🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Srebrenica u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 34 hronoloških zapisa, 41 dokumenata i 1 fotografija.

Događaji

18. 8. 1941 Četnici iz okoline zauzeli Srebrenicu. Delovi 4. bataljona Vojne krajine probili su se u Drinjaču, dok je 105 domobrana zarobljeno.

22. 9. 1941 Vlasenički i Srebrenički četnički odred napali na Zvornik, odbacili posadu (jedan domobranski bataljon, četu nemačkog landesšicen-bataljona i mesnu miliciju) preko Drine i prodrli u grad. Obezbeđenje napada od Tuzle uspešno su izvršila četiri partizanska odreda Sreskog štaba za Birač zauzevši jako branjeno uporište Caparde, Međutim, četnici su se rasuli po gradu radi pljačke, tako da ih je neprijatelj protivnapadom ubrzo odbacio iz Zvornika.

0. 10. 1941 U s. Skelanima (kod Srebrenice), na narodnom zboru, izabran opštinski NO odbor.

13. 10. 1941 U Srebrenici, na zboru većine građana, u prisustvu člana GŠ NOP odreda za BiH, izabran opštinski NO odbor. Njegov rad su uskoro onemogućili četnici.

17. 1. 1942 Delovi nemačke 342, pešadijske divizije ušli u Srebrenicu.

0. 2. 1942 CK KPJ i VŠ NOP i DV Jugoslavije, analizirajući situaciju nastalu za vreme tzv. druge neprijateljske ofanzive, rešili da se jače partizanske snage upute u istočnu Bosnu, s tim da se najpre očisti područje Glasinca od četnika, ustaša i domobrana, a zatim razbiju četnička uporišta u rejonima Han-Pijeska, Vlasenice, Drinjače, Srebrenice i Bratunca, tamo razvije živa politička aktivnost u narodu, obnove i ojačaju organi vlasti i narodnooslobodilačke organizacije, obnove i učvrste područne jedinice i time stvore povoljne mogućnosti za pomoć NOP-u u Srbiji. U tom smislu izdate su direktive PK KPJ za Bosnu i Hercegovinu i GŠ NOP i DV za Bosnu i Hercegovinu.

0. 3. 1942 U Srebrenici, na narodnom zboru kome je prisustvovalo oko 800 ljudi, aklamacijom izabran SNO odbor za Srebrenicu.

0. 3. 1942 U Srebrenici, od delova razbijenog Srebreničkog četničkog odreda, GŠ NOP i DV za BiH formirao Srebrenički NO dobrovoljački odred.

4. 3. 1942 U istočnoj Bosni otpočele petnaestodnevne borbe u kojima je Proleterska udarna grupa (2. proleterska NOU brigada i tri bataljona 1. proleterske NOU brigade), u snažnom naletu, razbila Višegradski, Krajiški, Rogatički, Srebrenički, Vlasenički i Zvornički četnički odred i oslobodila više mesta (Vlasenicu, Srebrenicu, Bratunac).

13. 3. 1942 Vrhovni komandant NOP i DV Jugoslavije Josip Broz Tito naredio Proleterskoj udarnoj grupi brigada (sastava: 2. proleterska i tri bataljona 1. proleterske NOU brigade) da težište dejstava usmeri na prostoriju Han-Pijesak-Srebrenica-Vlasenica-Olovo, sa zadatkom: čišćenje teritorije od četnika i ustaša, stvaranje partizanskih i dobrovoljačkih jedinica i organizacija pozadine.

18. 3. 1942 Druga proleterska NOU brigada ušla u Srebrenicu i Bratunac, koje su četnici napustili.

31. 3. 1942 Udružene nemačko-italijanske, ustaške i četničke snage otpočele operacije protiv NOP i DV Jugoslavije u istočnoj Bosni, Crnoj Gori, Sandžaku i Hercegovini (tzv. treću ofanzivu). U borbama koje su trajale preko dva meseca (vlaseničko-srebrenička - -Trio II-, rogatičko-fočanska - -Trio I-, operacija -Stolac- i druge) neprijatelj je ovladao slobodnom teritorijom u istočnoj Hercegovini, Crnoj Gori, Sandžaku i većem delu istočne Bosne. Nanoseći neprijatelju znatne gubitke snage oko VŠ NOP i DV Jugoslavije, zbog nadmoćnosti neprijatelja i četničkih pučeva, postepeno su se povlačile prema rejonu pl. Zelengore, gde je VŠ formirao tri nove proleterske NOU brigade.

31. 3. 1942 Nastupanjem iz Han-Pijeska prema Vlasenici ustaška Crna legija i delovi 737. puka nemačke 718. pešadijske divizije otpočeli drugu etapu ciklusa operacija -Trio- - vlaseničko-srebreničku operaciju u kojoj su se raspali Vlasenički i Srebrenički NO dobrovoljački odred, dok su se dobrovoljački bataljon Birčanskog NOP odreda i Krajiški NO dobrovoljački odred znatno osuli. Delovi 1. proleterske NOU brigade, Birčanski NOP odred i ostatak Krajiškog NO dobrovoljačkog odreda, pod rukovodstvom Operativnog štaba NOP i DV za istočnu Bosnu, povukli su se prema Romaniji i Zvijezdi. Neprijatelj je do 9. aprila ovladao slobodnom teritorijom između reka Zepe, Drine, Drinjače i gornjih tokova Spreče i Krivaje. [Ustaška I nemačka komanda su odstupile od dogovorenog plana kako bi sprečile da se cela istočna Bosna uključi u italijansku okupacionu zonu.]

9. 4. 1942 Delovi 737. puka nemačke 718. pešadijske divizije, nastupajući iz Zvornika, zauzeli Srebrenicu. Srebrenički NO dobrovoljački odred se raspao.

14. 6. 1943 U napuštenu Srebrenicu ušla dva bataljona ustaške 1. brigade. Ustaše su poklale oko 300 meštana.

25. 6. 1943 Treća krajiška udarna brigada 1. proleterske udarne divizije NOVJ savladala manje delove ustaške 1. brigade i zauzela Srebrenicu i Bratunac.

0. 9. 1943 Po naređenju Štaba 1. bosanskog udarnog korpusa NOVJ u okolini Srebrenice formiran Srebrenički NOP odred, a u okolini Kladnja Kladanjski NOP odred.

3. 12. 1943 Jake neprijateljske snage (nemačka 1. brdska divizija, 7. SS divizija -Princ Eugen- i delovi 187. rezervne i 369. legionarske divizije, delovi bugarske 24. pešadijske divizije, delovi nemačkog 92. i 901. motorizovanog puka i 1. rezervni lovački puk) otpočele nastupanje iz Sarajeva, Tuzle i Zvornika prema Kladnju i Vlasenici i s teritorije Hercegovine i Sandžaka prema istočnoj Bosni, u cilju okruženja i uništenja delova 3. i 2. udarnog korpusa NOVJ na prostoriji Rogatica-Srebrenica-Vlasenica. Ova limsko-drinska operacija, ili operacija -Kugelblic-, završena je 16. decembra.

0. 3. 1944 Kod s. Peći i Bratunca (blizu Srebrenice) 17. udarna divizija 3. udarnog korpusa NOVJ razbila četnike koji su došli iz Srbije i odbacila ih preko r. Drine.

5. 3. 1944 U Bratuncu obnovljen Srebrenički NOP odred 17. udarne divizije NOVJ.

13. 4. 1944 Štab 3. udarnog korpusa izdao naređenje da se 16. i 36. udarna divizija NOVJ prebace preko komunikacije Tuzla-Zvornik na prostoriju Birač-Srebrenica da bi izbegle eventualno okruženje od strane nemačke 13. SS divizije -Handžar- i domobranske 3. lovačke brigade na prostoriji pl. Jelice, a da na pl. Majevici i dalje ostane 38. udarna divizija NOVJ.

25. 4. 1944 VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu Operativne grupe divizija (16. i 17. udarne): potrebno je iz rejona Srebrenice brzo upasti u Srbiju pravcem Ljubovija - Pecka i Ljubovija - Bajina Bašta i ugroziti neprijateljske snage, kako bi se 2. proleterska udarna i 5. udarna divizija uspešno prebacile na pl. Maljen i pl. Suvobor; za prvo vreme dve operativne grupe divizija moraju biti bliže jedna drugoj, kako bi predstavljale jaču udarnu snagu, a docnije će VŠ upravljati njima prema prilikama; još pre prelaska Drine treba uspostaviti radio-vezu sa VŠ.

27. 4. 1944 Dva bataljona nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- preduzeli nastupanje iz Rogatice i Sokolca ka Srebrenici i Vlasenici da bi u sadejstvu sa delovima nemačke 13. SS divizije -Handžar- sprečili prelaz 16. i 17. udarne divizije NOVJ u Srbiju.

28. 4. 1944 Pri povlačenju iz Srebrenice, 17. udarna divizija NOVJ vodila ogorčenu borbu protiv delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i ovladala grebenom Kraljeve gore (danas: Partizanska gora).

25. 5. 1944 Posle četvorodnevnih borbi protiv ustaša i milicije 20. romanijska udarna brigada 27. udarne divizije NOVJ ovladala prostorijom Srebrenica-Bratunac.

4. 6. 1944 Ustaška 2. brigada i četnička Srebrenička brigada zauzele Srebrenicu i s. Bratunac, koje su branile jedinice 20. romanijske udarne brigade 27. udarne divizije NOVJ. Gubici jedinica NOVJ: 40 mrtvih i nestalih.

14. 6. 1944 Dvadeseta romamjska udarna brigada 27. udarne divizije NOVJ proterala u Srebrenicu ustaške posade iz ovih uporišta: s. Vućinovići, s. Viogor, s. Žedanjsko, s. Sućeska, s. Slatina i s. Bulogovina.

19. 6. 1944 Dvadeseta romanijska udarna brigada 27. udarne divizije NOVJ i 17. majevička udarna brigada 38. udarne divizije NOVJ napale Srebrenicu koju su branili 22. i 24. ustaški bataljon i ustaška milicija. Napad nije uspeo zbog premorenosti jedinica i zbog slabe pripreme i organizacije napada. Pretrpljeni su osetni gubici. Među poginulima nalazio se i zamenik komandanta 20. romanijske brigade Mihajlo Bjelaković, narodni heroj.

12. 8. 1944 Štab 3. udarnog korpusa NOVJ naredio da se sa prostorije s. Cikote-Stolica-Bačkovac 27. udarna divizija NOVJ, sa Srebreničkim NOP odredom, prebaci u rejon Srebrenice i tu razbije ustaše i politički deluje, a da 38. udarna divizija NOVJ ostane u Šekovićima i zatvara pravce prema dolini r. Spreče.

16. 8. 1944 Na prostoriji između komunikacija Tuzla-Zvornik, Srebrenica-Vlasenica i Han-Pijesak-Kladanj nemačka 13. SS divizija -Handžar-, delovi 7. SS divizije -Princ Eugen-, ustaše i četnici izvršili napad na jedinice 3. udarnog korpusa NOVJ. Posle oštrih trodnevnih borbi 38. udarna divizija se povukla na desnu obalu r. Drinjače (na liniju Bačkovac-Stolice) a 27. udarna divizija u rejon s. Milića.

17. 8. 1944 Jedinice 27. udarne divizije 3. udarnog korpusa NOVJ izvršile neuspeo napad na ustaško uporište u Srebrenici. Napad je ponovljen 18/19. avgusta, ali ni on, zbog dolaska pojačanja, nije uspeo. U ovoj borbi poginuo je zamenik komandanta 20. romanijske udarne brigade 27. udarne divizije Mihailo Bjelaković, narodni heroj.

22. 8. 1944 Nastupajući iz Srebrenice, delovi nemačke 13. SS divizije -Handžar- i ustaše (jačine oko 900 vojnika) zauzeli s. Miliće (kod Vlasenice), gde su se nalazili delovi 27. udarne divizije NOVJ.

11. 1. 1945 Delovi 27. udarne divizije 3. udarnog korpusa NOVJ zauzeli Srebrenicu, koju su branile ustaše.

2. 4. 1945 Po naređenju Štaba 3. udarnog korpusa JA rasformiran Srebrenički NOP odred a njegovim ljudstvom popunjene jedinice 27. udarne divizije JA.

Dokumenti

Naređenje Državnog ravnateljstva za ponovu od 10. oktobra 1941. kotarskim oblastima Zvornik, Srebrenica i Vlasenica za preduzimanje mera protiv preseljavanja Srba iz Bosne u Srbiju

Naređenje Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 5 marta 1942 god. štabu Druge proleterske NOU brigade da u sadejstvu sa Prvom proleterskom NOU brigadom izvodi dejstva na području Glasinca, Srebrenice i Vlasenice

Direktiva Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 6 marta 1942 god. štabu Prve proleterske NOU brigade za dejstva na prostoru Srebrenica - Vlasenica - Han Pijesak - Rogatica

Izveštaj delegata Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije Svetozara Vukmanovića-Tempa od 10 marta 1942 god. Vrhovnom komandantu drugu Titu o formiranju Bosanskog proleterskog bataljona, previranju među četnicima Istočne Bosne, i pogodnom momentu za oslobađanje Vlasenice, Srebrenice i Bratunca

Uputstvo Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 13 marta 1942 god. Operativnom štabu Proleterske udarne grupe o usmeravanju težišta dejstva na prostoru Han Pijesak - Srebrenica - Vlasenica - Olovo

Izveštaj delegata Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije Svetozara Vukmanovića-Tempa od 24 marta 1942 god. Vrhovnom komandantu drugu Titu o uspešnom stvaranju dobrovoljačkih jedinica u Istočnoj Bosni i o potrebi da se po jedan bataljon iz Proleterske udarne grupe zadrži u Srebrenici i Drinjači za vojno-politički rad

Izvještaj Operativnog štaba Proleterske udarne grupe od 24. marta 1942. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o situaciji i akcijama na prostoru Drinjača–Bratunac–Srebrenica

Izvještaj Operativnog štaba Proleterske udarne grupe od 28. marta 1942. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o akcijama na prostoriji Drinjača–Bratunac–Srebrenica

Izveštaj Komande Srpske državne straže od 7 aprila 1942 god. ministru unutrašnjeh poslova Nedićeve vlade o stanju na levoj obali Drine prema Srebrenici

Naređenje zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 20 juna 1943 Štabu Prve proleterske divizije da se prebaci na prostor Srebrenica - Vlasenica - reka Drinjača

Naređenje Štaba Prve proleterske brigade od 22 juna 1943 god. potčinjenim jedinicama za pripremu pokreta na područje Vlasenica, Srebrenica, Drina, Drinjača

Obavještenje Štaba Prve proleterske divizije od 26 juna 1943 god. potčinjenim jedinicama o oslobođenju Vlasenice i naređenje za novi raspored jedinica na području Han Pijesak. Zvornik, Srebrenica

Izvještaj zapovjedništva Trećeg domobranskog zbora od 27 juna 1943 god. o ustaškim zvjerstvima prema stanovništvu u Srebrenici

Naređenje Štaba Trećeg NOU korpusa od 29 novembra 1943 god. Štabu Devetnaeste birčanske brigade za prebacivanje u Srebrenicu i sređivanje stanja u njoj

Izvještaj Štaba Devetnaeste brigade Štabu Dvadeset sedme NOU divizije o stanju i dejstvu brigade na prostoriji Tuzla - Zvornik - Srebrenica - Vlasenica - Sehovići u decembru 1943 godine

Naređenje Štaba Trećeg korpusa NOVJ od 17. februara 1944. Štabu Dvadeset sedme NOU divizije za upućivanje jedne brigade na sektor Srebrenice

Izvještaj Štaba Šeste brigade od 21. februara 1944. Štabu Sedamnaeste NOU divizije o situaciji na sektoru Srebrenice

Izvještaj Štaba Sedamnaeste NOU divizije od 2. marta 1944. Štabu Trećeg korpusa NOVJ o situaciji na sektoru Srebrenice

Naređenje Štaba Trećeg korpusa NOVJ od 4. marta 1944. Štabu Sedamnaeste NOU divizije da Šesta i Petnaesta brigada čiste prostor Skelani - Srebrenica - Drinjača od četnika i ustaša

Izvještaj Štaba Sedamnaeste NOU divizije od 8. marta 1944. Štabu Trećeg korpusa NOVJ o situaciji na sektoru Srebrenice i o formiranju Srebreničkog NOP odreda i komandi mjesta

Izvještaj Štaba Srebreničkog NOP odreda od 29. marta 1944. Štabu Sedamnaeste NOU divizije o reorganizaciji i brojnom stanju odreda

Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 21. aprila 1944. Štabu 3. korpusa NOVJ da se određene divizije brzo pripreme za prodor u zapadnu Srbiju i da se sektor Srebrenice osigura mostobranom

Naređenje komandanta Zlatiborskog korpusa od 21. aprila 1944. načelniku Štaba Grupe račanskih brigada za mobilizaciju četnika i dejstvo preko Drine ka Srebrenici protiv jedinica NOVJ u vezi sa naređenjem Draže Mihailovića

Zapovijest Štaba 38. divizije od 17. juna 1944. potčinjenim jedinicama za pripremu napada na neprijateljeve snage u Srebreničkom kjaju

Izvještaj Štaba 17. majevičke brigade od 26. juna 1944. Štabu 38. NOU divizije o borbama u rejonu Srebrenice

Izvještaj Štaba 38. divizije od 6. jula 1944. Štabu 3. korpusa NOVJ o dejstvu u srebreničkom kraju u drugoj polovini juna i početkom jula

Zapovijest Štaba 3. korpusa NOVJ od 13. jula 1944. štabovima 27. 1 38. divizije za napad na Srebrenicu i Bratunac

Zapovijest Operativnog štaba 27. i 38. divizije od 17. jula 1944. štabovima potčinjenih jedinica da ovladaju prostorom Srebrenica - Bratunac - Drina

Zapovijest Operativnog štaba 27. i 38. NOU divizije od 18. jula 1944. potčinjenim jedinicama da zbog novonastale situacije obustave napad na Srebrenicu i Bratunac

Naređenje Štaba 3. korpusa NOVJ od 20. jula 1944. Štabu 27. divizije za napad na Srebrenicu i Bratunac

Izvještaj Štaba 38. NOU divizije od 28. jula 1944. Štabu 3. korpusa NOVJ o dejstvu na prostoru Birča i oko Srebrenice

Naređenje Štaba 3. korpusa NOVJ od 12. avgusta 1944. štabovima 27. i 38. divizije da savladaju neprijateljske snage na prostoru Srebrenica - Bratunac i da zatvaraju pravce iz doline Spreče ka Šekovićima

Izvještaj Štaba 27. divizije od 22. avgusta 1944. Štabu 3. korpusa NOVJ o napadu na Srebrenicu i Bratunac

Izvještaj Štaba 27. divizije od 28. avgusta 1944. Štabu 3. korpusa NOVJ o situaciji na prostoru Vlasenica - Bratunac - Srebrenica - Džimrije

Zahtev Obaveštajnog odeljenja Vrhovnog štaba NOV i POJ od 5. januara 1945. Štabu 2. armije za identifikaciju nemačkih jedinica na području Vlasenice i ustaških kod Srebrenice

Izvještaj Štaba 27. divizije od 1. februara 1945. Štabu 3. korpusa NOVJ za drugu polovinu januara o dejstvima na prostoru Vlasenica - Han-Pijesak - Srebrenica

Izvještaj Štaba Srebreničkog NOP odreda od 17. marta 1945. Štabu 3. korpusa JA o situaciji na prostoru Srebrenica- Bratunac

Pregled brojnog stanja ljudstva i naoružanja Srebreničkog NOP odreda od 28. marta 1945. godine

Naređenje Generalštaba JA od 31. marta 1945. Štabu 3. korpusa JA o uključivanju Srebreničkog odreda u sastav Brigade Narodne odbrane

Naređenje Štaba 37. udarne divizije JA od 8. aprila 1945. štabovima potčinjenih jedinica da posjednu teritoriju Višegrad- Srebrenica-Vlasenica

Izvještaj Štaba 37. udarne divizije od 4. maja 1945. Generalštabu JA o dejstvima u drugoj polovini aprila protiv četničkih i ustaških ostataka na prostoru Rudo-Višegrad-Srebrenica- Vlasenica-Zvornik

Fotografije

Povezane odrednice

Četnici u drugom svetskom ratu Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. 16. vojvođanska divizija NOVJ Saradnja četnika sa okupatorom 37. sandžačka divizija NOVJ Svetozar Vukmanović Tempo 38. istočnobosanska divizija NOVJ Zimske operacije u Jugoslaviji 1943/1944 Zvornik 5. krajiška udarna divizija NOVJ Operacija Stolac 2. proleterska divizija NOVJ Josip Broz Tito Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Druga neprijateljska ofanziva Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Saradnja partizana i četnika 1941. 27. istočnobosanska divizija NOVJ Operacija Trio 7. SS divizija Prinz Eugen 187. rezervna divizija Operativna grupa divizija 15. majevička udarna brigada 369. legionarska divizija (vražja) 1. proleterska udarna brigada 20. romanijska udarna brigada 36. vojvođanska divizija NOVJ Proleterski bataljon Bosanske Krajine Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. Han Pjesak Stolac Partizanski odred Zvijezda Rogatički četnički odred Borbe u Hrvatskoj 1944. Vlasenica Borbe za Istočnu Bosnu 1942. 3. lovački zdrug (NDH) Završne operacije u Jugoslaviji Borbe u Srbiji 1942. 17. istočnobosanska divizija NOVJ Birčanski partizanski odred Olovo 17. majevička udarna brigada Pljačka u ratu Sarajevo Jakov Jovović Operacija Schwarz Narodno oslobodilački odbori Bugarska u drugom svetskom ratu 718. pešadijska divizija Napad NOVJ na Vlasenicu juna 1943. Proboj NOVJ u Srbiju 1944. Borbe u Srbiji 1944. Mobilizacija u oslobodilačkom ratu 1. brdska divizija Vermahta 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) Sokolac Ustanak u NDH 1. proleterska divizija NOVJ 15. krajiška udarna brigada Italija u drugom svetskom ratu Centralni komitet KPJ 19. birčanska udarna brigada Peć 3. krajiška proleterska udarna brigada Višegradski četnički odred Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Vrhovni štab NOVJ 2. proleterska udarna brigada 13. SS divizija Handžar Četnici u ustanku 19. srednjobosanska udarna brigada (tešanjsko-teslićka) Narodni heroji Jugoslavije Tuzla