🔍
Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije
ustanak

Ustanak u Slavoniji 1941.

Za ovaj pojam je pronađeno 42 hronoloških zapisa, 30 dokumenata i 5 fotografija.

Događaji

6. 4. 1941 Održan sastanak OK KPH za Slav. Brod na kome se raspravljalo o odbrani zemlje.

8. 4. 1941 Ustaški elementi izazvali pobunu u 108. puku Slavonske divizije, koji je sa 40. dopunskim pukom napustio položaje i na taj način omogućio prodor nemačkih jedinica u Viroviticu. Pobuna se odmah prenela i na jedan puk Savske divizije. To je bio početak rasula jedinica 4, armije.

9. 4. 1941 Nemačke jedinice zauzele Koprivnicu i proširile mostobran kod Virovitice.

10. 4. 1941 Nemačka 8. oklopna divizija probila front ostataka Slavonske divizije kod s. Pčelica i zauzela Podravsku Slatinu.

11. 4. 1941 Glavnina nemačkog 46. motorizovanog korpusa zauzela Našice, Osijek, Vinkovce i Vukovar.

11. 4. 1941 Održan sastanak OK KPH za Slav. Brod na kome je doneta odluka da se prikuplja oružje.

18. 4. 1941 Grupa omladinaca, pod rukovodstvom SKOJ-a, uzela iz zgrade policije u Slav. Brodu kartoteku i spisak komunista i time onemogućila da ovi dokumenti padnu u ruke ustaša.

0. 5. 1941 U Osijeku održan sastanak na kome je formiran OK SKOJ-a za Osijek.

18. 6. 1941 U Banovoj Jaruzi, u prisustvu sekretara CK KPH Rada Končara, održana partijska konferencija OK KPH za Novu Gradišku na kojoj je odlučeno da se omasovi partijska organizacija, vrše pripreme za oružani ustanak i odmah pređe na izvršenje sitnih diverzantskih akcija. U OK su kooptirani neki članovi umesto onih koji su bili pohapšeni.

22. 6. 1941 U s. Kusonjama održana sreska partijska konferencija za srez Pakrac na kojoj je diskutovano o političkoj situaciji, liniji Partije u novim uslovima, organizacionom stanju partijske organizacije, radu SKOJ-a, sakupljanju oružja i vršenju sabotaža.

22. 6. 1941 U s. Tomici (kod Slav. Broda), u prisustvu sekretara CK KPH Rada Končara, održana okružna partijska konferencija KPH za Slav. Brod. Raspravljalo se o prikupljanju oružja i pripremi za ustanak. Zaključeno je: da se učvrste i prošire partijske organizacije u fabrikama i na železnici u Slav. Brodu; da se formiraju partijske organizacije u selima gde ne postoje; da se pojača rad na podizanju ideološko-političkog nivoa članova KPJ; da se čuvaju kadrovi od hapšenja i da radnici ne odlaze na rad u Nemačku.

28. 6. 1941 Ustaše izvršile prisilno iseljavanje oko 4.000 Srba iz sreza virovitičkog na područje Brčkog.

0. 7. 1941 U šumi Cerovcu (kod Slav, Broda), formirane dve brodske partizanske grupe.

0. 7. 1941 U Virovitici održana konferencija SKOJ-a na kojoj su doneti zaključci da se proširi omladinska organizacija i vrše sabotaže.

14. 7. 1941 U šumi kod s. Lisičine formirana prva partizanska grupa u srezu Podrav. Slatina.

15. 7. 1941 Kod s. Duboke (blizu Slav. Požege) formirana partizanska diverzantska grupa.

0. 8. 1941 Formiran MK KPH za Vinkovce.

18. 8. 1941 Na Drežničkoj gradini (kod Titovog Užica) oko 500 nemačkih vojnika i fašistički nastrojenih Šiptara sa Kosova i Metohije opkolili i napali 1. užičku četu Užičkog NOP odreda. Posle sedmočasovne borbe četa se probila uz gubitke od 5 mrtvih i 4 ranjena, nanevši neprijatelju gubitke od 22 mrtva i 24 ranjena. U toj borbi poginuli su i član PK KPJ za Srbiju Milan Mijalković (narodni heroj) i partijski rukovodilac Užičke čete Isidor Baruh (narodni heroj). Za odmazdu zbog pretrpljenih gubitaka, nemački vojnici spalili 40 kuća i pored puta Požega-Užice ubili i obesili 45 seljaka.

25. 8. 1941 Na mostu u Slav. Brodu ustaše i nemački vojnici streljali oko 150 uhapšenih ljudi iz derventskog sreza i okoline Bos. Broda.

26. 8. 1941 U Slav. Požegi ustaše streljale 400 zatvorenika.

7. 9. 1941 U šumi Bjelobrkuši (kod Našica) održan sastanak komunista iz sela: Orahovice, D. i G. Pištane, Kokošaka i Zdenaca na kome je podnet izveštaj o političkoj situaciji i odlučeno da otpočne sakupljane oružja.

20. 9. 1941 U s. Satnici (kod Valpova) održana sreska partijska konferencija za srez Valpovo.

0. 10. 1941 U vinogradima kraj Virovitice održan sastanak SK KPH za Viroviticu na kome se raspravljalo o načinu snabdevanja NOP odreda oružjem.

0. 10. 1941 U s. Brusniku formiran NO odbor. To je prvi NO odbor u srezu Pakrac.

0. 10. 1941 U s. Kusonjama (kod Pakraca) formiran MNO odbor.

0. 10. 1941 U logoru Nova Gradiška ubijen član Rejonskog komiteta KPH za Trešnjevku u Zagrebu Jakša Dugandžić, narodni heroj.

1. 10. 1941 Formiran SK KPH Pakrac.

3. 10. 1941 Između s. Lisičine i s. Kuzme (kod Podrav. Slatine) partizanske grupe razbile i prinudile na povlačenje preko 400 ustaša koje su krenule da popale ta sela. Partizani su oslobodili 14 talaca koje su ustaše vodile sa sobom.

11. 10. 1941 U Okučanima (kod N. Gradiške) formirana partizanska grupa.

16. 10. 1941 Psunjski NOP odred razoružao ustaše u s. Skenderovcima (kod Slav. Požege).

19. 10. 1941 U Zagrebu, posle strahovitog mučenja, ustaše streljale člana KPH i jednog od organizatora ustanka u Slav. Brodu Nikolu Babića Mika, narodnog heroja.

19. 10. 1941 U Vukovaru, po presudi ustaškog prekog suda, streljano 26 članova KPJ i SKOJ-a i pristalica i simpatizera NOP-a iz Novog Sada i Petrovaradina, od kojih je većina učestvovala u akciji za izvlačenje oružja iz Petrovaradinske tvrđave.

0. 11. 1941 NOP odred -Matija Gubec- (nazivan i Trokutskom partizanskog grupom) razoružao stražu u opštinskoj zgradi u s. Gaju (kod Pakraca) i zapalio opštinsku arhivu.

10. 11. 1941 U s. Bučju (kod Pakraca) borci Psunjskog NOP odreda upali u opštinsku zgradu, razoružali stražu, zaplenili 2 puške i 265.000 kuna i spalili opštinsku arhivu.

21. 11. 1941 Jedinice Popučko-krndijskog NOP odreda napale žand, st. i opštinsku zgradu u Slatinskom Drenovcu (kod Podrav. Slatine) i razoružale žandarme a zgrade zapalile.

27. 11. 1941 Psunjski NOP odred napao žandarme u Kamenskom (kod Pakraca) i naneo im gubitke, zaplenio 9 pušaka i veću količinu municije, a žand. st., Šumsku upravu i ložionicu šumskih lokomotiva zapalio.

0. 12. 1941 Na Kršu iznad Vukovačkog mlina (kod Slav. Požege) partizani iz zasede napaii ustašku kolonu, ubili 14 i zarobili 3 ustaše.

12. 12. 1941 U s. Lisičinama (kod Podrav. Slatine) ustaše spalile nekoliko kuća i uhapsile više seljaka.

13. 12. 1941 Borci NOP odreda -Matija Gubec- razoružali domobransku stražu na ž. st. Poljana (kod Pakraca) i srušili betonski most 3 km ist. od tog sela.

21. 12. 1941 U s. Grđevici (kod Pakraca) formiran seoski NO odbor.

23. 12. 1941 Kod s. Rogulja i s. Bučja (srez Pakrac) delovi Psunjskog i Papučko-krndijskog NOP odreda vodili tešku borbu sa ustašama i naneli im gubitke.

24. 12. 1941 Kod s. Brusnika (na pl. Psunju), po naređenju GŠ NOP odreda za Hrvatsku, formiran Slavonski partizanski bataljon.

Dokumenti

Izveštaj oružničke postaje Staro Petrovo Selo, kotar Nova Gradiška, od 17. aprila 1941. o ubijanju i masakriranju 25 muških osoba na mestu krčenik, područje Slavonski Brod, od strane ustaša

Obračun i specifikacija primitaka i izdataka članarina Mjesnog komiteta KPH Zagreb i Okružnih komiteta KPH Osijek i Čazma (Ivanić-Grada), te priloga od štampe, partijskih i izvanrednih prihoda kao i Narodne pomoći za svibanj 1941. godine

Naredba Ustaškog stana Požega od 12. maja 1941. Općinskom poglavarstvu Velika da pravoslavci moraju na levoj ruci nositi belu traku sa latiničnim natpisom pravoslavac

Naredba Zapovjedništva kopnene vojske od 27. maja 1941. Zapovjedništvu posadnog bataljona Slavonski Brod o podeli zemlje proteranih Srba Hrvatima

Obračun i specifikacija primitaka i izdataka članarina Mjesnog komiteta KPH Zagreb i OK KPH Nova Gradiška i Slavonski Brod te priloga od štampe, partijskih i izvanrednih prihoda kao i Narodne pomoći na lipanj 1941. godine

Naređenje Vodnog zapovjedništva Bijeljina od 2. juna 1941. Krilnom oružničkom zapovjedništvu Tuzla o merama za iseljavanje Srba sa teritorije Slavonije i Srema za Srbiju

Odredba Ministarstva pravosuđa od 26. juna 1941. o proglašenju Prijekog suda za područje Sudbenog stola u Osijeku

Izveštaj Zapovjedništva 4. oružničke pukovnije od 27. juna 1941. Zapovjedništvu hrvatskog oružništva o proterivanju Srba iz Slavonije i Srema za Srbiju

Depeša zapovjednika Zapovjedništva vojne krajine od 4. jula 1941. vojskovođi o problemima preseljavanja Srba-dobrovoljaca iz Slavonije u Srbiju

Telegrafski izveštaj Kraljevskog italijanskog konzulata iz Banjaluke od 13. jula 1941. Italijanskom poslanstvu Zagreb da su zatvoreni pravoslavci upućeni u Požegu

Izveštaj Kotarske oblasti Vinkovci od 17. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu o iseljavanju Srba iz Slavonije u Srbiju

Izveštaj Kotarske oblasti Osijek od 23. jula 1941. Ministarstvu unutrašnjih poslova o proterivanju pravoslavaca iz Dalja

Izveštaj Redarstvenog ravnateljstva Sarajevo od 25. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu o smeštaju Slovenaca iz koncentracionog logora u Požegi u srpskim i jevrejskim porodicama

Izveštaj Kotarske oblasti Vinkovci od 25. jula 1941. Ministarstvu unutrašnjih poslova o smeštaju Slovenaca u srpskim i drugim selima

Izveštaj Redarstvenog ravnateljstva Sarajevo od 29. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu o razmeštaju Slovenaca prispelih iz koncentracionog logora u Požegi u srpskim i jevrejskim porodicama

Izvještaj Krilnog oružničkog zapovjedništva u Osijeku od 25 kolovoza 1941 god. o diverziji partizana na pruzi Dalj - Osijek

Izvještaj zapovjedništva Osječkog divizijskog područja od 26 kolovoza 1941 god. o strijeljanju 400 zatvorenika u ustaškom koncentracionom logoru Slavonska Požega

Izveštaj Zapovjedništva Osječkog divizijskog područja od 26. avgusta 1941. o pobuni 400 Srba zatvorenika u koncentracionom logoru u Slavonskoj Požegi, zbog čega su poubijani od strane ustaša

Izvještaj velike župe Livac - Zapolje - Nova Gradiška o akcijama partizana u Slavoniji u vremenu od 6 kolovoza do 31 prosinca 1941 godine

Obavijest o presudi Prijekog suda u Osijeku od 16 rujna 1941 god.

Izvještaj kotarskog predstojnika iz Virovitice od 4. oktobra 1941. Glavnom stožeru Ministarstva domobranstva NDH o borbama s partizanima na sektoru Lisičine - Stara Krivaja

Telegrafski izvještaji za 4 i 5 listopad 1941 god. o akcijama partizana u Lici, Baniji i Slavoniji

Izveštaj Oružništva od 7. oktobra 1941. o važnijim događajima na teritoriji NDH sa podacima o pokrštavanju pravoslavaca u selu Obradovcima, Kotar, Našice

Izvještaj krilnog oružničkog zapovjedništva Slavonski Brod od 13 studenog 1941 god. o diverziji partizana na željezničkoj pruzi kod Okučana

Proglas Mjesnog komiteta KPH Osijek sredinom prosinca 1941 godine

Izveštaj Krilnog oružničkog zapovjedništva Slavonski Brod od 5. decembra 1941. o hapšenju jednog komuniste i zločinu ustaša nad pravoslavcima sela Šeovići

Izveštaj Kotarske oblasti Slavonski Brod od 10. decembra 1941. velikoj župi Posavje o otpremljenim pravoslavcima iz Slavosnkog Kobaša u logore

Izvještaj kotarske oblasti u Podravskoj Slatini od 13 prosinca 1941 god. o napadu partizana na Slat. Drenovac

Telegram železničke stanice Slavonski Brod od 20. decembra 1941. postaji Vrpolje-Šamac o otpremanju 250 izbeglica većinom dece iz Bosne

BILTEN VRHOVNOG ŠTABA NARODNOOSLOBODILAČKE PARTIZANSKE I DOBROVOLJAČKE VOJSKE JUGOSLAVIJE Broj 12 - 13 za decembar 1941 - januar 1942 god. (Slavonija)

Fotografije

Povezane odrednice

Narodni heroji Jugoslavije Osijek Ustaški zločini 1941. Omladina u ratu Ustanak u NDH Nova Gradiška Novi Sad Nemački zločini u Jugoslaviji Slavonska Požega Valpovo Petrovaradin Slavonski Brod Virovitica SKOJ Holokaust u Jugoslaviji Sveštenici u ratu Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Ustanak u Lici 1941. Podravska Slatina Zagreb Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Ustanak u Hrvatskoj 1941. Brčko Narodno oslobodilački odbori Užički partizanski odred "Dimitrije Tucović" Štampa u ratu Bijeljina Ustanak u Srbiji 1941. Aprilski rat Mile Budak Sarajevo Našice Novo Mesto Izbeglice i progoni u drugom svetskom ratu Vukovar Borbe u Hrvatskoj 1945. Užice Vinkovci Italija u drugom svetskom ratu Hrvatsko domobranstvo Psunjski partizanski odred Diverzije u oslobodilačkom ratu Ustanak u Sremu 1941. Zasede u oslobodilačkom ratu Beograd Ivanić-Grad Genocid u NDH Banja Luka Streljanja u oslobodilačkom ratu Rade Končar Tuzla Borbe na Kosovu i Metohiji Koprivnica Deca u ratu Pokatoličavanje Srba Pakrac Komunistička partija Hrvatske Pokrajinski komitet KPJ za Srbiju Čazma