🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Pula u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 17 hronoloških zapisa, 4 dokumenata i 5 fotografija.

Događaji

15. 7. 1941 Po uputstvima italijanske vlade i Vrhovne komande, pod rukovodstvom komandanta 9. armije generala Pircija Birolija, otpočele ofanzivne operacije italijanskih jedinica na slobodnu teritoriju u Crnoj Gori radi ugušenja ustanka i uništenja ustaničkih snaga jačine oko 30.000 ljudi. U toj operaciji su učestvovale italijanske divizije -Mesina-, -Pusterija-, -Taro-, -Venecija-, -Kačatori dele Alpi- i -Pulje- i albansko-kvislinška grupa -Skenderber-, uz sadejstvo vazduhoplovnih i mornaričkih jedinica. Neprijatelj je prodro na slobodnu teritoriju i ponovo zauzeo oslobođene gradove i važnija mesta.

0. 12. 1941 U Istri, na teritoriji sreza Pula, formiran ilegalni MNO odbor Medulin.

0. 6. 1942 U Puli formirano rukovodstvo NOP-a za grad i južni deo Istre.

0. 7. 1942 Održani sastanci rukovodilaca pojedinih grupa antifašista i prvoboraca sa sektora Pule i Pazina. Analiziran je dotadašnji rad i određene su smernice za dalju delatnost: proširiti organizacije KPH i organizacije NOP-a; sakupljati oružje, hranu, odeću i novac, upoznati široke narodne mase sa ciljevima NOP-a.

0. 9. 1943 U Istri, po naređenju Operativnog štaba za Istru, formirani Pazinsko-porečki i Pulski NOP odred.

8. 9. 1943 Objavljena bezuslovna kapitulacija Italije. Jedinice NOV i POJ su za nekoliko sledećih dana razoružale glavninu ovih italijanskih okupacionih divizija: -Izonco-, -Kačatori dele Alpi-, -Lombardija-, -Murđe-, -Mačerata-, -Celere-, -Bergamo- i -Sforčeska-. Razoružale su i manje delove divizija: -Firence-, -Ferara-, -Mesina-, -Zara-, -Đulija-, -Torino- i -Pulje-, kao i 14, 17. i 18. obalsku brigadu. Na stranu NOVJ prešla je glavnina divizije -Venecija-, kao i delovi divizije -Taurinenze-, od kojih je kasnije (2. decembra 1943) formirana italijanska partizanska divizija -Garibaldi- i stavljena pod komandu 2. udarnog korpusa NOVJ.

8. 9. 1943 Kapitulirala Italija. Tada je došlo do opšteg narodnog ustanka u Dalmaciji, Hrvatskom primorju, Gorskom kotaru i Istri. Idućih nekoliko dana jedinice NOVJ, uz svestranu pomoć naroda, oslobodile su obalski pojas od Trsta do Dubrovnika, sem gradova Pule, Rijeke, Sušaka, Zadra, Šibenika, Omiša i Makarske.

12. 9. 1943 Posle borbi protiv istarskih ustaničkih snaga kod Višnjana i u Limskoj dragi, delovi nemačke 71. pešadijske divizije prodrli iz Trsta u Pulu, gde su im se priključili italijanski fašistički bataljon. Poginulo je 65 nemačkih vojnika, a na strani ustanika je bilo 60 mrtvih.

2. 10. 1943 Iz Trsta, Hrpelja, Rijeke i Pule otpočeo koncentričan napad delova nemačke oklopne SS divizije -Adolf Hitler-, SS motorizovane divizije -Herrnan Gering-, nemačke 44. i 71. pešadijske divizije u cilju uništenja novoformiranih partizanskih jedinica i zaposedanja Istre. U sedmodnevnim borbama neprijatelj je razbio 1. i 2. istarsku brigadu i NOP odrede -Učku-, Pulski i Pazinsko-porečki, nanevši im gubitke od preko 2000 mrtvih, i potom zaposeo Istru.

22. 12. 1943 Kod o. Silbe britanski torpedni čamci (MTB 298 i 276) napali nemačku krstaricu -Niobe- (bivšu -Dalmaciju-) koja se, na putu za Pulu, 19. decembra nasukala na jugozapadni deo ostrva. Brod su dva torpeda teško oštetila, a trećim je torpedom potopljen remorker -Parenco-, vezan uz bok -Niobe-.

6. 6. 1944 Kod s. Sijane (blizu Pule) minerski vod 1. bataljona 2. pulskog NOP odreda minirao prugu i uništio lokomotivu i 3 vagona.

10. 7. 1944 Održana I sreska konferencija USAOH-a za srez Pulu, Prisustvovalo je oko 60 omladinaca i omladinki.

12. 8. 1944 U Napulju (u Italiji) otpočeo dvodnevni sastanak vrhovnog komandanta NOV i POJ i predsednika NKOJ-a Josipa Broza Tita sa predsednikom vlade V. Britanije Vinstonom Čerčilom. Britanski premijer je predlagao da se Maršal Tito sastane s kraljem Petrom II Karađorđevićem, ali je to Tito odlučno odbio. Čerčil je priznao pravo Jugoslavije na Istru, ali ne i na Trst, a grad Pulu, sa aerodromom, tražio je kao bazu za snabdevanje savezničkih trupa koje su nastupale prema Austriji. Potvrđen je sporazum sa savezničkim vojnim komandantima o pomoći NOVJ, Razgovaralo se o posleratnom uređenju Evrope i o sporazumu Tito-Šubašić. U pogledu budućeg društvenog uređenja Jugoslavije Čerčil je isticao koncepciju o seljačkoj bazi buduće jugoslovenske države, o umerenoj agrarnoj reformi, o ustavotvornoj skupštini koja će odrediti oblik vladavine.

24. 9. 1944 Na sreskoj konferenciji NOF-a za srez Pulu izabran Sreski odbor NOF-a.

16. 10. 1944 Po naređenju Štaba 11. korpusa NOVJ formirane komande Riječkog. Porečkog i Pulskog vojnog područja.

3. 5. 1945 U Pulu ušle jedinice Kvarnerskog odreda mornaričke pešadije Jugoslovenske mornarice, pošto se glavnina nemačke posade povukla na poluostrvo Muzil, zadržavši i deo grada.

6. 5. 1945 Kvarnerski odred mornaričke pešadije Jugoslovenske mornarice napao nemačku posadu blokiranu u delu Pule i na poluostrvu Muzilu. U jednodnevnoj borbi neprijatelj je pretrpeo gubitke od oko 70 mrtvih, a Kvarnerski odred je imao 9 mrtvih i 50 ranjenih. Sutradan je nemački admiral prihvatio uslove kapitulacije, pa je razoružano 2200 nemačkih vojnika i oficira.

Fotografije

Povezane odrednice

Josip Broz Tito 2. udarni korpus NOVJ Divizija Garibaldi Borbe u Hrvatskoj 1943. 154. pešadijska divizija Murge Britanija i Jugoslavija 38. pešadijska divizija Puglie Narodno oslobodilački odbori Ilegala u ratu Omiš 48. pešadijska divizija Taro 1. alpska divizija Taurinense 71. pešadijska divizija Borbe na Jadranu 1943. Harold Alexander Avijacija u oslobodilačkom ratu Borbe u Istri 1942. 22. pešadijska divizija Cacciatori delle Alpi Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu 158. pešadijska divizija Zara 15. pešadijska divizija Bergamo Italijanski partizani Borbe u Dalmaciji 1943. Divizija Herman Gering Dubrovnik Rijeka 5. alpska divizija Pusteria 153. pešadijska divizija Macerata Istra u oslobodilačkom ratu Sveštenici u ratu Štampa u ratu 4. krajiška divizija NOVJ Operacija Istra 23. pešadijska divizija Ferrara Poreč 44. pešadijska divizija Borbe na Jadranu 1945. Jedinstveni narodnooslobodilački front (JNOF) Italija u drugom svetskom ratu 19. pešadijska divizija Venecija 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera 2. istarska brigada Komunistička partija Hrvatske 10. krajiška divizija NOVJ 2. lovačka eskadrila NOVJ Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije (NKOJ) 18. pešadijska divizija Messina Završne operacije u Jugoslaviji Makarska 57. pešadijska divizija Lombardia Borbe u Istri 1945. Borbe u Istri 1944. Vlada Velike Britanije Šibenik Borbe u Hrvatskoj 1942. USAOH Sušak Ivan Šubašić Pirzio Biroli Borbe u Hrvatskoj 1945. Partizanska avijacija Borbe u Hrvatskoj 1944. Ustanak u Crnoj Gori 1941. Istrski partizanski odred Mornarica NOVJ Omladina u ratu 11. hrvatski korpus NOVJ Ustanak u Hrvatskoj 1941. Borbe u Istri 1943. Pazin Winston Churchill 14. pešadijska divizija Isonzo Kapitulacija Italije Petar II Karađorđević Trst