🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Sarajevska operacija

Za ovaj pojam je pronađeno 20 hronoloških zapisa, 35 dokumenata i 25 fotografija.

Događaji

13. 2. 1945 U rejonu s. Ilovica - s. Umčani - s. Grab delovi 3. udarne divizije 2. udarnog korpusa NOVJ napali nemačke jedinice i posle oštre jednodnevne borbe odbacili ih prema Sarajevu. Poginuo je i ranjen veći broj neprijateljskih vojnika, dok su jedinice 3. udarne divizije NOVJ imale 23 mrtva i 65 ranjenih.

17. 2. 1945 Kod s. Pazarića (na pruzi Sarajevo-Konjic) delovi 10. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ razbili nemačku grupu koja je popravljala prugu i naneli joj gubitke od 40 mrtvih i 30 ranjenih.

18. 2. 1945 Između s. Pazarića i s. Hadžića (na putu Sarajevo-Konjic) delovi 10. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ napali iz zasede nemačku kolonu jačine 500 vojnika i naneli joj gubitke od oko 50 mrtvih i ranjenih, uz sopstvene gubitke od 3 ranjena.

19. 2. 1945 Kod s. Binježeva (na putu Sarajevo-Konjic) delovi 10. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ napali iz zasede nemačku motorizovanu kolonu i naneli joj gubitke od 23 mrtva, 34 ranjena i 1 zarobljenog. Uništeno je 7 kamiona.

10. 3. 1945 U rejonu s. Tarčin - s. Hadžići - Volujak delovi 10 udarne divizije 5. udarnog korpusa JA vodili višečasovnu oštru borbu protiv dva bataljona nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i ustaša (ukupno oko 2200 vojnika). Neprijatelj je odbijen prema Sarajevu i Kiseljaku uz velike gubitke. Gubici delova 10. udarne divizije JA: 40 mrtvih, 59 ranjenih i 28 nestalih.

12. 3. 1945 U rejonu s. Jelovici - s. Sajnovići - s. Čemanovići - Goleš 3. proleterska (sandžačka) udarna brigada 37. udarne divizije JA, posle oštre borbe, sprečila prodor nemačkih jedinica iz Sarajeva, nanevši im velike gubitke. Brigada je imala 10 mrtvih i 10 ranjenih.

14. 3. 1945 Na liniji s. Krupac - s. Bjelovac - s. Očađelo (kod Sarajeva) 5. proleterska (crnogorska) udarna brigada 3. udarne divizije NOVJ napala nemačke jedinice. Posle žestokih dvodnevnih borbi ona se, pod pritiskom jačih nemačkih snaga, povukla prema s. Ilovici. Neprijatelj je pretrpeo gubitke od oko 75 mrtvih, oko 100 ranjenih i 7 zarobljenih vojnika. Gubici 5. brigade: 24 mrtva i 71 ranjen. Zaplenjeno: 9 p. mitraljeza, 45 pušaka i veća količina municije.

16. 3. 1945 Nemačka 7. SS divizija -Princ Eugen- izvršila ispad iz Sarajevskog polja i u borbi protiv jedinica 3. udarne divizije 2. udarnog korpusa JA zauzela s. Trnovo.

17. 3. 1945 Po naređenju Generalštaba JA, za rukovođenje sarajevskom operacijom formiran Operativni štab grupe korpusa, pod čiju su komandu stavljeni: 2. i 3. udarni korpus JA, Operativna grupa 5. udarnog korpusa JA (4. i 10. udarna divizija) i Grupa brigada zeničkog sektora (11. krajiška udarna brigada 4. udarne divizije JA, 13. krajiška udarna brigada 39. divizije JA, 18. srednjobosanska udarna brigada 53. udarne divizije JA, ojačana Artiljerijskom brigadom i Tenkovskom četom 5. udarnog korpusa JA).

17. 3. 1945 U rejonu s. Trnova (kod Sarajeva) delovi nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- izvršili napad na jedinice 3. udarne divizije 2. udarnog korpusa NOVJ. Posle petodnevnih oštrih borbi neprijatelj je odbijen prema Sarajevu uz osetne gubitke.

23. 3. 1945 Treća udarna divizija sa pet bataljona 29. udarne divizije 2, udarnog korpusa JA izvršila protivnapad na jedinice nemačke 7 SS divizije -Princ Eugen- i uz obostrano vtelike gubitke zauzele Trnovo (kod Sarajeva).

28. 3. 1945 Jedinice 2. i 3. udarnog korpusa JA i Operativne grupe 5. udarnog korpusa JA (4. i 10. udarna divizija) otpočele sarajevsku operaciju protiv nemačkih i ustaško-domobranskih snaga. U borbama do 10. aprila oslobođeno je Sarajevo i niz drugih mesta. Neprijatelj je imao više hiljada mrtvih, ranjenih i zarobljenih. Gubici jedinica JA: 637 mrtvih i 2020 ranjenih.

29. 3. 1945 Deveta krajiška udarna brigada 10. udarne divizije 5. udarnog korpusa JA oslobodila Kreševo (kod Sarajeva) koje su branile nemačke jedinice.

30. 3. 1945 Jedinice 4. udarne divizije 5. udarnog korpusa JA, posle petnaestočasovne borbe protiv nemačkih jedinica, zauzele Kakanj, te se preko mosta prebacile na desnu obalu r. Bosne i uspostavile mostobran u cilju nastupanja prema Sarajevu. Neprijatelj je pretrpeo gubitke od preko 100 mrtvih i ranjenih i S3 zarobljena. Gubici jedinice 4. divizije: 10 mrtvih i 39 ranjenih. Uništeno: 4 lokomotive, 10 oklopnih i 27 putničkih i teretnih vagona.

4. 4. 1945 Posl1 osmodnevnih borbi protiv delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i 369, legionarske divizije i 9. ustaške brigade ustaško-domobranske brdske 9. divizije, jedinice 29. udarne divizije 2. udarnog korpusa JA zauzele Ivan-sedlo i produžile gonjenje neprijatelja prema Sarajevu. Gubici neprijatelja: oko 440 mrtvih i veći broj ranjenih, dok su jedinice 29. divizije JA imale 113 mrtvih i 468 ranjenih.

6. 4. 1945 Jedinice 2, 3. i 5. udarnog korpusa JA, posle višečasovne borbe protiv nemačkih i ustaško-domobranskih snaga, oslobodile Sarajevo. Nemačka 181. pešadijska divizija i ustaško-domobranske snage su se povukle dolinom r. Bosne prema Zenici. U borbi je, pored ostalih, poginuo i sekretar MK KPJ za Sarajevo Vladimir Perić Valter, narodni heroj.

8. 4. 1945 U Sarajevu, povodom oslobođenja grada, održan manifestacioni zbor kome je prisustvovalo oko 50.000 građana iz grada i okoline.

24. 4. 1945 Naredbom Generalštaba JA rasformiran Operativni štab grupe korpusa JA (2, 3. i 5. korpus) koji je bio formiran 17. marta u cilju uspešnijeg izvođenja sarajevske operacije.

28. 4. 1945 U Sarajevu obrazovana vlada federalne Bosne i Hercegovine.

8. 5. 1945 Kod s. Bradine, pri povratku iz srednje Bosne, jake četničke snage završile dvodnevno prebacivanje preko komunikacije Sarajevo-Konjic na prostoriju pl. Bjelašnica - s. Rakitnica - s. Umoljani.

Dokumenti

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 15. februara 1945. o pratnji lovaca-bombardera 2. eskadrile NOVJ i o bombardovanju nemačko-ustaških položaja kod Sarajeva

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 15. februara 1945. o napadu na nemačke snage kod Sarajeva

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 21. februara 1945. o izviđanju i napadu na železnički transport na komunikaciji Sarajevo-Zavidovići

Naređenje Vrhovne komande Vermahta od 23. februara 1945. komandantu Jugoistoka za sprovođenje firerovih smernica za odbranu Sarajeva i dejstva na Dravi

Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 5. marta 1945. Štabu 2. korpusa za dejstva prema Sarajevu

Obavještajni izvještaj Štaba 3. korpusa od 5. marta 1945. Štabu 2. Armije JA o rasporedu njemačkih i ustaško-domobranskih snaga na sektoru Sarajeva i susjednih garnizona

Direktiva Vrhovnog komandanta JA od 6. marta 1945. Štabu 2. armije za dejstva u istočnoj Bosni i prema Sarajevu

Zapovijest štaba Bosansko-hercegovačke divizije KNOJ-a od 10. marta 1945. potčinjenim jedinicama za rad i obezbjeđenje važnijih privrednih i drugih objekata po oslobođenju Sarajeva

Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 12. marta 1945. Štabu 2. armije za dejstva prema Sarajevu

Predlog komandanta 2. armije JA od 15. marta 1945. o obrazovanju Operativnog štaba za sektor Sarajevo

Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 17. marta 1945. štabovima 2, 3. i 5. korpusa za formiranje Operativnog štaba Grupe korpusa za predstojeću sarajevsku operaciju

Pismo političkog komesara 38. udarne divizije 3. udarnog korpusa JA od 20. marta. 1945. političkim komesarima potčinjenih brigada i starešina u borbi za oslobođenje Sarajeva

Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 22. marta 1945. Operativnom štabu grupe korpusa za dejstva prema Sarajevu

Obavještajni izvještaj Štaba 2. korpusa od 22. marta 1945. Geneneralštaba JA o njemačkim i ustaško-domobranskim snagama na sektoru Sarajeva

Zapovijest Štaba 3. korpusa JA od 22. marta 1945. štabovima potčinjenih jedinica za dejstvo na komunikaciji Sokolac-Mokro- Sarajevo

Naređenje Štaba 5. korpusa JA od 23. marta 1945. Štabovima 4. i 10. udarne divizije da pripreme jedinice za pokret ka Sarajevu i za formiranje grupe brigada zeničkog sektora

Zapovijest Štaba 3. korpusa JA od 25. marta 1945. štabovima potčinjenih jedinica za napad na spoljnu odbranu Sarajeva na dijelu Sokolac-Stari Grad

Izveštaj komandanta Cerskog korpusa od 30. marta 1945. Draži Mihailoviću o odluci Pavla Đurišića da potčinjene jedinice prebaci u Sloveniju

Zapovijest Operativnog štaba Grupe korpusa JA od 4. aprila 1945. štabovima potčinjenih jedinica za napad na Sarajevo

Odobrenje Generalštaba JA od 5. aprila 1945. Operativnom štabu Grupe korpusa za odlučan napad na Sarajevo

Zapovijest Štaba 3. udarne divizije JA od 5. aprila 1945. štabovima potčinjenih jedinica za napad na Sarajevo

Zahvalnost Vrhovnog komandanta JA od 6. aprila 1945. borcima, rukovodiocima i jedinicama koje su učestvovale u oslobođenju Sarajeva

Izvještaj Štaba 27. udarne divizije od 7. aprila 1945. Štabu 3. korpusa JA o borbama u drugoj polovini marta za oslobođenje Sarajeva

Izvještaj Štaba 37. udarne divizije od 7. aprila 1945. Štabu 2. korpusa JA o borbama za oslobođenje Sarajeva

Izvod iz dnevnog izveštaja Komande Kopnene vojske od 7. aprila 1945. o dejstvima u severozapadnoj Dalmaciji, u rejonu Sarajeva i severoistočnoj Bosni

Izvod iz Operacijskog dnevnika Štaba 38. udarne divizije o borbama u drugoj polovini marta i početkom aprila za oslobođenje Sarajeva dostavljen Štabu 3. korpusa JA 9. aprila 1945. godine

Izvještaj Štaba 3. udarne divizije od 10. aprila 1945. Štabu 2. korpusa JA o borbama za oslobođenje Sarajeva

Izvještaj šefa Drugog odsjeka od 12. aprila 1945. Štabu 2. korpusa JA o zarobljenicima u logoru u Sarajevu

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile Jugoslovenske armije od 16. aprila 1945. o izviđanju i ometanju saobraćaja na komunikaciji Bakovac - Karlovac

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile Jugoslovenske armije od 19. aprila 1945. o napadu na nemačke položaje u Čabru i Sušaku i ometanju saobraćaja na komunikaoiji Vojnić - Karlovac

Izvještaj Štaba 27. udarne divizije od 21. aprila 1945. Štabu 3. korpusa JA o borbama za oslobođenje Sarajeva i Zavidovića

Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 24. aprila 1945. štabu 2. armije da ubrza pokret Karlovačke grupe divizija

Izvod iz Operacijskog dnevnika Štaba 38. udarne divizije o borbama za oslobođenje Sarajeva dostavljen Štabu 3. korpusa JA 26. aprila 1945. godine

Relacija Štaba 3. korpusa od 17. maja 1945. Generalštabu JA o dejstvima u periodu januar-mart u istočnoj Bosni i o oslobođenju Sarajeva

Izvještaj Štaba 4. udarne divizije od 17. maja 1945. Štabu 2. armije JA o borbama za oslobođenje Sarajeva i o dejstvima u toku kretanja ka Karlovcu

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

Avijacija u oslobodilačkom ratu 9. crnogorska udarna brigada Kurirska služba u ratu Zavidovići 53. srednjobosanska divizija NOVJ 7. SS divizija Prinz Eugen Sokolac Sarajevo 39. krajiška divizija NOVJ Karlovac Dragoljub Draža Mihailović Narodni heroji Jugoslavije Konjic 9. brdska divizija NDH Četnička golgota Sušak Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Karlovačka operacija 38. istočnobosanska divizija NOVJ 13. krajiška udarna brigada Maks Luburić 5. udarni korpus NOVJ (2. bosanski) Završne operacije u Jugoslaviji Bitka na Lijevča polju 3. proleterska (sandžačka) udarna brigada Korpus narodne odbrane Jugoslavije (KNOJ) 18. srednjobosanska udarna brigada 369. legionarska divizija (vražja) Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu 37. sandžačka divizija NOVJ 1. lovačka eskadrila NOVJ 29. hercegovačka divizija NOVJ 14. srednjobosanska udarna brigada Zenica 11. krajiška udarna brigada 2. lovačka eskadrila NOVJ 16. vojvođanska divizija NOVJ 27. istočnobosanska divizija NOVJ Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. 2. udarni korpus NOVJ Kakanj 9. krajiška udarna brigada Simo Šolaja Četnici u drugom svetskom ratu Omladina u ratu 6. krajiška udarna brigada Cerski korpus JVuO Trnovo 10. krajiška divizija NOVJ Vrhovna komanda Vermahta Zasede u oslobodilačkom ratu Genocid u NDH Borbe u Hrvatskoj 1945. Komandant Jugoistoka 3. udarna divizija NOVJ SKOJ Politički komesari u NOR-u 4. krajiška divizija NOVJ Kiseljak Vermaht u Jugoslaviji 181. pešadijska divizija Partizanska avijacija Pavle Đurišić Vojnić Zarobljenici u ratu Diverzije u oslobodilačkom ratu 5. proterska (crnogorska) udarna brigada 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski)