Baza podataka o drugom svetskom ratu na tlu Jugoslavije

Na današnji dan 15. decembra 1942. godine

Slobodni gradovi

Izaberi datum
Godina:
Mesec:
Dan:

Događaji

15. decembra 1942. U Londonu agencija -Rojter- objavila saopštenje izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije u kome se ističe da četnici Draže Mihailovića vode borbu protiv okupatora i da su netačne vesti o njihovoj saradnji sa Italijanima i Nemcima. Sutradan je ista agencija objavila da to nije zvanično saopštenje izbegličke vlade, već izvesnih vojnih krugova.

15. decembra 1942. Dva bataljona nemačke 717. pešadijske divizije, dva bataljona ustaške 1. brigade i pet bataljona domobranske 3. pešadijske divizije otpočeli koncentrično nastupanje (poduhvat -Tuzla II-) ka Majevici s ciljem da na toj teritoriji okruže i unište 6. istočnobosansku NOU brigadu, 3. odred 3. operativne zone NOV i PO Hrvatske i Majevički NOP odred. Međutim, posle višednevnih borbi, jedinice NOV i POJ su se 18. i 19. decembra probile preko komunikacije Tuzla-Zvornik u Birač, zarobivši pri tom 23. četu domobranskog 11. pešadijskog puka i nešto četnika. Ogorčen zbog neuspeha, neprijatelj je u selima oko Lopara pobio oko 250 ljudi i žena, dok je 110 njih odveo u Nemačku na rad. U borbi su pored ostalih poginuli Suljo Jahić i Milenko Verkić, narodni heroji.

15. decembra 1942. Posle desetodnevnih borbi 2. proleterska udarna divizija NOVJ zauzela Livno. Posada (oko dva bataljona ustaške 5. brigade i po jedna četa domobrana i milicije) potpuno je razbijena.

15. decembra 1942. Prva proleterska udarna divizija NOVJ (bez 3. krajiške NOU brigade) u četvorodnevnim borbama protiv delova četničkog odreda -Borje-, ojačanih manjim nemačkim jedinicama, oslobodila sela u rejonu Prnjavor - Kotor-Varoš - Banja Luka i odbacila ih u s. Čelinac i s. Klašnice (kod Banje Luke).

15. decembra 1942. U dolini r. Bosne otpočela četvorodnevna dejstva 3. udarne divizije NOVJ, u kojima je ona između Zenice i Zepča, prekinula saobraćaj železničkom prugom SI. Brod - Sarajevo, uništila posade i spalila ž. st. Vranduk i Nemilu u selima Gučoj Gori i Mehurićima. U tim borbama su poginula i zarobljena 163 neprijateljska vojnika i razoružano je 370 milicionera.

15. decembra 1942. CK KPH uputio posmo zameniku političkog komesara 8. hrvatske NO brigade i ukazuje na pojačanu aktivnost vodstva HSS protiv NOP-a; objašnjava namere, reakcionarnu ulogu, način delovanja i povezanost HSS sa četnicima i velikosrpskom izbegličkom vladom Kraljevine Jugoslavije u Londonu; ističe potrebu da se vodi otvorena i odlučna borba protiv izdajničke politike vodstva HSS i da se sve partijske i masovne organizacije angažuju na uvlačenju hrvatskih mr.sa i bivših članova HSS u NOB.

15. decembra 1942. Jedinice 13. proleterske NOU brigade -Rade Končar- i slovenačke NOU brigade -Ivan Cankar- zauzele ustaško uporište u s. Krašiću (kod Jastrebarskog).

15. decembra 1942. Jedinice 2. bataljona Kalničkog NOP odreda razoružale domobransku posadu u s. V. Trojstvu (kod Bjelovara).

15. decembra 1942. Jedinice 8. divizije NOVJ zauzele domobransko uporište u s. Čemernici (kod Vrginmosta), zarobile 67 domobrana i zaplenile 3 p. mitraljeza, 3 automata, 60 pušaka i 1 minobacač. Jedinice 8. NO divizije imale su 12 mrtvih i 41 ranjenog.

15. decembra 1942. Između ž. stanica Labin i Kaštel Stari (na pruzi Knin-Split) jedinice 3. bataljona 3. dalmatinske NOU brigade napale italijanski transportni voz. U četvoročasovnoj borbi italijanski vojnici su imali 12 mrtvih i veći broj ranjenih, a pruga je oštećena za duže vreme.

15. decembra 1942. Jedinice 8. divizije NOVJ izvele neuspeo napad na ž. st. Topusko, koju je branilo 150 ustaša. Divizija je imala 5 mrtvih i 14 ranjenih boraca.

15. decembra 1942. Kod s. Dobrave jedinice slovenačke NOU brigade -Matija Gubec- napale neprijateljsku kolonu, jačine oko 500 vojnika, koja se kretala iz Trebnja na Žužemberk. Neprijatelj je tek u sumrak uspeo da se probije za Žužemberk.

15. decembra 1942. Jedinice 2. operativne zone NOV i PO Slovenije napale belogardistički i italijanski garnizon u s. Turjaku i s. Škocjanu (kod Lašča). Akcija je delimično uspela.

Dokumenti

Izveštaj odeljenja za Državnu zaštitu ministarstva unutrašnjih poslova Nedićeve vlade od 15 decembra 1942 god. o akcijama Kosmajskog, Čačanskog, Jastrebačkog i Rasinskog NOP odreda

Naređenje zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 15 decembra 1942 god. Štabu Četvrte operativne zone da uputi u Vrhovni štab Josipa Škorpika sa ostalim drugovima izbeglim iz mornarice Nezavisne Države Hrvatske

Naređenje zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 15 decembra 1942 god. Štabu Prvog bosanskog NOU korpusa za nastavljanje blokade i pojačanje zaseda na presečenim komunikacijama oko Sanskog Mosta

Izvještaj štaba Prve brigade Prve proleterske divizije od 15 decembra 1942 god. Štabu divizije o likvidaciji četničkog uporišta u selu Jošavki

Izvještaj štaba Drugog bataljona Treće brigade Prve proleterske divizije štabu brigade o vojnim akcijama i političkom radu za vrijeme od 1 do 15 decembra 1942 godine

Izvještaj štaba Prve brigade Treće NOU divizije od 15 decembra 1942 god. Štabu divizije o čišćenju terena oko Blatnice od četničkih bandi

Naređenje štaba Prve brigade Treće NOU divizije od 15 decembra 1942 god. štabovima bataljona za napad na neprijateljska uporišta Begov Han i Nemila i čišćenje terena od četničkih bandi

Izvještaj štaba Treće brigade Prve proleterske divizije Štabu divizije o borbama za vrijeme od 1 do 15 decembra 1942 godine

Izvještaj zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 15 decembra 1942 god. o rasporedu potčinjenih jedinica

Izvještaj Štaba NOP odreda Banije od 15 prosinca 1942 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske o napadu na željezničku stanicu Mošćenica

Izvještaj Glavnog ravnateljstva za javni red i sigurnost od 15 prosinca 1942 god. o napadu na posadu željezničke stanice Bulinac

Izvještaj Zapovjedništva Prvog domobranskog zbora od 15 prosinca 1942 god. o napadu jedinica NOV Hrvatske na neprijateljske posade u Cemernici i Topuskom

Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 15 prosinca 1942 god. o uličnim borbama u Livnu i o slanju ustaško-domobranskih pojačanja u tom pravcu

Izvještaj Mjesnog zapovjedništva u Karlovcu od 15 prosinca 1942 god. o napadu na Krašić

Izvještaj Operativnog područja Karlovac od 15 prosinca 1942 god. o zauzimanju Krašića od strane jedinica NOV i o pripremi protunapada ustaško-domobranskih i talijanskih snaga

Izvještaj Kotarske oblasti Omiš od 15 prosinca 1942 god. o napadu na talijansku kolonu i o talijanskim represalijama nad stanovništvom sela Podstrane

Izvještaj Zapovjedništva Prve oružničke pukovnije od 15 prosinca 1942 god. o situaciji i borbama na području pukovnije

Upustvo Štaba 3. operativne zone od 15. decembra 1942. Štabu 1. slavonskog NOP odreda o organizaciji veze sa Glavnim štabom NOV i PO Hrvatske i o formiranju diverzantskih grupa u Odredu

Bilten Političkog komesarijata Slovenačke partizanske vojske br. 3 od sredine decembra 1942 godine

Izveštaj štaba Zapadnodolenjskog odreda štabu Dolenjske operativne zone o radu bataljona za vreme od 15 do 22 decembra 1942 godine

Dislokacija komandi i jedinica 717. pešadijske divizije od 15. decembra 1942. godine

Operativni izveštaj Komande 5. armijskog korpusa od 15. decembra 1942. Višoj komandi oružanih snaga »Slovenija-Dalmacija« o rezultatima operacija protiv partizanskih jedinica na području Gorskog kotara i Like u toku jesenjih meseci

Izveštaj štaba Četvrtog bataljona Trećeg NOP odreda Treće operativne zone Hrvatske od 15. decembra 1942. god. o akcijama Druge i Treće čete

Izveštaj Štaba 2. proleterske divizije od 15. decembra 1942. Vrhovnom štabu NOV i POJ o zauzimanju Livna

Obavještenje Štaba 4. NOU divizije od 15. decembra 1942. upućeno štabovima potčinjenih brigada o dejstvima jedinica 1. bosanskog NOU korpusa na prostoriji Sanski Most – Ljubija – Bosanski Novi

Pregled brojnog stanja ljudstva i naoružanja 4. NOU divizije na dan 15. decembra 1942. godine

Obaveštenje delegata Vrhovne četničke komande za istočnu Bosnu i Hercegovinu od 15. decembra 1942. komandantima Mostarske i Konjičke brigade o legalizaciji brigada

Iz izvještaja Povjerenstva Centralnoga komiteta KPH u Zagrebu Centralnome komitetu KPH o političkoj situaciji, organizacijskom stanju partijske i drugih masovnih antifašističkih organizacija u Zagrebu, kao i o radu partijskih organizacija u varaždinskome, bjelovarskome i čazmanskom okrugu, te o radu obavještajne službe u Zagrebu

Iz izvještaja Zapovjedništva Prve oružničke pukovnije Vrhovnom oružničkom zapovjedništvu NDH o akcijama partizana od 1. do 15. XII 1942

Fotografije

Povezani pojmovi

4. krajiška divizija NOVJ 3. slovenska udarna brigada Ivan Cankar Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu 6. istočnobosanska proleterska udarna brigada Zenica 8. kordunaška divizija NOVJ Omiš Borbe u Hercegovini 1942. Diverzije u oslobodilačkom ratu Glavni štab Hrvatske Prnjavor Bjelovar Srpska državna straža (nedićevci) Knin Narodni heroji Jugoslavije Dragoljub Draža Mihailović Borbe u Srbiji 1942. Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Komunistička partija Hrvatske 3. pješačka divizija (NDH) Hrvatska seljačka stranka Borbe u Sloveniji 1942. 8. banijska udarna brigada Izbeglička vlada Kraljevine Jugoslavije 13. proleterska udarna brigada Rade Končar Politički komesari u NOR-u Zasede u oslobodilačkom ratu Livno Sarajevo Jastrebarsko Topusko Operacija Dinara 5. ustaška brigada Rasinski partizanski odred Mornarica NOVJ 2. proleterska divizija NOVJ Kalnički partizanski odred Italija u drugom svetskom ratu 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) Zagreb 3. dalmatinska udarna brigada Borbe u Dalmaciji 1942. Labin Žene u ratu 3. udarna divizija NOVJ Hrvatsko domobranstvo 3. krajiška proleterska udarna brigada Zvornik 5. italijanski armijski korpus Saradnja četnika sa okupatorom Britanija i Jugoslavija 717. pešadijska divizija Jastrebački partizanski odred Bosanski Novi Operacija Tuzla Sanski Most Bela garda Slovenska udarna brigada Matija Gubec Viša komanda oružanih snaga Slovenije-Dalmacije Banja Luka Borbe u Hrvatskoj 1942. Varaždin Borbe u Lici 1942. 1. slavonski partizanski odred Borbe za Livno 1942. Četnici u drugom svetskom ratu Italijanski zločini u Jugoslaviji Karlovac Majevički partizanski odred 1. proleterska divizija NOVJ Lopare Vrhovni štab NOVJ Čačanski partizanski odred "Dragiša Mišović" Napad NOVJ na Sanski Most 1942. 6. pješačka divizija (NDH)