🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Srb u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 12 hronoloških zapisa, 19 dokumenata i 2 fotografija.

Događaji

28. 6. 1941 U s. Srbu (kod Gračaca) ustaše izvršile prvi masovni pokolj srpskog stanovništva u Lici.

22. 7. 1941 Komunisti iz s. Srba i okoline otpočeli formiranje gerilskih odreda. Do 27. jula je formirano deset odreda: osam u srbskoj i dva u zrmanjskoj opštini.

27. 7. 1941 Otpočeo masovni narodni ustanak u južnoj Lici. Gerilski odredi i narod iz sreza D. Lapac, predvođeni komunistima, poseli komunikacije koje vode ka Srbu, napali ustaško-žandarmerijsku stanicu i zauzeli Srb, razrušili prugu Knin-Drvar (kod Tiškovca) i kod Klanca uništili kamion sa ustašama. Ustanak se brzo proširio i na ostale krajeve Like. [Taj dan se praznuje kao Dan ustanka naroda Hrvatske.]

5. 3. 1942 Lapački bataljon i bataljon -Marko Orešković-, uz sadejstvo tri čete 1. krajiškog NOP odreda, otpočeli desetodnevni napad na Srb, u kome su se nalazili 44. bataljon crnih košulja, četnici i žandarmi. I pored vrlo oštrih borbi, Srb nije zauzet. U prvom jurišu poginuo je desetar i puškomitraljezac Branko Vladušić, narodni heroj.

23. 3. 1942 U rejonu Pločanskog klanca i s. Srba otpočeo šestodnevni napad italijanskih snaga iz sela Raduča, Metka i Počitelja (blizu Gospića) i s. Zrmanje i s. V. Popine (blizu Gračaca) na jedinice Grupe NOP odreda za Liku. Do 28. marta italijanske jedinice su zauzele s. Ploče, Udbinu, s. Srb i Korenicu.

16. 7. 1942 Otpočeo napad jakih italijanskih snaga (oko sedam bataljona), uz sadejstvo četničkog puka -Petar Mrkonjić- na jedinice Severnodalmatinskog i 3. ličkog NOP odreda u severnoj Dalmaciji i južnoj Lici. U borbama do 24. jula neprijatelj je uspeo da potisne snage NOP odreda u rejon Srba i da zauzme i spali Bruvno, sutradan je počeo da se povlači u Gračac.

8. 2. 1943 Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio GŠ NOV i PO za Hrvatsku da, zatvaranjem pravaca s. Vrtoče - Kulen-Vakuf - s. Gornji Lapac i s. Donji Srb - s. Trubar - Drvar, obezbedi slobodu manevra glavnini svojih snaga.

1. 12. 1943 Vrhovni štab NOV i POJ naredio GŠ NOV i PO za Hrvatsku da snagama jedne divizije dejstvuje na komunikaciji Bihać - G. Lapac - Srb - Knin.

20. 4. 1944 Kod s. Cvjetnića (blizu Kulen-Vakufa) delovi 1. proleterske (ličke) udarne brigade 6. proleterske divizije NOVJ -Nikola Tesla- napali neprijatelja koji se kretao iz s. G. i D. Suvaje i Srba za s. Osretke i naneli mu gubitke od oko 40 mrtvih, uz sopstvene gubitke od 2 mrtva i 1 ranjenog borca.

28. 4. 1944 Treća proleterska (lička) udarna brigada 6. proleterske divizije NOVJ -Nikola Tesla- odbila napad neprijatelja koji se iz Srba probio do s. Trubara, Neprijatelju su naneti gubici od oko 10 mrtvih i više ranjenih. Brigada je imala 3 mrtva i 15 ranjenih boraca.

25. 5. 1944 Na liniji s. Dugo Polje - s. Osredci (kod Drvara) 2. proleterska (lička) udarna brigada 6. proleterske divizije NOVJ -Nikola Tesla- vodila oštru borbu protiv nemačkih jedinica (jačine oko 3.000 vojnika) koje su nastupale od s. Srba prema Drvaru. Neprijatelj se predveče probio do s. Trubara, a sutradan i u Drvar, pretrpevši osetne gubitke. Brigada je imala 21 mrtvog, 22 ranjena i 19 nestalih.

20. 9. 1944 Na Krčkom brdu i Gradini, kod s. Srba (na putu D. Lapac - Knin), jedinice nemačke 373. legionarske divizije napale 5. italijanski bataljon 3. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ i nanele mu gubitke od 5 mrtvih i 21 ranjenog borca.

Dokumenti

Telefonski izvještaj iz Gračaca od 29 srpnja 19-41 god. o zauzimanju Zrmanje, Malovana i Srba i napadu ustanika na Gračac

Izvještaj komandanta Ličkog zdruga od 21. avgusta 1941. Ministarstvu domobranstva NDH o borbama Lovinačkog i Gračačkog zdruga s ustanicima na teritoriji Velika Popina - Srb - D. Lapac i Bruvno - Mazin - Kulen-Vakuf

Izvještaj Štaba Grupe NOP odreda za Liku od 18 ožujka 1942 god. Glavnom štabu NOP odreda Hrvatske o borbama kod Srba i Korenice

Članak iz Partizanskog vjesnika br. 66 od 24 ožujka 1942 god. o pobjedama nad Talijanima i četnicima kod Srba i Tiškovca

Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od decembra 1942 god. Štabu Trećeg bataljona Devete hrvatske brigade Šeste NOU divizije za savlađivanje četničkih uporišta u rejonu Srba i presecanje železničke pruge između Male Popine i Gračaca

Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 8 februara 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske za obezbeđenje slobode manevra glavnini svojih snaga zatvaranjem pravaca Vrtoče - Kulen Vakuf - Gornji Lapac i Donji Srb - Trubar - Drvar

Dnevni izvještaj talijanskog Osamnaestog armijskog korpusa od 11 veljače 1943 god. o dejstvima potčinjenih jedinica na pravcu Otrić - Srb i Strmica - Tiškovac

Dnevni izvještaj Osamnaestog armijskog korpusa od 11. veljače 1943. o dejstvima potčinjenih jedinica na pravcu Otrić-Srb i Strmica-Tiškovac

Dnevni izvještaj Komande talijanskog Osamnaestog armijskog korpusa od 19 veljače 1943 god. o akcijama jedinica NOV i PO na području Dalmacije i borbama u rejonu G. Lapca, Srba i Trubara

Direktiva Štaba Kninskog sektora od 4 rujna 1943 god. podređenim jedinicama za raspored i za sprečavanje neprijateljskog prodora između komunikacija Lapac - Mazin - Bruvno - Gračac i Lapac - Srb - Otrić

Zapovijest Štaba Šeste divizije od 8 studenog 1943 god. podređenim jedinicama da izvrše marš na prostoriju Srb - Kunovac

Naređenje Štaba Šeste divizije od 9 studenog 1943 god. podređenim jedinicama za marš na prostoriju Srb - Kunovac

Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 1. decembra 1943. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske da snagama jedne divizije dejstvuje na komunakaciji Bihać - Lapac - Srb - Knin

Izvještaj Štaba Druge brigade Šeste NOU divizije od 23 januara 1944 Štabu Prvog proleterskog korpusa o rasporedu i dislokaciji neprijateljskih jedinica na komunikaciji Srb - Nebljusi

Izvještaj Štaba Devetnaeste divizije od 27. veljače 1944. Štabu Osmog korpusa NOVJ o borbama podređenih jedinica na pravcima Lapac-Srb i Gračac-Gospić

Izvještaj Štaba Devetnaeste divizije od 27 februara 1944 god. Štabu Osmog korpusa NOVJ o borbama podređenih jedinica na pravcima Lapac - Srb i Gračac - Gospić

Izvještaj Operativnog odjeljenja Ministarstva oružanih snaga NDH od 30. aprila 1944. o borbama protiv jedinica NOV i POJ na području Tuzla - Zvornik, Rogatica - Sokolac, kod Srba i Bjelemića

Izvještaj Štaba 1. proleterskog korpusa od 21. maja 1944. načelni k u Vrhovnog štaba NOV i POJ o situaciji na sektorima Srb - Lapac i Livno

Izvještaj Zapovjedništva Glavnog stožera domobranstva od 14. septembra 1944. o napadu jedinica NOVJ na Pakrac, Daruvar, Srb, Brezovicu i otok Pag i o borbama kod Petrinje i Benkovca

Fotografije

Povezane odrednice

Daruvar Bataljon Marko Orešković 1. krajiški partizanski odred Udbina Hrvatsko domobranstvo Glavni štab Hrvatske Bihać 1. proleterski korpus NOVJ 6. lička proleterska divizija NOVJ Ustaški zločini 1941. Donji Lapac Operacija Weiss Borbe u Lici 1944. Tuzla Zvornik Zrmanja Ustanak u Hrvatskoj 1941. 19. sjevernodalmatinska divizija NOVJ Vrhovni štab NOVJ Borbe u Dalmaciji 1942. Josip Broz Tito Borbe u Lici 1943. Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Diverzije u oslobodilačkom ratu Saradnja četnika sa okupatorom Četnici u drugom svetskom ratu 18. italijanski armijski korpus Razmena zarobljenika u oslobodilačkom ratu Borbe u Hrvatskoj 1944. Borbe u Dalmaciji 1943. Malovan Gračac 3. lička proleterska udarna brigada Ustanak u NDH Bitka na Neretvi Italija u drugom svetskom ratu Borbe u Dalmaciji 1944. Borbe u Lici 1942. Sokolac Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Pakrac Borbe u Hrvatskoj 1942. 373. legionarska divizija Tiger Narodni heroji Jugoslavije 8. dalmatinski korpus NOVJ Benkovac Gospić 3. dalmatinska udarna brigada Livno Raduč Borbe u Hrvatskoj 1943. Ustanak u Lici 1941. Zarobljenici u ratu Knin Drvar Petrinja Borbe u Bosni i Hercegovini 1943.