🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Trst u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 53 hronoloških zapisa, 52 dokumenata i 22 fotografija.

Događaji

2. 12. 1941 Pred specijalnim italijanskim sudom u Trstu, otpočeo veliki proces protiv 60 Slovenaca optuženih zbog neprijateljske aktivnosti protiv režima. Proces je završen 14. decembra.

15. 12. 1941 U Opčinama (kod Trsta) italijanska fašistička policija streljala glavnog urednika ilegalnog lista Julijske krajine -Istra- Josipa Pina Tomažiča, narodnog heroja.

12. 5. 1943 U s. Nabrežini (kod Trsta) delovi Kraške čete Primorskog NOP odreda uništili iz zasede 3 automobila. Poginulo je 7 italijanskih vojnika, a zaplenjena je veća količina oružja, municije i sanitetskog materijala.

27. 6. 1943 Štab Primorske operativne zone NOV i PO Slovenije naredio Štabu 5. slovenačke NOU brigade -Simon Gregorčič- da jedan bataljon uputi na područje Trsta gde će prihvatiti novopridošle borce iz Trsta, Tržića i Krasa i transportovati ih u Dolenjsku radi naoružavanja i obuke, kao i da intenzivnije preduzima diverzantske akcije na komunikacijama.

0. 9. 1943 U s. Tatrama (kod Divače), od radnika iz Trsta, formirana 16. slovenačka (tržaška) NO brigada. U nju je 26. septembra uključen i Tržaški bataljon 11. slovenačke (brkinske) NO brigade.

8. 9. 1943 Kapitulirala Italija. Tada je došlo do opšteg narodnog ustanka u Dalmaciji, Hrvatskom primorju, Gorskom kotaru i Istri. Idućih nekoliko dana jedinice NOVJ, uz svestranu pomoć naroda, oslobodile su obalski pojas od Trsta do Dubrovnika, sem gradova Pule, Rijeke, Sušaka, Zadra, Šibenika, Omiša i Makarske.

12. 9. 1943 Posle borbi protiv istarskih ustaničkih snaga kod Višnjana i u Limskoj dragi, delovi nemačke 71. pešadijske divizije prodrli iz Trsta u Pulu, gde su im se priključili italijanski fašistički bataljon. Poginulo je 65 nemačkih vojnika, a na strani ustanika je bilo 60 mrtvih.

13. 9. 1943 Iz Gorice snage 191. i 194. puka nemačke 71. pešadijske divizije, podržane tenkovima, otpočele napade na goriški front s ciljem da jedinice Primorske operativne zone NOV i PO Slovenije odbace od varoši i od druma Gorica-Ajdovščina-Postojna. Borbe su vođene do 26. septembra, kada su jake nemačke snage iz Trsta prodrle u Goricu i prinudile jedinice NOVJ da se povuku na pl. Trnovski gozd. Neprijatelju su naneti znatni gubici u ljudstvu i materijalu. Uništena su, pored ostalog, 2 tenka, dvoja oklopna kola i 4 kamiona.

21. 9. 1943 Iz Gorice, Tržiča i Trsta ojačani nemački 2. SS oklopni korpus -Hauzer- otpočeo prvu fazu operacije -Volkenbruh- kojom je, zahvatajući područje Krasa i Vipavske doline, trebalo uništiti jedinice Primorske operativne zone NOV i PO Slovenije i osigurati jadranski obalski pojas od eventualnog iskrcavanja saveznika. U oštrim borbama do 30. septembra, jedinice Primorske operativne zone povukle su se glavninom na plato Trnovskog gozda, dok su nadmoćne nemačke snage uspostavile svoja uporišta u Vipavskoj dolini i na Krasu.

24. 9. 1943 Na području zapadnog Krasa (kod Trsta), od italijanskih radnika iz Trsta i Tržiča, formirana italijanska partizanska brigada -Triestina dasalto-.

24. 9. 1943 Kod s. Razdrtog, Št, Vida, Vipave, Ajdovščine i s. Crnog Vrha otpočele oštre borbe jedinica Primorske operativne zone NOV i PO Slovenije protiv delova nemačkog 2. SS tenkovskog korpusa -Hauzer- koji su iz Trsta, Postojne i Idrije nadirali u Vipavsku dolinu. Posle ogorčenih borbi, u kojima su nadmoćnom neprijatelju nanele znatne gubitke, naše jedinice su se sutradan povukle od komunikacija.

2. 10. 1943 Iz Trsta, Hrpelja, Rijeke i Pule otpočeo koncentričan napad delova nemačke oklopne SS divizije -Adolf Hitler-, SS motorizovane divizije -Herrnan Gering-, nemačke 44. i 71. pešadijske divizije u cilju uništenja novoformiranih partizanskih jedinica i zaposedanja Istre. U sedmodnevnim borbama neprijatelj je razbio 1. i 2. istarsku brigadu i NOP odrede -Učku-, Pulski i Pazinsko-porečki, nanevši im gubitke od preko 2000 mrtvih, i potom zaposeo Istru.

2. 10. 1943 U blizini s. Studene Gore (kod Ilirske Bistrice) nemačke motorizovane snage iz Trsta razbile 1. i 4. bataljon 11, slovenačke (brkinske) NO brigade. (Razbijeni delovi ovih bataljona su se prikupili na pl. Mašunu.)

19. 10. 1943 U s. Pliskovici na Krasu (kod Trsta) 19, slovenačka NO brigada -Srečko Kosovel- posle kraće borbe, razoružala posadu od 200 karabinijera i zaplenila 8 p. mitraljeza, 180 pušaka, 10 automata, mnogo municije i druge opreme.

6. 12. 1943 Vrhovni komandant NOV i POJ u svom pismu GŠ NOV i PO za Sloveniju istakao da su slovenačke jedinice u toku nemačkih ofanzivnih operacija u severozapadnom delu Jugoslavije od sredine septembra do sredine novembra 1943. postigle izvanredne rezultate i da će one biti u stanju ne samo da lako reše sva pitanja u Sloveniji nego i da potpomognu u rešavanju situacije na drugim sektorima. Zato je on Glavnom štabu dao direktivu da delom snaga prodire ka Gorskom kotaru, Zagorju, Slovenačkim goricama i Trstu.

15. 12. 1943 Diverzantska grupa 19. slovenačke brigade -Srečko Kosovel- 27. divizije NOVJ, koja je dejstvovala u Trstu, minirala tramvajsku prugu Trst - s. Opčine.

22. 1. 1944 Kod s. Doline (blizu Trsta) 2. bataljon Istarskog NOP odreda 7. korpusa NOVJ zauzeo žand. st. i razoružao 12 karabinijera (ovi su stupili u italijanske partizanske jedinice).

17. 3. 1944 Između s. Šapjana i s. Starada (na putu Trst-Rijeka) 2. istarski partizanski bataljon uništio dva nemačka automobila s vojnicima.

2. 4. 1944 U Općinama (kod Trsta) minerska grupa 9. korpusa NOVJ miniranjem srušila bioskopsku salu. Poginulo je 80 a ranjeno oko 150 nemačkih oficira i podoficira.

14. 4. 1944 Kod s. Šapjana (na pruzi Trst-Rijeka) minerska grupa 1. bataljona 1. istarske brigade -Vladimir Gortan- uništila nemački voz.

22. 4. 1944 Diverzantska grupa 9. korpusa NOVJ minirala Oficirski dom u Trstu. Tom prilikom je poginulo oko 150 a ranjeno oko 200 nemačkih vojnika i oficira. Za odmazdu, nemačke vlasti su na tom mestu obesile 51 taoca.

25. 4. 1944 Kod s. Sapjana (na putu Trst-Rijeka) 1. istarska brigada -Vladimir Gortan- uništila 4 kamiona i 1 autobus s nemačkim vojnicima.

8. 7. 1944 Na Proseku (kod Trsta) delovi Južnoprimorskog NOP odreda 9. korpusa NOVJ zarobili celokupnu posadu (36 italijanskih vojnika) protivavionske baterije i oštetili topove.

11. 7. 1944 Delovi Istarskog NOP odreda 7. korpusa NOVJ zauzeli žand. st. u s. Kozini (kod Trsta). Posada od 4 člana, koja se predala, upućena je u italijansku partizansku jedinicu.

23. 7. 1944 Na oslobođenoj teritoriji Istre otpočela I oblasna konferencija AFŽ-a za Istru. Konferenciji je prisustvovalo 1500 žena iz čitave Istre, zatim delegati iz Slovenije, Trsta i Hrvatskog primorja, kao i predstavnici Glavnog odbora AFŽ-a za Hrvatsku. Konfenercija je završena 25. jula.

23. 7. 1944 U Komenu (blizu Trsta) održani izbori za SNO odbor. Glasali su svi birači s tog područja.

10. 8. 1944 U Kazerti (u Italiji), u razgovorima s vrhovnim komandantom NOV i POJ Josipom Brozom Titom, komandant Vrhovne komande savezničkih snaga za Sredozemlje general Henri Vilson postavio pitanje desanta na Istru, opravdavajući to potrebama da se što pre ovlada Trstom i kompromituje nemačka odbrana u Italiji, Maršal Tito je zahtevao da, prilikom eventualne operacije u Istri, savezničke vojne jedinice sarađuju sa NOVJ i poštuju jugoslovenske organe vlasti.

12. 8. 1944 U Napulju (u Italiji) otpočeo dvodnevni sastanak vrhovnog komandanta NOV i POJ i predsednika NKOJ-a Josipa Broza Tita sa predsednikom vlade V. Britanije Vinstonom Čerčilom. Britanski premijer je predlagao da se Maršal Tito sastane s kraljem Petrom II Karađorđevićem, ali je to Tito odlučno odbio. Čerčil je priznao pravo Jugoslavije na Istru, ali ne i na Trst, a grad Pulu, sa aerodromom, tražio je kao bazu za snabdevanje savezničkih trupa koje su nastupale prema Austriji. Potvrđen je sporazum sa savezničkim vojnim komandantima o pomoći NOVJ, Razgovaralo se o posleratnom uređenju Evrope i o sporazumu Tito-Šubašić. U pogledu budućeg društvenog uređenja Jugoslavije Čerčil je isticao koncepciju o seljačkoj bazi buduće jugoslovenske države, o umerenoj agrarnoj reformi, o ustavotvornoj skupštini koja će odrediti oblik vladavine.

20. 8. 1944 U Rimu, pred okupljenim novinarima i kulturnim radnicima, grof Karlo Sforca ponovo istupio s predlogom o internacionalizaciji Rijeke pod upravom takozvane superlige naroda, koja bi imala sedište u Trstu, kao jednom od bolje opremljenih pristaništa u svetu. Što se tiče Trsta, on se zalagao da grad ostane Italiji, ali bez luke, čija bi uprava bila pod jednom internacionalnom kontrolom.

22. 8. 1944 U Trstu, ispred kasarne nemačkog 10. SS policijskog puka, patrola Minersko-sabotažnog voda Južnoprimorskog NOP odreda 9. korpusa NOVJ miniranjem zapalila nemački kamion sa prikolicom, natovaren sa 18 buradi benzina.

12. 9. 1944 Na položajima kod s. Štanjela (blizu Trsta) sedam konvergentnih nemačkih kolona napalo jedinice 18. slovenačke (Bazoviške) udarne brigade 30. divizije NOVJ. Posle oštrih četvorodnevnih borbi neprijatelj je uspeo da izbije u s. Štanjel i uspostavi uporište. Brigada se pod borbom, preko komunikacije Gorica-Ajdovščina, prebacila na pl. Trnovski gozd.

14. 9. 1944 Obaveštajne patrole 9. korpusa NOVJ minirale električnu centralu u Trstu i u Općinama (kod Trsta) i tom prilikom, pored materijalne štete, nemačkim vojnicima nanele gubitke od 33 mrtva i 12 ranjenih.

17. 10. 1944 Na predlog CK KP Slovenije, KP Italije izdala proglas narodu Slovenačkog primorja i Trsta: istakla rukovodeću i pozitivnu ulogu NOVJ u Julijskoj krajini i Istri; pozvala stanovništvo da čuva bratstvo i jedinstvo slovenačkog i italijanskog naroda, okupljenog oko NOP-a.

3. 11. 1944 Na prostoriji Trnovskog gozda, Vipave i Krasa otpočela dejstva nemačkih i italijanskih fašističkih snaga protiv jedinica 9. korpusa NOVJ. U teškim trodnevnim borbama jedinice NOVJ su razbile neprijateljske kolone iz Gorice, Ajdovščine, Idrije i Trsta. Zbog toga je neprijatelj 23. novembra privremeno napustio uporišta u Ajdovščini i Vipavi ostavivši mnogo ratnog materijala i druge opreme.

13. 11. 1944 U rejonu s. Mutnika, s. Trstovca, s. D. Gate i s. Ostrošca (kod Cazina) nemačke i ustaške snage iz s. Vaganca i s. Ostrošca napale 1. i 2. brigadu 8. udarne divizije NOVJ i, odbacivši ih, zauzele Cazin.

0. 12. 1944 Osnovan zajednički Gradski komitet KP Slovenije i KP Italije za Trst.

19. 12. 1944 Iz Gorice, Trsta, Postojne i Idrije delovi nemačke 188. rezervne brdske divizije, italijanske divizije -San Marko- i nemačkog 10. SS policijskog puka, četnici i slovenački domobrani napali jedinice 30. divizije NOVJ na oslobođenoj teritoriji u širem rejonu Trnovskog gozda. U oštrim borbama do 5. januara 1945. kod s. Trnova, s. Lokava, s. Tribuše, s. Čepovana, s. Lokoveca i na Šentvjškoj gori, snage 30. i 31. divizije NOVJ su primorale neprijatelja da se povuče u polazne garnizone.

10. 2. 1945 Na inicijativu CK KP Slovenije postignut sporazum sa predstavnicima KP Italije iz Trsta: da se masovne slovenačke i italijanske organizacije u Trstu čvršće povežu u cilju sprovođenja zajedničkih akcija.

28. 3. 1945 U Trstu delovi Minersko-sabotažnog voda 30. divizije JA namestili magnetsku minu na kamion nemačke SS policije koji se vraćao u garažu. Eksplozijom u garaži je uništeno 25 kamiona, 15 putničkih automobila i 20 000 litara benzina.

15. 4. 1945 Maršal Jugoslavije Josip Broz Tito dao izjavu moskovskom listu -Krasnaja zvezda-: biće uslišena želja stanovništva Istre i Trsta da bude priključeno novoj Jugoslaviji; DFJ će tražiti od Italije da plati ratnu odštetu.

18. 4. 1945 Maršal Jugoslavije Josip Broz Tito izjavio dopisniku -Njujork tajmsa- u Moskvi: svi znaju da Jugoslavija traži za sebe Istru, Trst, Goricu i deo austrijske Koruške, nastanjen slovenačkim življem.

24. 4. 1945 U Trstu, na osnovu naredbe Štaba 9. korpusa JA, formirana Komanda mesta a grad podeljen na 4 operativna sektora.

27. 4. 1945 Vrhovni komandant JA maršal Jugoslavije Josip Broz Tito naredio Štabu 4. armije JA da, ubrzavši nadiranje svojih jedinica, što pre napadne Trst i oslobodi ga.

28. 4. 1945 Na osnovu naredbe Štaba 9. korpusa JA, 30. divizija JA krenula sa pl. Tmovskog gozda, preko Vipavske doline, u pravcu Trsta. Sutradan je izbila na liniju s. Repentabor - s. Dutovlje.

29. 4. 1945 Nemačke snage napustile Divaču i povukle se u pravcu Trsta. Jedinice 20. udarne divizije JA zaplenile su nekoliko magacina s ratnom opremom i hranom.

30. 4. 1945 Predsednik vlade V. Britanije Vinston Čerčil, podržan od predsednika vlade SAD Hari Trumana, naredio feldmaršalu Haroldu Aleksanderu da okupira Trst, Tržič i Goricu i spreči ulazak jedinica JA u Julijsku krajinu.

30. 4. 1945 Vrhovni komandant JA maršal Jugoslavije Josip Broz Tito pohvalio jedinice 4. armije, 7. i 9. korpusa i Jugoslovenske mornarice koje su, posle sedmodnevnih ogorčenih borbi, probile utvrđeni neprijateljski front od Rijeke do Postojne i oslobodile Postojnu, Št. Peter na Krasu (sada: Pivka), Ilirsku Bistricu i mnoga druga mesta, prodrevši do Trsta.

30. 4. 1945 Dvadeseta udarna i 30. divizija JA otpočele borbe za oslobođenje Trsta. U toku dana oslobođeni su Sežana, s. Kozina, Bazovica, Repentabor i Prosek i okružene jake nemačko-kvislinške snage u Općinama i Trstu.

1. 5. 1945 Vrhovni komandant JA marial Jugoslavije Josip Broz Tito pohvalio jedinice 4. armije i 7. i 9. korpusa JA koje su posle višednevnih ogorčenih borbi protiv jakih nemačkih snaga oslobodile Trst, Goricu i Tržič.

2. 5. 1945 Po nalogu vlade V. Britanije, feldmaršal Harold Aleksander uputio telegram vrhovnom komandantu JA Josipu Brozu Titu zahtevajući da jedinice JA napuste Trst i povuku se zapadno od pl. Čičarije.

2. 5. 1945 Jedinice 4. armije JA (9. udarna, 20. udarna i 30. divizija i delovi 26. udarne divizije) posle teških uličnih borbi, uz učešće naoružanog građanstva iz sastava partizanske komande mesta, oslobodile Trst.

3. 5. 1945 U Bazovici (kod Trsta), po naređenju Štaba 4. armije JA, formiran Motorizovani odred (11. dalmatinska udarna brigada 26. udarne divizije JA, motorizovani divizion i četa tenkova) sa zadatkom da što pre izbije u Korušku i preseče odstupnicu neprijateljskim snagama koje su se preko Slovenije povlačile za Austriju.

3. 5. 1945 Posle trodnevnih ogorčenih uličnih borbi jedinice 4. armije JA (delovi 20. i 29. udarne i 30. divizije JA) oslobodile Opčine (kod Trsta). Zarobile su oko 2.600 nemačkih vojnika i podoficira i 29 oficira a zaplenile veće količine oružja i municije.

Dokumenti

Naredjenje ministra unutrašnjih poslova vlade kraljevine Italije svim prefektima kraljevine od 9 decembra 1941 god. o pojačanju nadzora i opreznosti u vezi s procesom u Trstu

Izveštaj Komande karabinijera 11. armijskog korpusa od 23. decembra 1941. Komandi karabinijera 2. armije o vojno-političkoj situaciji i o raspoloženju stanovništva posle presuda pripadnicima NOP-a od strane fašističkih sudova u Trstu i Ljubljani

Uputstvo Generalštaba kopnene vojske od 29. maja 1942. komandama teritorijalne odbrane Udine i Trst o merama koje treba preduzeti u cilju suzbijanja delatnosti partizana u provincijama Udine, Gorica, Trst i Rijeka

Izveštaj karabinijerske grupe Trst od 12 februara 1943 god. Komandi kraljevskih karabinijera Jedanaestog armiskog korpusa o sukobu sa partizanima u Sv. Trojici kod Gornjeg Vremena

Izveštaj grupe karabinijera Trst od 19 maja 1943 god. Komandi karabinijera Jedanaestog armiskog korpusa o napadu partizana na kamion vojnika kod Stjaka

Izveštaj glavnog inspektora policije Trst od 20 maja 1943 god. Goričkoj prefekturi o rezultatima čišćenja doline Soče

Naredba Štaba Primorske operativne zone od 27 juna 1943 god. Štabu Pete udarne brigade Simon Gregorčič za odlazak bataljona na teritoriju Trsta u vezi sa mobilizacijom

Izveštaj Obaveštajnog centra brigade Ljubo fiercer od 21 septembra 1943 načelniku Obaveštajnog centra Četrnaeste divizije o situaciji na sektoru Trst-Postojna

Dnevni izveštaj Obaveštajnog odeljenja Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 30 septembra 1943 o situaciji na sektorima Metlika-Karlovac i Trst - Št. Peter

Izveštaj o situaciji na liniji Trst - Ljubljana - Zidani Most - Samobor

Dnevni izveštaj Obaveštajnog centra Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 2 oktobra 1943 o stanju neprijatelja na sektoru Rakek - Ilirska Bistrica - Trst

Izveštaj Štaba Istarskog NOP odreda od 16. januara 1944. Štabu Sedmog korpusa NOVJ o napadu na teretni voz na pruzi Trst-Rijeka kod Rodika

Izvještaj Operativnog štaba za Istru od 28. maja 1944. Štabu Jedanaestog korpusa NOVJ o napadu na njemačku auto-kolonu na cesti Rijeka - Trst

Zapovest Štaba 7. korpusa NOVJ od 25. avgusta 1944. potčinjenim NOP odredima za pojačanu aktivnost na železničkoj komunikaciji Trst - Ljubljana - Zidani Most

Zapovest Štaba 18. NO divizije od 1. septembra 1944. potčinjenim jedinicama da onemoguće noćni saobraćaj na prugama koje od Ljubljane vode za Trst i za Grosuplje

Izveštaj Edvarda Kardelja od 9. septembra 1944. Vrhovnom štabu NOV i POJ o dogovoru sa 11. udarnim korpusom NOVJ za zajedničke akcije 9. i 11. korpusa na rušenju železničke pruge Ljubljana - Trst

Pismo delegata Mornarice pri Glavnom štabu NOV i PO Slovenije od 9. oktobra 1944. Mornaričkoj grupi pri Devetom korpusu i potrebi koriščenja pomorskih stručnjaka iz Trsta za rad na organizovanju pomorskog saobraćaja poslije zauzimanja ove luke

Naređenje Generalštaba JA od 14. aprila 1945. Glavnom štabu Slovenije za sadejstvo i osiguranje desnog boka jedinicama 4. armije u njihovim ofanzivnim dejstvima prema Istri i Trstu

Direktiva Generalštaba JA od 14. aprila 1945. Štabu 4. armije za nastupanje prema Istri i Trstu

Naređenje Generalštaba JA od 20. aprila 1945. Štabu 4. armije o stavljanju 29. divizije pod njenu komandu i Glavnom štabu Slovenije za dejstva prema Trstu

Izveštaj štaba inžinjerijskog bataljona 30. divizije JA od 24. aprila 1945. Štabu divizije o aktivnosti 3. čete na području Trst–Gorica

Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 27. aprila 1945. Glavnom štabu Slovenije za angažovanje 9. korpusa u borbama za Trst

Naređenje Štaba 30. divizije JA od 28. aprila 1945. potčinjenim jedinicama da se prebace na Kras radi napada na Trst

Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 29. aprila 1945. načelniku Generalštaba JA da ubrza borbu za Trst i otpočne ulične borbe

Zapovijest Štaba 4. armije JA od 29. aprila 1945. štabovima potčinjenih jedinica za opkoljavanje i uništenje neprijatelja na sektoru Rijeka–Klana i oslobođenje Trsta

Naređenje Komande mjesta Trst od 29. aprila 1945. potčinjenim štabovima sektora da njihove jedinice pojačaju aktivnost i da sadejstvuju jedinicama 4. armije JA

Zapovest Štaba 31. divizije JA od 29. aprila 1945. potčinjenim jedinicama za prebacivanje u Vipavsku dolinu i na Kras radi daljeg dejstva u pravcu Trsta

Naređenje Komande mesta Trst od 29. aprila 1945. potčinjenim štabovima sektora za oružani ustanak i sadejstvo sa jedinicama 4. armije Jugoslovenske armije

Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 30. aprila 1945. Glavnom štabu Slovenije o angažovanju 9. korpusa prema Trstu

Izveštaj predstavnika Generalštaba kod 4. armije JA od 30. aprila 1945. Generalštabu JA o uličnim borbama jedinica 4. armije u Trstu

Zapovest Štaba 30. divizije JA od 30. aprila 1945. potčinjenim jedinicama za napad na Trst

Pohvala Vrhovnog komandanta JA od 1. maja 1945. jedinicama 4. armije i 7. i 9. korpusa za oslobođenje Trsta, Gorice i Tržiča

Izveštaj predstavnika Generalštaba JA pri 4. armiji od 1. maja 1945. Generalštabu JA o borbama za Trst i Rijeku

Direktiva Vinstona čerčila, predsjednika vlade Velike Britanije, od 1. maja 1945. feldmaršalu Haroldu Aleksandera da ostvari kontrolu nad Trstom, Rijekom, Pulom i Istarskim poluotokom

Izvještaj ambasadora Velike Britanije u Jugoslaviji od 2. maja 1945. Ministarstvu vanjskih poslova o protestu general-potpukovnika Petra Drapšina, komandanta 4. armije JA, britanskom oficiru za vezu zbog ulaska savezničkih snaga u područje Trsta

Poruka feldmaršala Harolda Aleksandera od 3. maja 1945. maršalu Josipu Brozu Titu o ulasku savezničkih snaga u Trst i da će uspostaviti potrebnu organizaciju radi potpune kontrole Julijske krajine i komunikacija u pravcu Austrije

Izveštaj Štaba 17. slovenačke NO brigade Simon Gregorčič od 3. maja 1945. Štabu 30. divizije JA o borbama za oslobođenje Trsta

Izvještaj Štaba 30. divizije od 4. maja 1945. Štabu 9. korpusa JA o borbama za oslobođenje Trsta

Izveštaj štaba 30. divizije od 4. maja 1945. Štabu 9. korpusa JA o borbama za oslobođenje Trsta

Čestitka Predsedništva Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije od 9. maja 1945. Komandantu 4. armije za postignute uspehe u oslobođenju Hrvatskog i Slovenačkog primorja, Istre i Trsta

Izvještaj Štaba 20. udarne divizije od 9. maja 1945. Štabu 4. armije JA o borbama na sektoru Ilirske Bistrice i za oslobođenje Trsta

Izvještaj feldmaršala Harolda Aleksandera od 10. maja 1945. Kombiniranom odboru načelnika generalštabova i Britanskim načelnicima generalštabova o završnim razgovorima general-potpukovnika W. D. Morgana maršalom Josipom Brozom Titom i njegovim prijedlozima za rješenje krize u Julijskoj krajini i o dislokaciji savezničkih snaga u Gorici, Tržiču i Trstu

Izvod iz knjige depeša Štaba 4. armije JA od 7. aprila do 12. maja 1945. o borbama u Lici, Hrvatskom primorju. Gorskom kotaru, Slovenskom primorju, Trstu i Sloveniji

Izvještaj Štaba 9. korpusa od 13. maja 1945. Štabu 4. armije JA o borbama za oslobođenje Slovenskog primorja i Trsta

Izvještaj Štaba 9. udarne divizije od 13. maja 1945. Štabu 4. armije JA o desantu i borbama na prostoru Opatije, Rijeke i Trsta od 26. aprila do 6. maja

Izveštaj Štaba 9. korpusa od 13. maja 1945. štabu 4. armije JA o borbama za oslobođenje Slovenačkog primorja i Trsta

Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 14. maja 1945. Štabu4. armije o preduzimanju mera u vezi sa zategnutom situacijom oko Trsta, Istre i dela Julijske krajine

Izvještaj Štaba 1. tenkovske brigade od 14. maja 1945. Štabu 4. armije JA o borbama za oslobođenje Istre, Trsta i Slovenskog primorja

Izvještaj Štaba 43. divizije od 22. maja 1945. Štabu 4. armije JA o borbama za oslobođenje Istre i Trsta

Izvještaj Štaba 20. udarne divizije od 19. juna 1945. Štabu 4. armije JA o barbama za oslobođenje Trsta

Izvještaj Štaba 29. udarne divizije od 4. jula 1945. Štabu 4. armije JA o borbama za oslobođenje Slovenskog primorja, Trsta i Slovenije

Izvještaj Štaba 4. armije od 14. jula 1945. Generalštabu JA o rezultatima bitke za oslobođenje Trsta

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Dubrovnik SAD i Jugoslavija 20. dalmatinska divizija NOVJ Borbe u Istri 1945. 1. proleterska udarna brigada Borbe u Hrvatskoj 1943. Italijanski partizani Operacija Istra 5. slovenska udarna brigada Simon Gregorčič Mornarica NOVJ Ilirska Bistrica 29. hercegovačka divizija NOVJ Pula Borbe na Jadranu 1945. Borbe u Hrvatskoj 1945. Borbe u Sloveniji 1943. Celje Poreč Josip Broz Tito Četnici u drugom svetskom ratu Cazin Opatija Ljubljana Sušak 31. slovenska divizija NOVJ Pazin Nova Gorica Štampa u ratu Diverzije u oslobodilačkom ratu 19. slovenska udarna brigada Srečko Kosovel 71. pešadijska divizija 9. slovenski korpus NOVJ 1. tenkovska brigada NOVJ Borbe u Sloveniji 1945. Goriška divizija Britanija i Jugoslavija Omiš 2. SS oklopni korpus Narodni heroji Jugoslavije Komunistička partija Slovenije Sanitet u ratu Vlada Velike Britanije Borbe u Istri 1944. Istrski partizanski odred Harold Alexander Borbe u Istri 1943. Ilegala u ratu Italija u drugom svetskom ratu Kultura i umetnost u oslobodilačkom ratu 2. istarska brigada Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Zasede u oslobodilačkom ratu Metlika Zarobljenici u ratu 26. dalmatinska divizija NOVJ Avijacija u oslobodilačkom ratu Borbe u Sloveniji 1944. Borbe u Hrvatskoj 1944. Borbe u Lici 1945. Winston Churchill Rijeka Glavni štab Slovenije Maribor Streljanja u oslobodilačkom ratu Istra u oslobodilačkom ratu Protivavionska odbrana u oslobodilačkom ratu Šibenik 1. istarska brigada Vladimir Gortan Očekivano iskrcavanje saveznika Makarska Ustanak u Sloveniji 1941. 7. slovenski korpus NOVJ Završne operacije u Jugoslaviji 11. slovenska brigada Miloš Zidanšek