🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Široki Brijeg u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 11 hronoloških zapisa, 44 dokumenata i 8 fotografija.

Događaji

1. 8. 1941 Na Ovojcima (kod Širokog Brijega), posle zverskog mučenja u zatvoru u Mostaru, ustaše streljale sekretara MK KPJ za Mostar i člana Oblasnog komiteta KPJ za Hercegovinu Jusufa Cevra, narodnog heroja.

21. 12. 1941 Na Širokom brijegu (na pl. Kozari) održano vojno-političko savetovanje OK KPJ za Kozaru i 2. krajiškog NOP odreda: izvršena analiza rada od početka ustanka, kao i stanja u tom odredu i u pozadini; ukazano na taktička iskustva iz dotadašnjih borbi; postavljeni zadaci u pogledu formiranja rezervnih (omladinskih) četa, učvršćenja NO odbora, rada sa ženama i omladinom, čišćenja destruktivnih elemenata; doneta odluka da se jedinice reorganizuju u tri bataljona (što je krajem meseca i izvršeno).

28. 1. 1943 Delovi 2. dalmatinske udarne brigade 2. proleterske udarne divizije NOVJ posle kraće borbe potisli ustašku miliciju ka Širokom Brijegu (sada: Lištica) i Posušju i zauzeli s. Rakitno (kod Posušja).

10. 2. 1943 Ustaško uporište u Imotskom zauzele jedinice 2. proleterske udarne divizije NOVJ pošto se ustaško-domobranska posada povukla prema Ljubuškom i Širokom Brijegu (sada: Listića). Zaplenjeno je 23 vagona duvana i drugog materijala.

12. 10. 1943 Posušje zauzela 1. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ posle dvodnevnih borbi protiv delova ustaške 5. brigade, manjih delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i ustaške milicije, koje je odbacila u Imotski i Široki Brijeg (sada: Listića).

10. 11. 1944 Ojačana 12. hercegovačka udarna brigada i Zapadnohercegovački NOP odred 29. udarne divizije NOVJ počeli napad na Široki Brijeg (sada: Listića), lako su delovi 29. udarne divizije bili ovladali spoljnom odbranom, nemačko-ustaška posada se održala do 12. novembra, kada je, zbog pristizanja jačih neprijateljskih snaga, napad obustavljen. Samo 12. brigada je u ovom napadu imala 14 mrtvih i 45 ranjenih boraca.

18. 11. 1944 Goneći delove nemačke 118. lovačke divizije iz Duvna prema Širokom Brijegu (sada: Lištica) delovi 9. divizije NOVJ oslobodili Posušje.

27. 11. 1944 Trinaesta dalmatinska brigada 9. divizije i 12. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ, ojačane delovima 10. hercegovačke udarne brigade i 1. tenkovska brigada NOVJ, otpočele napad u cilju zauzimanja Širokog Brijega (sada: Listića). Zbog uporne odbrane glavnine 370. puka nemačke 369. legionarske divizije mesto ni iduće noći nije zauzeto, uprkos obostrano visokim gubicima. Brigade NOVJ su imale oko 80 boraca izbačenih iz stroja a 1 tenk je uništen.

21. 12. 1944 Iz Širokog Brijega (sada: Lištica) 370. puk nemačke 369. legionarske divizije, ojačan bataljonom ustaške 9. brigade i četom ustaške milicije, izvršio ispad prema s. Kočerinu (akcija -Mars-) odbacivši 13. južnodalmatinsku udarnu brigadu 9. udarne divizije NOVJ i delove 10. hercegovačke udarne brigade 29. udarne divizije NOVJ do linije s. Kočerin - s. Buhovo. Neprijatelj je imao oko 100 a jedinice NOVJ oko 30 izbačenih iz stroja.

27. 1. 1945 Delovi nemačke 369. legionarske divizije i ustaško-domobranske snage iz Širokog Brijega (sada: Lištica) i Mostara, posle trodnevne borbe, razbili 4. dalmatinsku udarnu brigadu 9. udarne divizije NOVJ i zauzeli Ljubuški, Čapljinu i Metković.

7. 2. 1945 Jedinice 26. udarne divizije 8. udarnog korpusa NOVJ posle dvodnevne borbe protiv 270. puka nemačke 369. legionarske divizije i jakih ustaško-domobranskih snaga oslobodile Široki Brijeg (sada Lištica). Posada je većim delom uništena, jer joj je bila presečena odstupnica kod s. Knešpolja.

Dokumenti

Zapovijest Štaba Devete dalmatinske NOU divizije od 14 februara 1943 god. potčinjenim jedinicama za zatvaranje pravaca Mostar-Široki Brijeg-Posušje-Imotski; Ljubuški-Stražnica- Grude-Bobanova Draga-Imotski

Zapovijest Štaba Devete dalmatinske NOU divizije od 14. veljače 1943. potčinjenim jedinicama za zatvaranje pravca Mostar-Široki Brijeg-Posušje-Imotski; Ljubuški - Stražnica - Grude - Bobanova Draga - Imotski

Zapovijest Zapovjedništva otsjeka Kočerin-Klobuk od 15 februara 1943 god. za odbranu Širokog Brijega i Ljubuškog od napada jedinica Narodnooslobodilačke vojske

Zapovijest Zapovjedništva odsjeka Kočerin-Klobuk od 15. veljače 1943. za obranu Širokog Brijega i Ljubuškog od napada jedinica Narodnooslobodilačke vojske

Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 19 februara 1943 god. o zauzeću Prozora, Bradine, Ivan Sedla, Raštelice od strane jedinica NOV i intervencija da se Italijani ne povlače iz Širokog Brijega

Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 215 februara 1943 god. Štabu Četvrte operativne zone NOV i PO Hrvatske za popunu jedinica oružjem i municijom i jači pritisak na Široki Brijeg

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 25. veljače 1943. Štabu Četvrte operativne zone na popunu jedinica oružjem i municijom i jači pritisak na Široki Brijeg

Izvještaj štaba Treće dalmatinske brigade od 5 marta 1943 god. štabu Devete dalmatinske NOU divizije o situaciji na sektoru Široki Brijeg-Imotski-Posušje

Izvještaj Štaba Treće dalmatinske brigade od 5. ožujka 1943. Štabu Devete dalmatinske NOU divizije o situaciji na sektoru Široki Brijeg - Imotski - Posušje

Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 16 maja 1943 god. o dolasku njemačke 373 divizije na područje Široki Brijeg - Imotski - Ljubuški

Zapovijest Štaba 29. NOU divizije od 20. novembra 1944. štabovima potčinjenih jedinica za dejstva u kotlini Neretve i u zahvatu komunikacije Mostar - Široki Brijeg - Kočerin

Zapovijest Štaba 29. NOU divizije od 20. novembra 1944. štabovima potčinjenih jedinica za dejstva u kotlini Neretve i u zahvatu komunikacije Mostar - Široki Brijeg - Kočerin

Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 21. novembra 1944. o borbama kod Širokog Brijega, Križevaca i Kiseljaka

Zapovijest Štaba 12. hercegovačke NOU brigade od 27. novembra 1944. potčinjenim jedinicama za napad na Široki Brijeg

Zapovijest Štaba 12. hercegovačke NOU brigade od 27. novembra 1944. potčinjenim jedinicama za napad na Široki Brijeg

Izvještaj Štaba 12. hercegovačke brigade od 29. novembra 1944. Štabu 29. NOU divizije o rezultatima napada na Široki Brijeg

Izvještaj Štaba 12. hercegovačke brigade od 29. novembra 1944. Štabu 29. NOU divizije o rezultatima napada na Široki Brijeg

Izvod iz Operacijskog dnevnika Štaba 13. južnodalmatinske brigade 9. NOU divizije o dejstvima u novembru i decembru 1944. na prostoru Imotski - Široki Brijeg

Relacija Štaba 12. hercegovačke brigade od 3. decembra 1944. štabu 29. NOU divizije o borbama u novembru na prostoru Mostar - Čitluk - Široki Brijeg

Izvještaj Štaba 1. tenkovske brigade NOVJ od 4. decembra 1944. Štabu 29. NOU divizije o napadu tenkovske grupe na Široki Brijeg

Relacija Štaba 10. hercegovačke brigade od 4. decembra 1944. dostavljena Štabu 29. NOU divizije o borbama na prostoru Mostar - Široki Brijeg u novembru

Izvještaj štaba 13. Južnodalmatinske brigade od 23. decembra 1944. Štabu 9. NOU divizije o borbi na pravcu Kočerin - Široki Brijeg

Relacija Štaba 12. hercegovačke brigade od 1. januara 1945. Štabu 29. NOU divizije o dejstvima u decembru 1944. na prostoru Širokog Brijega i Nevesinja

Zapovijest Štaba 9. NOU divizije od 5. januara 1945. štabovima potčinjenih jedinica za raspored i dejstvo na prostoru Posušje - Široki Brijeg - Mostar

Izvještaj Štaba 9. divizije od 12. januara 1945. Štabu 8. korpusa NOVJ o situaciji na prostoru Široki Brijeg - Mostar

Naređenje Štaba 9. NOU divizije od 29. januara 1945. štabovima 2. proleterske i 3. dalmatinske brigade za zatvaranje pravca Široki Brijeg - Imotski i za dejstvo ka Ljubuškom

Direktiva štaba 8. korpusa NOVJ od 30. januara 1945. godine potčinjenim jedinicama za koncentraciju glavnine snaga u rejon Imotskog i obuhvatno dejstvo preko Širokog Brijega i Ljubuškog u pravcu Mostara

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 31. januara 1945. o napadu na nemačka oklopna kola i kamione na putu Široki Brijeg - Mostar - Ljubuški

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 31. januara 1945. o napadu na nemačko-ustaške snage u Širokom Brijegu

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 1. februara 1945. o izviđanju i napadu na nemačko-ustaške snage na prostoriji Široki Brijeg - Mostar - Ljubuški

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 1. februara 1945. o izviđanju i napadu na nemačke plovne objekte u Lukovu i nemačko-ustaške snage u Širokom Brijegu i Humcu

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 3. februara 1945. o izviđanju komunikacija Ljubuški-Sarajevo i Ljubuški - Mostar - Široki Brijeg i o napadu na plovne objekte kod otoka Paga

Zapovijest štaba 26. NOU divizije od 4. februara 1945. štabovima potčinjenih jedinica za napad na Široki Brijeg

Zapovijest Štaba 1. tenkovske brigade NOVJ od 4. februara 1945. potčinjenim jedinicama za napad na Široki Brijeg

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 4. februara 1945. o izviđanju vremena na komunikaciji Mostar-Sarajevo-Zenica i o napadu na nemačko-ustaške snage u Ciganskom Brdu i Širokom Brijegu

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 5. februara 1945. o izviđanju vremena na komunikaciji Mostar-Sarajevo-Zenica i o napadima na nemačko-ustaške snage u Širokom Brijegu kod Ljubuškog i Humca

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 5. februara 1945. o napadu na nemačke plovne objekte u Crikveničkoj luci i na nemačko-ustaške snage u rejonu Širokog Brijega

Izvještaj Stožera 9. ustaškog stajaćeg djelatnog zdruga od 6. februara 1945. Stožeru Ustaške vojnice o situaciji na sektoru Široki Brijeg - Mostar

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 6. februara 1945. o napadima na nemačko-ustaške snage u Širokom Brijegu

Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrlle NOVJ od 6. februara 1945. o neposrednoj vazduhoplovnoj podršci jedinicama 26. NO divizije u borbama za Široki Brijeg i o napadu na nemački pomorski saobraćaj u Velebitskom kanalu

Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 7. februara 1945. o izviđanju vremena na pravcu Mostar - Široki Brijeg i o napadu na nemačko-ustaške snage u Mostaru

Izvještaj Štaba 26. divizije od 16. februara 1945. Štabu 8. korpusa NOVJ o borbama za oslobođenje Širokog Brijega

Izvještaj štaba 1. tenkovske brigade od 21. februara 1945. štabu 8. korpusa NOVJ o borbama za oslobođenje Širokog Brijega i Mostara

Izvještaj Štaba 9. divizije od 22. februara 1945. Štabu 8. korpusa NOVJ o borbama na prostoru Široki Brijeg - Mostar

Fotografije

Povezane odrednice

Nevesinje Italija u drugom svetskom ratu Avijacija u oslobodilačkom ratu Žene u ratu 8. dalmatinski korpus NOVJ Ustanak u Hercegovini 1941. 2. dalmatinska proleterska udarna brigada Imotski Partizanska avijacija Posušje Borbe u Hrvatskoj 1945. Čapljina Križevci 4. dalmatinska udarna brigada 118. lovačka divizija Partizanska taktika Štampa u ratu 6. pješačka divizija (NDH) Mostarska operacija Ustanak u NDH Borbe u Hercegovini 1945. Josip Broz Tito 2. lovačka eskadrila NOVJ 3. dalmatinska udarna brigada Vicko Krstulović Narodno oslobodilački odbori Ustaški zločini 1941. 9. dalmatinska divizija NOVJ Boško Šiljegović Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Britanija i Jugoslavija 10. hercegovačka udarna brigada Duvno Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. 13. dalmatinska udarna brigada (južnodalmatinska) Omladina u ratu 26. dalmatinska divizija NOVJ Zenica Operacija Weiss 29. hercegovačka divizija NOVJ Politički komesari u NOR-u Metković Borbe u Dalmaciji 1943. Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu 7. SS divizija Prinz Eugen Borbe u Istri 1945. 9. ustaški stajaći djelatni zdrug Borbe u Hercegovini 1943. Petar Drapšin Borbe u Hercegovini 1944. Borbe u Hrvatskoj 1944. 2. krajiški partizanski odred 12. hercegovačka udarna brigada 369. legionarska divizija (vražja) Bitka za Prozor 1943. 1. lovačka eskadrila NOVJ Borbe u Hrvatskoj 1943. Kozara u oslobodilačkom ratu Hrvatsko domobranstvo Kiseljak 5. ustaška brigada 6. italijanski armijski korpus Narodni heroji Jugoslavije Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Prozor Sarajevo 2. proleterska divizija NOVJ 1. tenkovska brigada NOVJ Operacija Schwarz Mostar Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. 1. dalmatinska proleterska udarna brigada Istra u oslobodilačkom ratu