🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Saradnja partizana i četnika 1941.

Za ovaj pojam je pronađeno 49 hronoloških zapisa, 28 dokumenata i 12 fotografija.

Događaji

0. 7. 1941 GŠ NOP odreda Jugoslavije naredio Štabu Valjevskog NOP odreda da stupi u vezu sa četnicima Draže Mihailovića i učini da dođe do sporazuma o saradnji u borbi protiv okupatora. Pokušaji Štaba Valjevskog NOP odreda ostali su bez rezultata.

2. 8. 1941 U s. Baljcima (kod Bileće), na sastanku komandi četa narodne vojske bilećkog sreza, izabran Sreski štab narodne vojske, i došlo do prvih razmimoilaženja sa četničkim elementima na pitanju borbe protiv okupatora.

18. 8. 1941 Jedan domobranski bataljon, nastupajući iz Vlasenice, ušao u Han-Pijesak, iz koga su četnici pobegli.

24. 8. 1941 Dva ojačana NOP odreda (ukupno oko 250 boraca) pod komandom Sreskog štaba za Birač napala Kladanj, prodrla u grad i zauzela žand. st., ali, zbog neaktivnosti četnika neprijatelj ih protivnapadom odbacio.

25. 8. 1941 Posle dvodnevnih borbi, jake snage neprijatelja (8 ustaških, domobranskih i nemačkih bataljona) sa pravca Sarajeva, Slav. Broda i Tuzle ovladale Dobojem, dobojskim železničkim čvorom i komunikacijama u dolini reke Bosne i Spreče. NOP odredi se povukli na Ozren i sprečili svaki pokret neprijatelja van komunikacija, dok je na Trebavi, zbog četničke izdaje, nastupilo naglo osipanje.

28. 8. 1941 U Doboju četnički elementi, koji su se nametnuli za rukovodioce ustanka na Trebavi, potpisali sporazum sa predstavnicima NDH o obustavi vatre. Time je ustanak na Trebavi ugušen. Manja grupa boraca se održala u Trebavskoj šumi i kasnije se prebacila na Ozren.

29. 8. 1941 Oko 400 partizana iz pet odreda Sreskog štaba za Birač i planinska četnička grupa (oko 100 boraca) izvršili napad na Kladanj, koji zbog neusklađenosti dejstva nije uspeo. Sutradan je napad ponovljen, ali opet bez rezultata.

30. 8. 1941 Partizani Sreskog štaba za Birač i Planinska četnička grupa zauzeli Vlasenicu. Posada (delovi 4. domobranskog graničkog bataljona i mesni žandarmerijski vod) razbijena i delom zarobljena.

0. 9. 1941 Na sastanku Oblasnog Vojnog štaba za Sarajevo i predstavnika Vojnočetničkog odreda osvetnika (majora Dangića i vojvode Babića) postignut sporazum o koordinaciji dejstva partizanskih i četničkih jedinica u istočnoj Bosni.

5. 9. 1941 Šest NOP odreda Birča (450 boraca) i četnički Planinski puk (oko 200 boraca) napali na Kladanj, ali, zbog napada jednog domobranskog bataljona s leđa i zbog demoralizacije četnika, napad nije uspeo.

5. 9. 1941 Nikšićki i Zupopivski gerilski bataljon, sa četama narodne vojske Sreskog štaba za Gacko, napali Gacko, ali ga, zbog sabotaže i izdaje četničkih vođa, nisu zauzeli. U pomoć napadnutom garnizonu iz Nevesinja se probio jedan bataljon domobranskog 13. pešadijskog puka. Pri tom je, u s. Slivlju jedna grupa boraca razoružala njegovo bočno osiguranje jačine voda.

5. 9. 1941 Delovi Romanijskog partizanskog bataljona i četničkog Planinskog puka zauzeli Rogaticu. Zbog četničke nediscipline, domobranska četa oko podne povratila mesto.

8. 9. 1941 U Beogradu predstavnici NOP-a i izaslanici četničke organizacije Draže Mihailovića vodili pregovore o mogućnostima zajedničke borbe protiv okupatora. Četnici su nastojali da partizane odvrate od akcije. Sporazum nije postignut i pregovori su prekinuti, s tim da se nastave na terenu.

14. 9. 1941 Birčanski NOP odredi i četnički Planinski puk izvršili neuspeo napad na Kladanj.

19. 9. 1941 U s. Struganiku (kod Valjeva) održan sastanak između komandanta GŠ NOP odreda Jugoslavije Josipa Broza Tita i komandanta četničkih odreda pukovnika Draže Mihailovića. Pod izgovorom da još nije vreme, Draža Mihailović odbacio predlog Josipa Broza Tita o zajedničkoj borbi partizana i četnika protiv nemačkog okupatora. Jedino je došlo do usmenog sporazuma o nenapadanju i o -lojalnom- ponašanju četnika prema partizanima.

20. 9. 1941 Štab NOP odreda za Bosnu i Hercegovinu, u svome Biltenu br. 2, objavio izjavu da pristaje na saradnju (vojnu i političku) sa samostalnim četničkim odredima pod uslovom da oni vode borbu ne samo protiv ustaša i okupatora nego i -protiv Srba koji su se prodali okupatorima, pa za njihovu korist ubijaju i pljačkaju muslimansko i hrvatsko stanovništvo i na taj način siju mržnju i razdor među narodima za račun okupatora-.

22. 9. 1941 Vlasenički i Srebrenički četnički odred napali na Zvornik, odbacili posadu (jedan domobranski bataljon, četu nemačkog landesšicen-bataljona i mesnu miliciju) preko Drine i prodrli u grad. Obezbeđenje napada od Tuzle uspešno su izvršila četiri partizanska odreda Sreskog štaba za Birač zauzevši jako branjeno uporište Caparde, Međutim, četnici su se rasuli po gradu radi pljačke, tako da ih je neprijatelj protivnapadom ubrzo odbacio iz Zvornika.

28. 9. 1941 Glavnina Bosansko-hercegovačke brigade NOP odreda otpočela napad na Kalinovik. Zbog neučešća četnički orijentisanih ustanika, kao i zbog intervencije domobrana i milicije iz Borča i Nevesinja Brigada je u dvodnevnim borbama pretrpela neuspeh i velike gubitke; pored ostalih, poginuo je komandant brigade Miladin Radojević, narodni heroj.

30. 9. 1941 Delovi Romanijskog partizanskog bataljona i četnici razbili žandarmerijsku posadu u Ustiprači i spalili žand. st. i pilanu.

0. 10. 1941 U Čačku, na osnovu sporazuma između VŠ NOP odreda Jugoslavije i Draže Mihailovića, formiran zajednički partizansko-četnički Operativni štab. Pod njegovu komandu stavljeni: delovi Čačanskog i Kraljevačkog NOP odreda, Jelički četnički odred i četnici pod komandom generala Ljube Novakovića. Štab rukovodio jedinicama pri napadu na Kraljevo.

0. 10. 1941 Po naređenju GŠ NOP odreda za BiH, objedinjavanjem jedinica Sreskog štaba za Jajce i 1 (Banjalučke) partizanske čete za Bos krajinu, formiran 3. krajiški (Jajački) NOP odred. U njegov sastav je ušao četnički bataljon -Kočić-, a kasnije su ušli i Ribnički partizanski bataljon -Soko- i Glamočki partizanski bataljon -Budućnost-.

1. 10. 1941 U Drinjači, na sastanku predstavnika GŠ NOP odreda za BiH i Štaba vojnočetničkog odreda u istočnoj Bosni, potpisan sporazum o saradnji partizana i četnika u istočnoj Bosni; formiran zajednički Operativni štab za rukovođenje operacijama i izdat zajednički proglas narodu sa pozivom u borbu protiv okupatora. Četnici su prihvatili dobrovoljnost u pristupanju partizanskim ili četničkim jedinicama, puno učešće naroda u izboru vlasti na oslobođenoj teritoriji i svako obustavljanje borbe protiv muslimanskog i hrvatskog stanovništva. Međutim, toga se nisu pridržavali.

10. 10. 1941 Delovi Kraljevačkog i Čačanskog NOP odreda sa četnicima Draže Mihailovića izvršili drugi napad na Kraljevo, prodrli u grad i posle oštrih uličnih borbi se povukli na polazne položaje.

11. 10. 1941 Delovi Kraljevačkog i čačanskog NOP odreda sa četnicima Draže Mihailovića izvršili drugi napad na Kraljevo, prodrli u grad i posle oštrih uličnih borbi se povukli na polazne položaje.

13. 10. 1941 U Srebrenici, na zboru većine građana, u prisustvu člana GŠ NOP odreda za BiH, izabran opštinski NO odbor. Njegov rad su uskoro onemogućili četnici.

20. 10. 1941 Vrhovni komandant NOP odreda Jugoslovije Josip Broz Tito uputio komandantu četničkih odreda jugoslovenske vojske Draži Mihailoviću predlog za sporazum o vođenju zajedničke borbe protiv okupatora. Predlog je formulisan u 12 tačaka.

23. 10. 1941 Delovi Romanijskog NOP odreda, sa jednim četničkim bataljonom, posle desetodnevnih borbi zauzeli Rogaticu i istovremeno sprečili intervenciju jednog domobranskog puka iz Sarajeva. Ustaško-domobranska posada se preko četničkih položaja izvukla prema Ustiprači. U borbama je, pored ostalih, poginuo komandir 1. čete Romanijskog bataljona Romanijskog NOP odreda Vitomir Milanko, narodni heroj.

27. 10. 1941 U s. Brajićima, na inicijativu VŠ NOP odreda Jugoslavije, održan sastanak između vrhovnog komandanta NOP odreda Jugoslavije Josipa Broza Tita i komandanta četničkih odreda Draže Mihailovića u cilju postizanja sporazuma o zajedničkoj borbi protiv okupatora. Josip Broz Tito je predložio sporazum u 12 tačaka Draža Mihailović je odbio najvažnije tačke toga predloga: zajedničke operacije i formiranje zajedničkog operativnog štaba; stvaranje NO odbora; zajednička oprema i ishrana boraca; mobilizacija. Jedino je postignut sporazum o nekim manje važnim pitanjima i o podeli ratnog plena. Na bazi toga sporazuma, VŠ NOP odreda Jugoslavije je uputio četnicima u Požegi 5000 kg žita a Štabu četnika na Ravnoj gori isporučio 500 pušaka i 24.000 puščanih metaka.

28. 10. 1941 Delovi Romanijskog NOP odreda i četnički delovi zauzeli s. Knežinu i odbacili vod žandarma i mesnu miliciju u Olovo.

0. 11. 1941 Vlada V. Britanije i vlada SSSR-a se saglasile: zajedničkim merama postići da se partizani i četnici pomire radi borbe protiv okupatora i da se partizanske jedinice potčine komandantu jugoslovenske vojske u otadžbini Draži Mihailoviću.

0. 11. 1941 Štab Hercegovačkog NOP odreda, preko niza sastanaka sa četničkim vođama u Hercegovini, pokušao pridobiti četnike za saradnju u borbi protiv okupatora i ustaša. Odbivši tu saradnju, četnici su se čvršće vezali za okupatora i time javno deklarisali kao izdajnici i sluge okupatora.

0. 11. 1941 Na Romaniji, pod rukovodstvom delegata CK KPJ i komandanta GŠ NOP odreda BiH, održano savetovanje partijskih aktivista iz istočne Bosne u vezi s pitanjima taktike partizanskog načina ratovanja i suprotstavljanja četničkom razbijačkom radu.

0. 11. 1941 Povodom neuspele konferencije u Vlasenici, održane 16. novembra 1941, GŠ NOP odreda za BiH obratio se otvorenim pismom svim poštenim i rodoljubivim četnicima Bosne i Hercegovine pozivajući ih da sa partizanima produže zajedničku NOB. U pismu je osuđena namera četničkih oficira da, za račun okupatora, tu borbu pretvore u borbu Srba protiv muslimana, u borbu protiv uspostavljanja narodne vlasti, a za samovlašće, osvetu, pljačku i izbegavanje borbe protiv okupatora.

1. 11. 1941 Delovi Romanijskog NOP odreda i NOP odreda -Zvijezda- i četiri četničke čete izvršili neuspeo napad na Olovo.

11. 11. 1941 U Višegradu Gorski štab četničkih odreda istočne Bosne sklopio sa izaslanikom štaba italijanskih trupa Crne Gore sporazum o nenapadanju i saradnji u borbi protiv NOP-a i obezbeđenju okupatorskih komunikacija od strane četnika.

16. 11. 1941 U Vlasenici, na inicijativu GŠ NOP odreda za BiH, održana konferencija predstavnika partizanskih i četničkih jedinica istočne Bosne radi raščišćavanja nesuglasica između Štaba četničkih odreda u istočnoj Bosni i GŠ NOP odreda za BiH. Konferencija nije postigla postavljeni cilj, jer su je četnici napustili kada su uvideli da će ostati u manjini, ali je razobličen izdajnički i razbijački rad četničkih vođa.

17. 11. 1941 Napustivši zajedničku konferenciju u Vlasenici, četnici na svojoj skupštini izabrali Privremenu upravu istočne Bosne i raskinuli sporazum od 1. X 1941. o saradnji i zajedničkom (partizansko-četničkom) Operativnom štabu za istočnu Bosnu. Ovi su time prešli na otvoreno razbijanje ustaničkih redova u istočnoj Bosni.

23. 11. 1941 Povodom napuštanja sporazuma o saradnji između četnika i NOP odreda u istočnoj Bosni, GŠ NOP odreda za BiH uputio pismo svim NOP odredima u Bosni i Hercegovini, u kome je objasnio petokolonaški i razbijački stav četničkog rukovodstva na konferenciji u Vlasenici i svoja nastojanja da do rascepa ne dođe, ali ne po cenu odricanja od tekovina NOP-a i interesa naroda [Pismo je, po četama, uz diskusiju, pročitano svim partizanima.].

26. 11. 1941 Majevički NOP odred i četnički Majevički odred izvršili zajednički napad na s. Koraj (kod Brčkog). Posada (3. bataljon domobranskog 6. pešadijskog puka), gonjena od partizana, povukla se prema Čeliću, dok su četnici ostali u Koraju, gde su pobili oko 400 ljudi, žena i dece.

26. 11. 1941 U pl. Borji Oblasni komitet KPJ za Bos. krajinu organizovao konferenciju komandnog kadra ustaničkih jedinica sa područja prnjavorskog i kotorvaroškog sreza. Iako su pojedini vodovi bili pod komandom četnika, formiran je partizanski bataljon i uključen u 3. krajiški NOP odred kao 6. bataljon. Kao jezgro novog bataljona poslužili su 2. i 4. partizanski odred 1. partizanske čete za Bos. krajinu.

27. 11. 1941 Delovi Kalinovičkog NOP odreda i četničkog Zlatiborskog odreda razbili jednu domobransku četu kod rezervoara -Bistrica- sarajevskog vodovoda. Sutradan je jedan ojačani nemački bataljon uspeo da protivnapadom povrati položaje.

30. 11. 1941 U Goraždu potpisan sporazum između komande četničkih snaga u Bosni i Hercegovini i predstavnika Štaba italijanskog 6. armijskog korpusa o zajedničkoj borbi protiv NOP odreda Jugoslavije.

7. 12. 1941 Povodom oživljavanja ustanka i prvih većih okršaja sa okupatorom, Štab Hercegovačkog NOP odreda uputio narodu Hercegovine proglas u kome mu ukazuje na četničku izdaju i na potrebu za čvrstom disciplinom i poziva ga na masovno stupanje u partizanske jedinice.

9. 12. 1941 Po dva bataljona Romanijskog i Kalinovičkog NOP odreda i dve četničke čete izvršili snažan napad na Pale. Otkrivši pripreme za napad i za predaju domobrana, neprijatelj je promenio raspored, zbog čega napad nije uspeo uprkos velikom zalaganju. Sledećih dana napadi su obnovljeni, ali mesto nije zauzeto.

10. 12. 1941 U s. Gerzovu (srez Mrkonjić-Grad), pod rukovodstvom sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Bos. krajinu, održana konferencija komandnog kadra 3. krajiškog NOP odreda u cilju konsolidacije i čvršćeg povezivanja jedinica. Na konferenciji je sankcionisano postojanje četničkog bataljona -Kocić- u sastavu tog odreda.

13. 12. 1941 U s. Kraljevom Polju (sada: Partizansko Polje) kod Han-Pijeska GŠ NOP odreda za BiH održao sastanak sa komandom četničkih odreda istočne Bosne u vezi s pitanjem eventualnog pripajanja istočne Bosne Nedićevoj Srbiji. Četnici su posle duže rasprave formalno prihvatili stav da se pruži otpor i nemačkim jedinicama i nedićevcima, ali se nisu pridržavali zaključka nego su i dalje razbijali partizanske jedinice.

14. 12. 1941 U s. Javoranima na konferenciji komandnog kadra Banjalučkog bataljona 3. krajiškog NOP odreda došlo do sukoba sa četničkim elementima, koji su se izdvojili iz bataljona i formirali zaseban četnički bataljon.

17. 12. 1941 Po jedan bataljon Romanijskog NOP odreda, NOP odreda -Zvijezda- i jedan četnički bataljon zauzeli Olovo.

28. 12. 1941 U Vlasenici četnička -Privremena uprava istočne Bosne- održala konferenciju četničkih delegata iz istočne Bosne: pripremljena kapitulacija četnika u istočnoj Bosni i prihvaćeni uslovi Nedića i nemačkog okupatora.

Dokumenti

Izveštaj komandanta bosanskih četničkih odreda od 31. avgusta 1941. Glavnom štabu o situaciji u rejonu Banjaluke i planu učešća četničkih snaga u akciji nemačkih i domobranskih jedinica protiv partizana

Proglas Ttaba Sarajevske oblasti od 1 septembra 1941 god. muslimanima Rogatičkog i Sarajevskog sreza povodom četničkih prijetnji

Izveštaj komandanta četničkog odreda »Boško Jugović« od 2. septembra 1941. o vojnoj situaciji u istočnoj Bosni i stavu prema srpskoj kvislinškoj vladi

BILTEN GLAVNOG ŠTABA NARODNOOSLOBODILAČKIH PARTIZANSKIH ODREDA JUGOSLAVIJE Broj 4 od 3 IX 1941 god. (Saopštenje komande Cerskog četničkog odreda i štaba Narodnooslobodilačkog partizanskog Podrinskog odreda)

Izvještaj Štaba Sarajevske oblasti od 5 septembra 1941 god. Pokrajinskom komitetu KPJ za Bosnu i Hercegovinu o izvršenim akcijama i o naporima za organizovanje saradnje sa četnicima

Izveštaj Aleksandra Rankovića od 11 septembra 1941 god. Komandantu NOP odreda Jugoslavije drugu Titu o pregovorima sa pretstavnicima Draže Mihailovića

Izveštaj Aleksandra Rankovića od 11 septembra 1941 god. Vrhovnom komandantu NOP odreda Jugoslavije o pregovorima sa pretstavnicima Draže Mihailovića

Telegram Ravnateljstva za javni red i sigurnost od 11. septembra 1941. Glavnom stožeru domobranstva da se pošalje spisak od 50 komunista i četnika iz Bijeljine koje će otpremiti u sabirni logor Jasenovac

Izvještaj Štaba NOP odreda za Tuzlansku oblast od 15 septembra 1941 god. Štabu NOP odreda za Bosnu i Hercegovinu o borbama protiv ustaša u Vlaseničkom i Kladanjskom srezu i o odnosima sa četnicnma

Izjava Štaba NOP odreda Bosne i Hercegovine od 20 septembra 1941 god. o uslovima saradnje sa samostalnim četničkim odredima

Plan Štaba Draže Mihailovića od kraja oktobra 1941. za napad na partizanske snage i VŠ NOPOJ u Užicu

Sporazum između Glavnog štaba NOPO Bosne i Hercegovine i Štaba bosanskih četničkih odreda od 1. oktobra 1941. o formiranju zajedničkog operativnog štaba i zajedničkih organa vlasti na oslobođenoj teritoriji

Pismo Vrhovnog štaba narodno-oslobodilačkih partizanskih odreda Jugoslavije upućeno Draži Mihailoviću 20 X 1941 god.

Pismo Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačkih partizanskih odreda Jugoslavije upućeno Draži Mihailoviću 20 oktobra 1941 godine

Pismo Draže Mihailovića od 22. oktobra 1941. Vrhovnom štabu NOPOJ o odnosima između četnika i partizana

Sporazum između četničkog odreda na sektoru G. Milanovac – Kragujevac i Kragujevačkog NOP odreda od 24. oktobra 1941. o saradnji u borbi protiv okupatora i kvislinga  

Otvoreno pismo Glavnog štaba NOP odreda za Bosnu i Hercegovinu od novembra 1941 god. zavedenim četnicima o izdajničkom radu majora Dangića

Izveštaj načelnika Štaba opunomoćenog komandanta u Srbiji od 1. novembra 1941. o narodnooslobodilačkom pokretu i o četništvu Draže Mihailovića u Srbiji, njihovom naoružanju, opremi, taktici ratovanja i raspoloženju stanovništva

Pismo komandanta četničkih odreda Čačak od 6. novembra 1941. političkom komesaru čačanskog NOP odreda povodom sukoba između četnika i partizana 

Zapisnik sa četničke konferencije u Vlasenici 17. novembra 1941. o uslovima saradnje sa NOP-om i o formiranju četničke privremene uprave istočne Bosne

Pismo četničke privremene uprave istočne Bosne i Hercegovine od 19. novembra 1941. Glavnom štabu NOP odreda Bosne i Hercegovine da se nastave pregovori o saradnji

Sporazum od 30. novembra 1941. između komandanta četničkih jedinica istočne Bosne i Hercegovine i komandanta italijanskog garnizona u Goraždu o obezbeđenju evakuacije italijanskih trupa i predaji vlasti četnicima

Pismo štaba Operatnvne grupe NOP odreda opsade Višegrada od 20 decembra 1941 god. četničkoj komandi kod Vnšegrada

Izvještaj Rodoljuba Čolakovića od 31 decembra 1941 god. Glavnom štabu NOP odreda za Bosnu i Hercegovinu o izdajničkom držanju četničkih vođa u Istočnoj Bosni

Saopštenje Štaba Planinopivskog bataljona Durmitorskog NOP odreda od 1. januara 1942. o pregovorima sa četnicima i situaciji u Foči i njenoj okolini

Izvještaj posebnog opunomoćenika Ministarstva domobranstva NDH od 6. februara 1942. doglavniku Slavku Kvaterniku o četničkim i partizanskim jedinicama u istočnoj Bosni krajem 1941. i početkom 1942. godine

Borbe protiv ustaničkog pokreta na području Jugoistoka od juna 1941. do avgusta 1942. godine

Izveštaj kapetana I klase Manojla Pejića od juna 1943. o važnijim događajima u razvoju četničkih organizacija u istočnoj i srednjoj Bosni od septembra 1941. do juna 1943. godine

Fotografije

Povezane odrednice

Nemački zločini u Srbiji 1941. Partizanski odred Zvijezda Kraljevački partizanski odred Kraljevo Žene u ratu Hercegovački partizanski odred Valjevo Wilhelm List Dragoljub Draža Mihailović Glavni štab Bosne i Hercegovine Borbe za Čačak 1941. Franz Böhme Čačak Han Pjesak Walter Kuntze 3. krajiški partizanski odred Tuzla Gacko Borbe za Gornji Milanovac 1941. Saradnja četnika sa okupatorom Sarajevo Durmitorski partizanski odred 342. pešadijska divizija Holokaust u Jugoslaviji Vermaht u Jugoslaviji Ljubo Novaković Ustanak u NDH Ustanak u Hercegovini 1941. Vlasenica Opsada Kraljeva 1941. Zarobljenici u ratu Narodni heroji Jugoslavije Streljanja u oslobodilačkom ratu Paul Bader Kalinovički partizanski odred Borbe za Istočnu Bosnu 1942. Politički komesari u NOR-u Srebrenica Četnici u ustanku Mobilizacija u oslobodilačkom ratu Gornji Milanovac Italija u drugom svetskom ratu Disciplina u oslobodilačkom ratu Rodoljub Čolaković Aleksandar Ranković Partizanska taktika Beograd Jezdimir Dangić Čačanski partizanski odred "Dragiša Mišović" Milan Nedić Užice Diverzije u oslobodilačkom ratu Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Četnici u drugom svetskom ratu Narodno oslobodilački odbori Adolf Hitler Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Goražde Romanijski partizanski odred Ustanak u Srbiji 1941. Viša komanda 65 za naročitu upotrebu Josip Broz Tito Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Kalinovik Srpska državna straža (nedićevci) Ustaški zločini 1941. Olovo Nevesinje Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Pljačka u ratu Harald Turner Kosta Pećanac Vrhovni štab NOVJ Dragoslav Račić Doboj