🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Šarplaninski partizanski odred

Za ovaj pojam je pronađeno 19 hronoloških zapisa, 2 dokumenata i 2 fotografija.

Događaji

0. 10. 1942 U Sirinićkoj župi (kod Uroševca), od dva bataljona iz Uroševca i okoline i tri iz Sirinićke župe, formiran Šarplaninski pozadinski NOP odred.

3. 11. 1942 Na pl. Šari (kod mesta zvanog Kaluđerski kamen), formiran Šarplaninski NOP odred.

0. 12. 1942 Na severnim padinama Šare, zbog neprekidnih potera bugarskih jedinica i zbog drugih velikih teškoća, rasformirao se Šarplaninski NOP odred. Neki njegovi borci su uspeli da se prebace na teren Uroševca.

8. 12. 1942 U blizini s. Štrbca (kod Uroševca) jedna bugarska poterna jedinica napala Šarplaninski NOP odred i u kraćoj borbi zarobila jednog partizana.

9. 12. 1942 Zbog pojave i pokreta Šarplaninskog NOP odreda, bugarske jedinice i milicija otpočele blokiranje sela u Sirinićkoj župi (kod Uroševca), strahovito terorišući, pljačkajući i ubijajući stanovništvo.

18. 3. 1943 Na Šar-planini ponovo formiran Šarplaninski NOP odred, jačine 15-20 boraca.

9. 5. 1943 Iz s. Gadiša (kod Gnjilana) NOP odred -Emin Duraku- stigao na Šar-planinu i ušao u sastav Šarplaninskog NOP odreda.

0. 6. 1943 Kod Opolja, na zapadnim padinama Šar-planine, albanska milicija prevarom zarobila oko 20 boraca Šarplaninskog NOP odreda koji su se prebacivali za Malesiju u Albaniji.

7. 7. 1943 U blizini s. Sevca (kod Prizrena) Šarplaninski NOP odred iznenada napao italijansku karaulu i posle kraće borbe uništio posadu.

12. 7. 1943 U blizini s. Vratnice (kod Tetova) Šarplaninski NOP odred se prebacio preko gre bena Šar-planine i pristupio uspostavljanju veza s partijskom organizacijom Skoplja i radnicima rudnika kod sela Raduše i Orašja radi pridobijanja novih boraca.

26. 9. 1943 Glavnina Šarplaninskog NOP odreda preduzela marš iz s. Vratnice (kod Tetova) na jugozapad, preko grebena Šar-planine, ka Ljumi i Peškopeji (u Albaniji), i dalje ka Debru, gde se, po odluci Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju, imala sastati s kosovskim i makedonskim partizanskim jedinicama koje su prikupljene u tom rejonu radi novih zadataka. Odred je jednu desitinu ostavio u s. Vratnici radi prihvata novih boraca sa okolnog područja, a istovremeno grupu boraca uputio ka Skopskoj Crnoj gori radi veze sa srpskim jedinicama. (Ova grupa je kasnije ušla u sastav Šarplaninskog NOP odreda.)

0. 10. 1943 U Peškopeji (Albanija) balisti opkolili u kasarni glavninu Šarplaninskog NOP odreda i jednu albansku partizansku (ljumsku) četu. Posle dvodnevnih borbi balisti su odbijeni, uz neznatne gubitke, a kasarna i grad su deblokirani. Odred se potom prebacio ka Debru.

22. 10. 1943 U Debru formiran Odred kosovsko-metohijskih bataljona, u koji su ušli partizanski bataljon -Ramiz Sadik- i -Boris Vukmirović- i glavnina Šarplaninskog NOP odreda Pri formiranju je imao 222 boraca, od kojih 28 žena.

0. 11. 1943 Šarplaninski NOP odred, u pokretu sa Šar-planine ka Ljumi (kod Kuksa u Albaniji) i Debru, vodio oštre borbe između s. Jažinca (kod Kačanika), s. G. Sela, s. G. Ljubinja i s. Manastirice (kod Prizrena) protiv poternih balističkih, bugarskih i nemačkih jedinica. Najzad, posle borbi s nadmoćnim neprijateljskim snagama na padinama Kobilice (kod Prizrena), on se, iscrpen i oslabljen, povukao u Sirinićku župu, gde je jedan deo (oko 25 boraca) ostao, a manje grupe su pošle u rejon Uroševca.

6. 11. 1943 Na severnim padinama Šar-planine ponovo formiran Šarplaninski NOP odred od novopridošlog ljudstva, desetine boraca Šarplaninskog NOP odreda koja je tu ostala po odlasku glavnine ka Debru i oko 40 crvenoarmejaca koji su pobegli iz nemačkog logora u Uroševcu.

10. 11. 1943 Na pl. Kozjak (kod Kumanova) stiglo iz zapadne Makedonije 19 boraca (pretežno iz skopskog i štipskog kraja) Šarplaninskog NOP odreda i ušlo u sastav Skopsko-kumanovskog NOP odreda.

13. 11. 1943 Kod s. Vejca (blizu Tetova) bugarske poterne jedinice i balisti napali Šarplaninski NOP odred. Odred se, posle višečasovne borbe, povukao u rejon s. Štrpca i s. Gotovuše (na severoistočnim padinama Šare), pretrpavši gubitke od 5 poginulih i 4 ranjena.

17. 11. 1943 Kod manastira Sv. Prohor Pčinjski (blizu Kumanova) formiran 1 (kosovski) partizanski bataljon od dela Šarplaninskog NOP odreda i čete kosovskih partizana koja je dotle dejstvo vala u sastavu 1. južnomoravskog NOP odreda.

26. 11. 1943 Na mestu -Careve livade- (kod s. Vratnice, na putu Kačanik-Tetovo) bugarski policajci, vojnici i kontračetnici napali grupu boraca Šarplaninskog NOP odreda, te u borbi ubili 2, ranili 1 i zarobili 7 boraca (zarobljenike zatim streljali).

Fotografije

Povezane odrednice

Italija u drugom svetskom ratu Zarobljenici u ratu Kumanovo Borbe u Srbiji 1943. Bugarska u drugom svetskom ratu Albanija u drugom svetskom ratu Borbe u Makedoniji 1942. Partizanski odred Emin Duraku Tetovo Ljubinje 1. južnomoravski partizanski odred Pljačka u ratu Borbe na Kosovu i Metohiji Četnici u drugom svetskom ratu Uroševac Borbe u Makedoniji 1943. Bugarski zločini u Jugoslaviji Skoplje Bali Kombetar Borbe u Srbiji 1942. Kumanovski partizanski odred Debar Albanski partizani Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju Prizren Žene u ratu