku-, Pulski i Pazinsko-porečki, nanevši im gubitke od preko 2000 mrtvih, i potom zaposeo Istru.

22. 12. 1943 Kod o. Silbe britanski torpedni čamci (MTB 298 i 276) napali nemačku krstaricu -Niobe- (bivšu -Dalmaciju-) koja se, na putu za Pulu, 19. decembra nasukala na jugozapadni deo ostrva. Brod su dva torpeda teško oštetila, a trećim je torpedom potopljen remorker -Parenco-, vezan uz bok -Niobe-.

6. 6. 1944 Kod s. Sijane (blizu Pule) minerski vod 1. bataljona 2. pulskog NOP odreda minirao prugu i uništio lokomotivu i 3 vagona.

10. 7. 1944 Održana I sreska konferencija USAOH-a za srez Pulu, Prisustvovalo je oko 60 omladinaca i omladinki.

12. 8. 1944 U Napulju (u Italiji) otpočeo dvodnevni sastanak vrhovnog komandanta NOV i POJ i predsednika NKOJ-a Josipa Broza Tita sa predsednikom vlade V. Britanije Vinstonom Čerčilom. Britanski premijer je predlagao da se Maršal Tito sastane s kraljem Petrom II Karađorđevićem, ali je to Tito odlučno odbio. Čerčil je priznao pravo Jugoslavije na Istru, ali ne i na Trst, a grad Pulu, sa aerodromom, tražio je kao bazu za snabdevanje savezničkih trupa koje su nastupale prema Austriji. Potvrđen je sporazum sa savezničkim vojnim komandantima o pomoći NOVJ, Razgovaralo se o posleratnom uređenju Evrope i o sporazumu Tito-Šubašić. U pogledu budućeg društvenog uređenja Jugoslavije Čerčil je isticao koncepciju o seljačkoj bazi buduće jugoslovenske države, o umerenoj agrarnoj reformi, o ustavotvornoj skupštini koja će odrediti oblik vladavine.

24. 9. 1944 Na sreskoj konferenciji NOF-a za srez Pulu izabran Sreski odbor NOF-a.

16. 10. 1944 Po naređenju Štaba 11. korpusa NOVJ formirane komande Riječkog. Porečkog i Pulskog vojnog područja.

3. 5. 1945 U Pulu ušle jedinice Kvarnerskog odreda mornaričke pešadije Jugoslovenske mornarice, pošto se glavnina nemačke posade povukla na poluostrvo Muzil, zadržavši i deo grada.

6. 5. 1945 Kvarnerski odred mornaričke pešadije Jugoslovenske mornarice napao nemačku posadu blokiranu u delu Pule i na poluostrvu Muzilu. U jednodnevnoj borbi neprijatelj je pretrpeo gubitke od oko 70 mrtvih, a Kvarnerski odred je imao 9 mrtvih i 50 ranjenih. Sutradan je nemački admiral prihvatio uslove kapitulacije, pa je razoružano 2200 nemačkih vojnika i oficira.

Fotografije

Povezane odrednice

Harold Alexander Vlada Velike Britanije 2. istarska brigada Šibenik Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Borbe u Istri 1945. Ustanak u Crnoj Gori 1941. Završne operacije u Jugoslaviji Rijeka Borbe na Jadranu 1943. 10. krajiška divizija NOVJ Mornarica NOVJ Istra u oslobodilačkom ratu 1. alpska divizija Taurinense Borbe u Dalmaciji 1943. 153. pešadijska divizija Macerata Pirzio Biroli 11. hrvatski korpus NOVJ Italijanski partizani Winston Churchill Avijacija u oslobodilačkom ratu Borbe u Istri 1942. Poreč Ilegala u ratu Trst 14. pešadijska divizija Isonzo Borbe na Jadranu 1945. Divizija Garibaldi 5. alpska divizija Pusteria Borbe u Hrvatskoj 1943. 15. pešadijska divizija Bergamo Italija u drugom svetskom ratu Kapitulacija Italije Borbe u Istri 1944. Petar II Karađorđević Josip Broz Tito Pazin Borbe u Hrvatskoj 1942. 2. lovačka eskadrila NOVJ Makarska Ivan Šubašić USAOH Operacija Istra Jedinstveni narodnooslobodilački front (JNOF) Divizija Herman Gering 22. pešadijska divizija Cacciatori delle Alpi 154. pešadijska divizija Murge 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera Narodno oslobodilački odbori Ustanak u Hrvatskoj 1941. Sveštenici u ratu Borbe u Hrvatskoj 1944. 18. pešadijska divizija Messina 158. pešadijska divizija Zara Britanija i Jugoslavija 71. pešadijska divizija 38. pešadijska divizija Puglie 44. pešadijska divizija 48. pešadijska divizija Taro Borbe u Hrvatskoj 1945. Omladina u ratu Komunistička partija Hrvatske 19. pešadijska divizija Venecija Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije (NKOJ) 2. udarni korpus NOVJ 23. pešadijska divizija Ferrara 4. krajiška divizija NOVJ Dubrovnik Omiš Partizanska avijacija Borbe u Istri 1943. Sušak Štampa u ratu 57. pešadijska divizija Lombardia Istrski partizanski odred